Maandag 29/11/2021

Britten en Nederlanders geven aftrap EU-verkiezingen

Het is uitkijken naar het resultaat van Geert Wilders in Nederland. Beeld UNKNOWN
Het is uitkijken naar het resultaat van Geert Wilders in Nederland.Beeld UNKNOWN

De Britse en Nederlandse kiezers geven de aftrap voor een vierdaagse verkiezingsmarathon in de Europese Unie. De komende dagen worden immers in alle 27 lidstaten vertegenwoordigers voor het Europees Parlement gekozen. Zondagavond omstreeks 22 uur zouden de nieuwe machtsverhoudingen in het Europese halfrond duidelijk moeten worden.

375 miljoen kiezers
Ongeveer 375 miljoen Europeanen kunnen de komende dagen vertegenwoordigers in het Europees Parlement kiezen. Ondanks een ultieme oproep van voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie wordt gevreesd dat minder dan de helft van het electoraat van het stemrecht gebruik zal maken.

Ontslag Brown?
De publieke opinie loopt niet warm voor Europa. In Groot-Brittannië, waar de kiezers donderdag de spits afbijten, werd de hele campagne overschaduwd door de beruchte onkostennota's van de politieke klasse. Hoewel alle partijen boter op het hoofd hebben, dreigt vooral de sociaaldemocratische partij van premier Gordon Brown het gelag te betalen. De premier heeft een vroegtijdig ontslag al uitgesloten.

Geert Wilders
In Nederland wordt vooral uitgekeken naar het resultaat van de Partij voor de Vrijheid van boegbeeld Geert Wilders. Volgens sommige peilingen zou de rechtse populistische partij wel eens de grootste formatie van Nederland kunnen worden, voor het christendemocratische CDA van premier Jan Peter Balkenende en de sociaaldemocratische PvdA van minister van Financiën Wouter Bos.

Resultaat
In tegenstelling tot de Britten zullen de Nederlanders morgenavond al het (voorlopige) resultaat van de stembusgang vrijgeven. Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigde woensdag dat Den Haag net als in 2004 geen gevolg geeft aan een oproep van de Europese Commissie om het resultaat in te houden in afwachting van de verkiezingen in de andere lidstaten.

Ierland en Tsjechië vrijdag
Vrijdag openen de stemlokalen in Ierland en Tsjechië (hier kan ook nog zaterdag gestemd worden). Zaterdag volgen Letland, Malta, Slovakije, Cyprus en Italië. In Italië kunnen de kiezers ook zondag nog stemmen. Dan vinden ook de verkiezingen plaats in de overige lidstaten. De laatste stemlokalen gaan dicht om 22.00 uur. Dan zouden er meteen projecties van de zetelverdeling in het Europees Parlement moeten zijn.

Europese Volkspartij
De peilingen voorspellen dat de conservatieven en christendemocraten (Europese Volkspartij) de grootste fractie in het halfrond zullen blijven. In 2004 haalde de formatie 37 procent (288 van de 785 zetels). Ditmaal zouden de christendemocraten en conservatieven stranden op 34 procent (248 van de 736 zetels). De socialisten zouden min of meer ter plaatse blijven trappelen met zo'n 28 procent van de stemmen, goed voor 207 zetels.

Zetelverdeling
De zetelverdeling is in eerste instantie interessant met het oog op de aanduiding van de nieuwe Commissievoorzitter. Bij die aanduiding zou immers rekening gehouden moeten worden met de uitslag van de verkiezingen. Naar alle waarschijnlijkheid zullen de staatshoofden en regeringsleiders midden juni Barroso naar voren schuiven als kandidaat voor een tweede mandaat, maar de Portugees heeft ook de steun van een meerderheid in het halfrond nodig.

Linkerzijde
Naast zijn eigen EVP kan Barroso ook rekenen op de steun van een deel van de linkerzijde. Voormalige socialistische leiders als Gerhard Schröder, Lionel Jospin en Felipe Gonzalez lanceerden woensdag nog een ultieme oproep om een tegenkandidaat naar voren te schuiven, maar het initiatief lijkt vooral de onmacht en verdeeldheid van de Europese socialisten nog eens in de verf te zetten.

Rasmussen
Want terwijl Europees partijvoorzitter Poul Nyrup Rasmussen en de Franse socialisten campagne tegen Barroso voeren, hebben de Spaanse, Britse en Portugese partijen al hun steun aan de Portugees toegezegd. Ook de Duitse partijleider Franz Müntefering ziet het nut van een tegenkandidaat niet in. "Dat zou naïef zijn. Eenentwintig van de 27 lidstaten worden geleid door de conservatieven, en minstens drie andere landen hebben zich reeds voor Barroso uitgesproken. Denkt men nu echt dat de overige landen een uitdager gaan aanduiden?". (belga/kh)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234