Maandag 29/11/2021

Britse 'designerbaby' veroorzaakt ethische ophef

Ook in België willen ouders van zieke kinderen genetische 'match'

Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Een Amerikaans koppel was het eerst om een zogenaamde designerbaby te (laten) verwekken. Een Brits paar wil dat voorbeeld volgen en ook in België duiken de eerste vragen op om een proefbuisbroer of -zus te creëren. De medische praktijk om via in vitro een geschikte genetische match te produceren, die cellen kan leveren aan een zieke broer of zus, is omstreden. "Zolang het om een gewenst kind gaat, heb ik er geen problemen mee", zegt Jean-Jacques Cassiman van het Leuvense Centrum voor Menselijke Erfelijkheid.

De Human Fertilisation and Embryology Authority, zoveel als de Britse ethische commissie voor vraagstukken over voortplanting en fertiliteit, zette afgelopen weekend het licht op groen voor de opmerkelijke medische ingreep. Opmerkelijk, omdat in Groot-Brittannië een embryo nooit eerder op zijn genetische eigenschappen werd geselecteerd. De bedoeling is dat het te verwekken kind van het koppel Hashmi genetisch zo dicht mogelijk aanleunt bij zijn of haar zieke broer Zain. De zesjarige Zain lijdt aan de hoogst zeldzame afwijking thalassaemia, een bloedziekte waarbij het ijzergehalte tot een levensgevaarlijk niveau piekt. De oplossing is een beenmergtransplantatie, maar zelfs onder de vier broers of zussen van Zain waren geen geschikte donoren te vinden. En dus werd naar het ultieme redmiddel van een proefbuisbroer of -zus gegrepen, die het navelstrengbloed kan leveren dat op zijn beurt het nodige beenmerg aanmaakt.

Een primeur in de medische wereld is dit niet. In het najaar van 2000 zag in de Verenigde Staten Adam het leven, het broertje van het toen doodzieke leukemiepatiëntje Molly. Na de transplantatie stelt zij het inmiddels goed, maar dat heeft er de ethische discussie niet minder om gemaakt. Critici geloven dat de weg naar designerbaby's wijdopen ligt, dat ouders straks een kind à la carte kunnen kiezen. Niet te groot, niet te klein. Niet te lelijk en niet te dom. Dat het ongeoorloofd is op deze manier God te spelen.

De ouders van Zain ontkennen categoriek. "Wie dat zegt, heeft geen oog voor Zains toekomst", verklaarden ze tegen de BBC. "Heeft hij dan geen recht op een gezonde toekomst? Het is niet onze bedoeling om het geslacht van het kind, zijn of haar oog- of huidskleur te bepalen. Wij vernietigen niets en doen niemand pijn. Dit kind wordt een geschenk van de natuur, allerminst een designerbaby."

Ook in België kwamen al een aantal aanvragen binnen om een genetische match voor een zieke broer of zus aan te maken. Dat gebeurde bij de afdeling fertiliteit van het AZ in Jette, van de wereldvermaarde arts Paul Devroey. Geneticadeskundige professor Jean-Jacques Cassiman ziet er geen graten in. "Zolang het kind gewenst is, tenminste. Als je via in vitro een embryo kiest waarvan later het navelstrengbloed getransplanteerd wordt, heb ik daar geen grote problemen mee."

In Schotland wil een koppel per se een meisje laten produceren, na de dood van een dochtertje in een gezin met vier zoons. Ook daar heeft Cassiman geen principiële bezwaren tegen. "Daar is niks verkeerd mee, je moet zoiets geval per geval bekijken. Bij zo'n ingreep worden, zoals gebruikelijk, twee vrouwelijke embryo's geselecteerd en ingeplant. Het is niet zo dat je embryo's vernietigt. Pas als je alle jongens zou elimineren, dan zou ik er een probleem mee hebben."

Professor Cassiman: 'Geen probleem voor gewenste kinderen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234