Donderdag 19/09/2019

Britten laten Elgin Marble vertrekken... Naar Rusland

Het British Museum in Londen heeft voor het eerst een van de veelbesproken Elgin Marbles uitgeleend. Aan Rusland dan nog wel. Meteen de aanleiding voor Britten én Grieken om het debat over de beelden uit het Parthenon weer volop aan te wakkeren.

"Brace yourself, this battle is about to turn nasty." Het zijn niet onze woorden, maar die van de Britse krant The Times. Gisteren opende de krant met maar liefst zeven (!) pagina's over de Elgin Marbles.

Kort samengevat: voor het eerst in zijn geschiedenis heeft het British Museum een van de bekende fragmenten van het Parthenon aan een andere instelling uitgeleend. Een beeld van de riviergod Ilissos zal tot en met midden januari in de Hermitage in het Russische Sint-Petersburg te bewonderen zijn. Een zet die de Grieken allerminst weten te appreciëren.

Al decennialang meent het land eigenaar te zijn van de fragmenten van de Parthenontempel. In het begin van de 19de eeuw werden de marmeren beelden, met toestemming van de Ottomanen die toen over het huidige Griekenland regeerden, door de Britse ambassadeur Lord Elgin naar Londen meegenomen. Zowel de Grieken als de Britten claimen al tientallen jaren de rechtmatige eigenaar te zijn. Een discussie die tot op vandaag nog niet beslecht werd.

Een van de redenen waarom Groot-Brittannië de Marbles niet teruggeeft, is omdat ze te fragiel zouden zijn om te verhuizen. Een redenering die op losse schroeven komt te staan nu Rusland wel een beeld mag lenen.

Het is een nieuwe ontwikkeling die beide partijen opnieuw met getrokken messen tegenover elkaar zet. Premier Samaras van Griekenland liet in een mededeling weten dat het besluit van het museum een belediging is van het Griekse volk. Toch zijn het vooral de Britten die op hun achterste poten staan. Ook zij hadden niet zien aankomen dat het British Museum de gecontesteerde beelden ooit zou uitlenen. Laat staan aan het onbetrouwbare Rusland.

"Ik ben verbaasd dat ze deze beslissing genomen hebben", zegt doctor oude geschiedenis Herbert Verreth (KU Leuven). "Het gaat om een museumstuk dat door een ander land geclaimd wordt. Je weet nooit of Rusland die claim zal erkennen of ze het stuk zullen teruggeven aan Griekenland."

De ruil boezemt de Britten oprecht angst in. Want Poetin is tot alles in staat, klinkt het. "Ik weet niet wat de afspraken zijn", aldus Verreth. "Misschien hebben de Britten voor de zekerheid iets in onderpand gekregen?"

Mevrouw Clooney

Wat de voorwaarden zijn, weet niemand. De deal werd in het grootste geheim gesloten. Ook van het transport was zo goed als niemand op de hoogte. Neil MacGregor, directeur van het British Museum, ziet zelf alvast geen graten in de ruil. Al jarenlang geven beide musea elkaar stukken in bruikleen.

"De Hermitage bestaat 250 jaar. Geen enkele bruikleen is meer geschikt dan een Elgin Marble om de jarenlange vriendschap tussen beide huizen te vieren", schrijft hij in The Times. "Het beeld van Ilissos is een ambassadeur van de democratische, Europese waarden. Ook al hebben overheden conflicten, dan nog moeten musea samenwerken."

Of solidariteit de echte beweegreden is, mag Joost weten. Kwatongen beweren alvast dat er een tweede reden is voor de gecontesteerde ruil: Griekenland een ferme hak zetten. Zo zouden de Britten de heisa rond Amal Alamuddin, vrouw van acteur George Clooney, niet kunnen verkroppen.

Alamuddin werd enkele maanden geleden als bekende advocate door de Griekse regering onder de arm genomen om de Elgin Marbles terug naar huis te halen. In haar zog zocht een hele rits bekende acteurs de pers op om luid te verklaren dat het erfgoed enkel en alleen aan de Grieken toebehoorde. Het gaf Griekenland opnieuw meer sympathie in de hele affaire, Groot-Brittannië werd afgeschilderd als boeman.

Wat de toekomst brengt, weet niemand. Wel staat vast beide partijen zich niet snel gewonnen zullen geven. Zeker nu niet. This battle is about to turn nasty.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234