Vrijdag 22/10/2021

Belangrijk nieuwsVerenigd Koninkrijk

▶ Britse regering zet leger stand-by om brandstofcrisis te bezweren: wat is er aan de hand, en hoe lang zal dit duren?

Autobestuurders schuiven aan bij een Shell-tankstation in Tonbridge, Kent. Beeld Photo News
Autobestuurders schuiven aan bij een Shell-tankstation in Tonbridge, Kent.Beeld Photo News

Brandstofschaarste en recordprijzen zetten de zenuwen op scherp in het Verenigd Koninkrijk. Het leger staat er sinds gisteren stand-by om de aanhoudende brandstofcrisis het hoofd te helpen bieden. Militairen kunnen nu op korte termijn worden opgeroepen om benzine en diesel te vervoeren richting de tankstations. Want die staan massaal droog.

Wat is er aan de hand?

Heel wat Britse tankstations kampen met een tekort aan benzine en diesel omdat er te weinig vrachtwagenchauffeurs zijn om ze te bevoorraden. De problemen worden daarbovenop nog verergerd door hamstergedrag van ongeruste Britten: die rijden massaal naar pompstations om een voorraad in te slaan, uit angst zonder brandstof te vallen.

Volgens sectororganisatie Petrol Retailers Association (PRA), die zo’n 5.500 onafhankelijke benzinestations vertegenwoordigt, zit twee derde van haar leden momenteel zonder brandstof. In sommige regio's zit 50 tot 90 procent van alle tankstations zonder voorraad. “De rust moet terugkeren”, aldus PRA-topman Gordon Palmer. “Hamster alsjeblieft niet. Als mensen alles leegkopen, komt hun eigen voorspelling uit waarvoor ze zo bang waren.”

Op enkele plekken leidde de jacht op benzine zelfs tot vechtpartijen, zoals in Chichester en het Londense Camden.

De prijs steeg tot het hoogste niveau in acht jaar tijd. Benzine kost nu gemiddeld 136,6 pence (1,53 euro) per liter, diesel 138,6 pence (1,55 euro).

Waarom zijn er tekorten?

Britse transportbedrijven werkten de afgelopen jaren massaal met goedkope buitenlandse werkkrachten, aangezien de Britten zelf niet staan te springen voor de slecht betaalde job met lange uren. Maar sinds de brexit is het door de strengere immigratieregels veel moeilijker geworden voor buitenlanders om nog een job te vinden in het Verenigd Koninkrijk.

Het gevolg is een zich opstapelend tekort aan duizenden truckers. Daarbovenop kwam nog de coronacrisis waardoor nieuwe kandidaten langer moesten wachten om hun rij-examen te kunnen doen. Sinds het opheffen van de lockdownmaatregelen tot slot zijn duizenden veelal Oost-Europese werknemers naar hun thuisland vertrokken en niet meer teruggekeerd.

Hoe reageerde de Britse overheid?

Dat alles veroorzaakte de afgelopen maanden her en der al tekorten in supermarkten. De Britse premier Boris Johnson en zijn ministers reageerden aanvankelijk dat de vrije markt van vraag en aanbod zijn werk moet doen. Zijn er te weinig chauffeurs? Dan zullen werkgevers hen meer betalen om de job aantrekkelijker te maken, en zullen meer Britten als chauffeur aan de slag gaan, luidde de redenering. De tekorten waren niet meer dan een tijdelijke overgangsfase, daarna zou alles beter worden.

Ook in het centrum van Londen is het aanschuiven bij de tankstations. Beeld REUTERS
Ook in het centrum van Londen is het aanschuiven bij de tankstations.Beeld REUTERS

Welke maatregelen zijn er nu toch genomen?

De lonen van de vrachtwagenchauffeurs zijn ondertussen ook effectief gestegen, maar dat kon de tekorten op korte termijn niet wegwerken. Afgelopen weekend kwam er daarom toch een drastische ommezwaai, toen Johnson besliste vijfduizend tijdelijke werkvisa te verstrekken aan buitenlandse vrachtwagenbestuurders. Ook gaan er militaire rij-instructeurs aan het werk in de examencentra, om sneller nieuwe vrachtwagenchauffeurs op te leiden.

Ook besliste de Britse regering gisterenavond om het leger ook echt klaar te houden om te helpen bij de bevoorrading zelf. “Een beperkt aantal militaire chauffeurs van tankwagens moet stand-by staan en indien nodig worden ingezet om de brandstofvoorziening te stabiliseren”, aldus het ministerie van Energie na overleg. Het zou gaan om een honderdtal militairen.

De soldaten krijgen een gespecialiseerde training voordat ze worden ingezet als de crisis de komende dagen niet afneemt. “Hoewel de brandstofindustrie verwacht dat de vraag de komende dagen weer op het normale niveau zal komen, is het terecht dat we deze, gevoelig liggende voorzorgsmaatregel nemen”, aldus de Britse minister van Economische Zaken Kwasi Kwarteng. “Indien nodig zal de inzet van militair personeel de toeleveringsketen voorzien van extra capaciteit als tijdelijke maatregel om de druk te verlichten die wordt veroorzaakt door pieken in de lokale vraag naar brandstof”, voegde hij eraan toe.

De conservatieve regering in Londen herhaalde intussen dat er geen tekort is aan brandstof. Het volstaat dat iedereen stopt met paniekaankopen en niet meer tankt dan nodig, klonk het.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Hoe lang gaat dit duren?

Het brandstoftekort zou de komende dagen moeten stabiliseren. Door de rush hebben veel gezinnen nu een voorraad ingeslagen, wat de pompstations enige ademruimte geeft. Oliebedrijven als Shell, BP en Esso zeggen dat er “voldoende brandstof is bij de Britse raffinaderijen”. Ze verwachten dat de vraag binnen enkele dagen weer op het normale niveau uitkomt waardoor de druk op de tankstations zal afnemen.

Dat wil echter niet zeggen dat de problemen dan van de baan zijn. Vooral met de kerstperiode in aantocht wordt gevreesd voor nog meer tekorten in winkels en supermarkten, zolang het nijpende tekort aan werkkrachten niet wordt aangepakt. Volgens de transportsector zijn er tienduizenden chauffeurs te weinig en zijn tijdelijke werkvergunningen voor 5.000 Europeanen te weinig.

Bovendien blijft het voor veel Oost-Europese werkkrachten sinds de brexit aantrekkelijker om binnen de EU aan de slag te gaan dan in het Verenigd Koninkrijk. Ook andere Europese landen kampen met tekorten en proberen buitenlandse chauffeurs aan te trekken. Doordat zij wel nog in de interne markt zitten, kunnen ze ook betere voorwaarden bieden.

null Beeld EPA
Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234