Woensdag 22/09/2021

Britse eurosceptici winnen na lage opkomst

Aan de zegereeks van Tony Blair kwam afgelopen zondag een einde. De Labour-partij van de Britse premier kreeg een vernederende opdoffer te verwerken bij de Europese verkiezingen door meer dan de helft van haar zetels te verliezen. Labour haalde nauwelijks 29 zetels, terwijl de Conservatieven 36 zitjes veroverden. Kleinere partijen haalden de resterende 19 zetels van Groot-Brittannië binnen.

Een verlies voor Labour was deels verwacht. Blair had namelijk zelf het evenredige kiesstelsel ingevoerd, zodat kleinere partijen gelijke kansen kregen. Maar dat de grootste oppositiepartij, de Conservatieven, met de overwinning aan de haal zou gaan, had niemand ingeschat. De opiniepeilingen gaven Blair een comfortabele voorsprong op de Tories. Alleen kwamen zijn kiezers niet opdagen.

Meer dan drie kwart van de Britse kiezers bleef thuis voor de Europese verkiezingen, waaraan de regering door de Kosovo-crisis zelf weinig aandacht besteed had. De Conservatieven daarentegen hadden hun achterban warmgemaakt. Ze stelden de verkiezing voor als een referendum over de euro. De rechterzijde van de Tories verzet zich met hand en tand tegen de toetreding tot de eenheidsmunt.

Conservatieve leider William Hague kondigde meteen aan dat zijn partij deze lijn zou gaan volgen. "We zullen ervoor pleiten om het pond te behouden", zei hij. "We willen in Europa zijn, maar niet geregeerd worden door Europa." De Tories vinden ook dat Londen niet meer macht mag afstaan aan de EU. Meteen rijst de vraag in welke mate de Britse Conservatieven bij de komende fractievorming in het Europees Parlement bij de, voorlopig grootste, pro-Europese Europese Volkspartij (EVP) blijven.

Tony Blair gaf toe dat het resultaat hem diep ontgoochelde, maar blijft erbij dat zijn regering constructief moet blijven samenwerken met de EU. "Dit land wegtrekken van Europa zou een zeer grote vergissing zijn omdat miljoenen jobs van de EU afhankelijk zijn", verklaarde hij. Blair wil na de volgende verkiezingen en bij gunstige economische perspectieven een referendum houden over toetreding tot de euro. Daarbij zal hij ook de UK Independence Party op zijn weg vinden, die volledige afscheiding van de EU wil en van het nieuwe kiesstelsels profiteerde door nu drie zetels binnen te halen. De pro-Europese oppositiepartij van de Liberaal-democraten daarentegen wist tien zetels binnen te halen.

Bij de kleinere partijen wisten de Britse Groenen twee zetels te halen, terwijl zoals verwacht twee Schotse partijen (de Scottish National Party en Plaid Cymru) ook elk twee zetels veroverden. De drie Noord-Ierse zetels werden verdeeld zoals de politieke situatie. De gematigd katholiek-nationalistische Nobelprijswinnaar John Hume, architect van het vredesakkoord, behield zijn zetel, maar krijgt gezelschap van de ultraprotestantse tegenstander van het vredesakkoord Ian Paisley. De derde zetel gaat naar de pro-vredesakkoord Ulster Unionist Party (UUP) van premier David Trimble. (MR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234