Zondag 19/09/2021

'Britten bespioneerden Kofi Annan'

De Britse regering heeft aan de vooravond van de oorlog in Irak het kantoor van VN-secretaris-generaal Kofi Annan bespioneerd. Dat heeft de voormalige minister van Ontwikkelingssamenwerking Clare Short gezegd. Ze deed haar uitspraken een dag nadat het Britse gerecht de aanklacht had geseponeerd tegen een klokkenluidster die openbaar gemaakt had dat de Britten VN-diplomaten afluisteren.

Brussel / Londen

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Clare Short meldde tijdens een interview met de BBC-radio dat Britse spionnen de top van de VN in de gaten hielden, vooral het bureau van secretaris-generaal Annan. "Dit soort dingen gebeurden zeker en vast, en in het geval van Kofi Annan zelfs langere tijd. Ik herinner me een gesprek met hem in zijn bureau waarbij het me door het hoofd flitste dat ons gesprek op tape zou worden opgenomen."

Short nam uit verzet tegen de oorlog ontslag uit het kabinet-Blair en was sindsdien een luis in de pels van de Britse regering. Tijdens het gesprek met de BBC zegde ze dat ze ook tijdens haar periode als minister al op de hoogte was van de spionagepraktijken. "Ik heb verscheidene transcripties van zijn conversaties gelezen. Of dat afluisteren legaal is? Ik weet het niet. Ik vermoed van wel."

Toeval of niet, de averechtse Clare Short deed haar uitspraken in het magazine Today op Radio 4, hetzelfde nieuwsprogramma waarin de gewraakte BBC-journalist David Gilligan de regering ervan beschuldigde de bewijzen tegen Saddam 'sexier' gemaakt te hebben. Dat leidde toen tot het Hutton-onderzoek. Het ziet ernaar uit dat er ook nu weer hommeles van komt. Door Clare Shorts uitlatingen staat de vraag of de oorlog in Irak wettelijk was, en dus de positie van Blair zelf, weer helemaal bovenaan op de politieke agenda in Westminster. Het inspireerde de BBC gisteren tot de cynische opmerking dat als Blair op zoek is naar massavernietigingswapens "hij die vooral in de eigen partij moet zoeken".

Tony Blair noemde de beschuldigingen van Clare Short alvast "volstrekt onverantwoordelijk". Waarmee hij niet wilde gezegd hebben of ze kloppen of niet. Per definitie geeft de Britse regering geen commentaar op zaken die de geheime diensten aanbelangen. Blair: "Maar voor mensen die de inlichtingendiensten op deze manier door het slijk halen heb ik weinig respect." Blair denkt alvast aan maatregelen. Eén mogelijkheid is dat Short uit de partij gezet wordt, een andere dat er juridische actie ondernomen wordt tegen de ex-minister. In Groot-Brittannië maakt de Officials Secrets Act het openbaar maken van geheime regeringsdocumenten strafbaar.

Voor de Verenigde Naties kwam het nieuws dat de Britten Kofi Annan zouden bespioneerd hebben alvast niet als een verrassing. "We hebben dit altijd vermoed", verklaarde een woordvoerder gisteren. Het afluisteren werd door de VN "illegaal" genoemd. "En bovendien onnodig omdat we in alle openheid werken." Kofi Annan zelf hield zich gisteren buiten de controverse.

Shorts uitspraken kwamen er een dag nadat het Britse gerecht een klacht had laten vallen tegen Katharine Gun, die als vertaalster voor de geheime dienst werkte. Zij was aangeklaagd op basis van de Officials Secrets Act omdat ze een vertrouwelijke mail naar de zondagskrant The Observer gelekt had. Daarin vroeg de Amerikaanse National Security Agency de Britten om diplomaten van de VN-Veiligheidsraad te bespioneren. Gun werkte voor de Britse geheime dienst als tolk Mandarijns, de officiële taal van de Chinese regering. Het verhaal werd overigens bevestigd door de Chileense ex-ambassadeur bij de VN. Nadat Gun met haar verhaal publiek was gegaan, liet hij de telefoons controleren en bleek dat die getapt werden.

Door haar onthulling riskeerde Gun twee jaar cel. Voor de rechter had ze zich verdedigd met het argument dat ze de plicht ervaren had om een onwettelijke oorlog te voorkomen. Het openbaar ministerie meldde gisteren dat het dat argument niet kon ontkrachten, ook al is bewezen dat Gun zondigde tegen de Officials Secret Act.

'Premier Blair mag zijn wapens van massavernietiging in eigen partij zoeken'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234