Dinsdag 28/01/2020

Britten openen jacht op poloniumkillers

De mysterieuze moord op de Russische dissident Litvinenko, die in Londen met het radioactieve polonium werd vergiftigd, dateert al van 2006. Pas nu is een gerechtelijk onderzoek begonnen. Voor zijn dood wees Litvinenko Poetin als schuldige aan.

Zeer tegen de zin van Rusland is in Groot-Brittannië een nieuw onderzoek begonnen naar de dood van Aleksandr Litvinenko, een criticus van de Russische president Poetin. Als hoofdverdachte geldt Andrej Loegovoj, een voormalig geheim agent die nu in het Russische parlement zit. Litvinenko, die ook voor de Russische geheime dienst FSB werkte, maar in 2000 naar Londen uitweek, stierf in november 2006 een langzame en pijnlijke dood, nadat hij was vergiftigd met polonium-210, een radioactieve stof die 250.000 keer giftiger is dan cyanide.

Volgens de Britse justitie was de moord het werk van Loegovoj, die drie weken daarvoor samen met zijn compagnon Dmitri Kovtoen een ontmoeting met Litvinenko had in het Millennium Hotel in Londen. Daar zouden zij polonium in Litvinenko's thee hebben gedaan.

Volgens advocaat Robert Tam, die namens de overheid het bewijsmateriaal presenteert, hadden zij twee weken eerder ook al een poging gedaan om de dissident te vergiftigen. Hoewel Litvinenko zich na die ontmoeting wel ziek voelde, had de poging niet het gewenste effect, zodat de twee een nieuwe ontmoeting arrangeerden.

Tam kondigde verder aan dat hij een anonieme getuige aan het woord zou laten die in Hamburg contact had gehad met Kovtoen. Deze vroeg hem of hij in Londen een kok kende die Litvinenko een 'uiterst kostbaar gif' zou kunnen toedienen. Kovtoen noemde Litvinenko "een verrader met bloed aan zijn handen".

Vlak voor zijn dood beschuldigde Litvinenko de Russische president Poetin ervan dat hij persoonlijk de opdracht had gegeven om hem uit de weg te ruimen. Volgens hem was het ondenkbaar dat de FSB zonder toestemming van de president een moordaanslag zou plegen op iemand in een ander land, zeker niet in Groot-Brittannië.

Radioactief spoor

Pas na de dood van Litvinenko bleek dat hij met polonium was vergiftigd. Kennelijk hadden de plegers van de aanslag toch een steekje laten vallen, want aan de hand van straling die op verschillende plaatsen werd gevonden kon de politie hun spoor volgen.

Dat bleek samen te vallen met de bewegingen van Loegovoj, die tijdens zijn bezoek ook een stripclub met de naam Abracadabra aandeed. Ook bezocht hij een voetbalwedstrijd tussen Arsenal en CSKA Moskou in het Emiratesstadion. Ook op allerlei andere plaatsen waar Loegovoj verbleef, werden sporen van straling gevonden. Het radioactieve spoor leidde naar een appartement in Hamburg, waar Kovtoen verbleef, en voerde uiteindelijk terug naar Moskou.

De moord op Litvinenko, die de laatste jaren van zijn leven voor de Britse geheime dienst MI6 werkte, leidde tot een hoogoplopende diplomatieke ruzie tussen Groot-Brittannië en Rusland. Moskou weigerde Loegovoj, die als parlementslid voor de ultranationalistische LDPR inmiddels immuniteit genoot, uit te wijzen. Beide verdachten ontkenden iedere betrokkenheid.

Uit vrees de relatie met Rusland nog verder te verpesten verzette de regering-Cameron zich aanvankelijk tegen een nieuw onderzoek naar de zaak. Vorig jaar, toen de verhouding door de Russische inval in Oekraïne tot een nieuw dieptepunt was gedaald, zwichtte de regering alsnog voor het verzoek van Litvinenko's weduwe Marina om de moordzaak tot op de bodem uit te spitten.

Haar advocaat Ben Emmerson zei te hopen dat de hoorzittingen, waarvoor tien weken is uitgetrokken, Poetin zullen ontmaskeren als niets meer dan "een ordinaire misdadiger verkleed als staatshoofd". Volgens hem zal uit het bewijsmateriaal blijken dat er nauwe banden zijn tussen het Kremlin en misdaadsyndicaten in de hele wereld. "Poetins Rusland is een maffiastaat", zei Emmerson.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234