Zondag 20/06/2021

Britse hoofdstad heeft bijzondere aantrekkingskracht op terroristen

Blairs nachtmerrie is werkelijkheid geworden

Als Tony Blair gisteren ontredderd was, dan was dat omdat zijn ergste nachtmerrie werkelijkheid geworden is. Sinds 9/11 timmert zijn regering aan strengere antiterreurwetten, maar dat heeft de Britten niet immuun gemaakt voor aanslagen. Dat kon ook moeilijk: Londen is het bruggenhoofd van de internationale jihad. En het stond in de sterren geschreven dat de kolonie extremisten zich ooit tegen hun gastheer zou keren.

Brussel / Londen

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

'Alle wegen leiden naar Londen.' Het is een boutade bij internationale inlichtingendiensten, maar ze klopt wel. Sinds jaar en dag woont en werkt een meute extremisten in Londen. De ongekroonde leider van hen is Abu 'Kapitein Haak' Hamza, een van de vocalere supporters van Osama bin Laden. Een vreemd toeval wil dat Hamza sinds dinsdag berecht wordt in Londen, na jarenlang geflirt met de grenzen van de vrije meningsuiting. Met een oproep om niet-moslims te vermoorden, ging hij over die grens en belandde hij in de zwaarbewaakte Belmarsh-gevangenis.

Hamza, die ook verdacht wordt van de kidnapping van zestien toeristen in Jemen in 1998, is lang niet de enige die vanuit Londen werkt. Een kleine bloemlezing volstaat om de aantrekkingskracht van de Britse hoofdstad op terroristen aan te tonen. Zacharias Moussaoui, de 'twintigste kaper', was een jongen uit Brixton. Richard Reid, de shoe bomber, had de Britse nationaliteit. Beiden werden gehersenspoeld in de moskee van Finsbury Park, waar Abu Hamza als imam de ideologische krijtlijnen bepaalt. Omar Sheikh was ook al zo'n Britse moslim. Hij gijzelde en vermoordde in Pakistan Daniel Pearl, journalist bij The Wall Street Journal. Londenaar Asif Hanif blies zichzelf vorig jaar op in Israël. De moord op de Afghaanse krijgsheer Massoed werd in Londen gepland. Zeven van de veertien meest gezochte Egyptische terroristen verblijven in Groot-Brittannië. Abu Qatada, die de spiritueel leider van Bin Laden wordt genoemd, was een graag geziene gast in Finsbury Park. En zo kan die lijst nog even doorgaan.

Er is een simpele reden voor die bijzondere aantrekkingskracht van de Britse hoofdstad. De opeenvolgende regeringen pakten de voorbije jaren moslimextremisten met de fluwelen handschoen aan, en dat is na 9/11 eigenlijk niet veranderd. De stilzwijgende afspraak was dat die extremisten zich koest hielden op Britse bodem en dat ze in ruil daarvoor ongemoeid werden gelaten. Jarenlang beschouwde Londen dat als zijn beste verzekering tegen extremistisch geweld. Het is een politiek die teruggaat op de oorlog in Afghanistan. Toen die afgelopen was, trokken veel van de jihadi's naar Londen, dat Beiroet afloste als standplaats voor het internationale terrorisme. Met tweeduizend per jaar streken ze er neer, en velen van hen kregen probleemloos de Britse nationaliteit. Dat maakt ze meteen ook moeilijk uitleverbaar.

In die omstandigheden was de voorspelling dat een aanslag in Londen onafwendbaar was, een veilige voorspelling. Het is meer "een kwestie van wanneer en niet van als", zei vorig jaar de chef van MI6, de buitenlandse geheime dienst. Die uitspraak was meteen ook het startschot voor toenmalig minister van Binnenlandse Zaken, David Blunkett, om aan een keiharde en op Amerikaanse leest geschoeide antiterreurwetgeving te sleutelen. Onomstreden was en is die niet: de Britten voorzagen immers de mogelijkheid om terreurverdachten zonder proces op te sluiten. Verdachten kunnen ook zonder al te veel papierwerk onder huisarrest of elektronisch toezicht geplaatst worden. Tegelijkertijd werd de immigratiewetgeving een stuk steviger, allemaal in de hoop eventuele terroristen uit het land te houden.

Maar het echte kwaad geschiedde al vele jaren geleden, met de terugtrekking van de Sovjets uit Afghanistan. En een aanslag als gisteren werd al in 2002 nogal precies aangekondigd door Hassan Butt. Butt is een omstreden Britse extremist die ervan verdacht wordt jonge mensen te ronselen voor Al-Qaeda en de Taliban. Hij voorspelde dat Britse moslims in hun thuisland aanslagen zouden plegen. Want niet iedereen houdt zich aan de islamitische geplogenheid zich nimmer of nooit tegen de gastheer te keren. "Maar de aanslagen zullen op erg grote schaal moeten plaatsvinden", zo voegde hij eraan toe. "Na één zo'n operatie zullen ze ons in de nek vallen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234