Zaterdag 27/11/2021

Groot-Brittannië

Britse oud-premiers mengen zich in strijd tegen Brexit

Tony Blair Beeld REUTERS
Tony BlairBeeld REUTERS

Oud-premiers John Major, Tony Blair en Gordon Brown gaan een actieve rol spelen bij de campagne om het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie te houden. Ze steunen de campagnegroep Britain Stronger in Europe, die onder leiding staat van Stuart Rose, voormalig topman van Marks & Spencer.

Wanneer het EU-referendum wordt gehouden is nog niet bekend. Premier David Cameron overweegt het reeds in mei 2016 te laten plaatsvinden, om maar van het probleem af te zijn.

Dat de voormalige premiers tegen een Brexit zijn, is geen grote verrassing. Vooral Blair staat bekend als zeer eurofiel en was indertijd ook voor de introductie van de euro op het eiland. Graag zou hij EU-president zijn geworden. Het Blijf-kamp is een fraaie weerspiegeling van de gevestigde orde. Onder meer een oud-legerleider, een televisiepresentatrice, een universiteitsdecaan, een publiciteitsgoeroe en een toneeldirectrice maken deel uit van een bonte coalitie.

Het Leave-kamp bestaat uit de eurosceptische vleugel van de Conservatieve Partij, de UKIP van Nigal Farage en enkele invloedrijke Labour-kamerleden. Zij krijgen financiële steun van onder meer drie miljardairs. Gezocht wordt nog naar een aansprekende leider. Farage wil het graag doen, maar hij verdeelt kiezers te veel. De droomkandidaat zou Boris Johnson zijn. Voor de populaire politicus kan het een manier zijn om zijn ambitie - het premierschap - te vervullen, maar het is een grote gok.

Gordon Brown Beeld REUTERS
Gordon BrownBeeld REUTERS

Controle

Het Blijf-kamp staat vooralsnog voor in de peilingen. Vooral onder jongere kiezers bestaat er weinig appetijt voor een leven buiten de Europese Unie, hoe moeizaam deze ook functioneert. De voorstanders van een Brexit, gesteund door enkele grote kranten, winnen echter steeds meer terrein, onder meer dankzij de economische problemen en de vluchtelingencrisis op het continent. Veel Britten willen dat Londen weer controle krijgt over de landsgrenzen.

Dat laatste zal waarschijnlijk geen deel uitmaken van het eisenpakket waarmee Cameron, die het land koste wat kost erin wil houden, naar Brussel zal afreizen. Hij weet dat er aan het Vrij Verkeer van Personen niet te tornen valt. In plaats daarvan wil hij officieel vastgelegd krijgen dat het Verenigd Koninkrijk niet deelneemt aan een 'Ever Closer Union'. Tevens ziet hij graag een Rode Kaart-systeem waarbij nationale parlementen Europese richtlijnen kunnen tegenhouden.

Voorts komt hij op voor de belangen van de negen niet-euro landen. Zo moet Brussel wat hem betreft duidelijk maken dat de euro niet de officiële Europese munt is, maar dat er sprake is van een unie met meerdere munteenheden. Het is onwaarschijnlijk dat de eurosceptici akkoord gaan met dit weinig ambitieuze eisenpakket. Net als premier Harold Wilson dat deed bij het referendum van 1975 wil Cameron het inwilligen van enkele verlangens optuigen als een monsterzege.

Op het partijcongres van de Conservatieven heerste afgelopen week een tamelijk eurosceptische sfeer. Kamerlid Jacob Rees-Mogg zei dat de Europese Unie geen vrijhandelszone is, maar juist ten onder gaat aan protectionisme. Volgens hem is Brussel amper geïnteresseerd in vrijhandel met de rest van de wereld, iets dat de Britten graag willen. 'We worden opgehouden door Parmezaanse kaas en Franse pornografie. Goed, ik bedoel Franse film, maar dat komt op hetzelfde neer.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234