Zondag 20/06/2021

Britse boekensector brengt grote kleppers in stelling

Intussen komt er ook stevige kritiek op het gedrag van uitgevers, die wel forse voorschotten veil hebben voor de grote namen, maar hun mindere goden stiefmoederlijk gaan behandelen. ‘Uitgevers laten zich enkel leiden door de verkoopcijfers en schuwen risico’s.’

Lange tijd zag het ernaar uit dat de Britse boekenbranche zich relatief immuun toonde voor de economische crisis, maar nu hebben de Britse uitgevers geen andere keuze dan personeel af te danken en zelfs minder verkopende auteurs de deur te wijzen, zo luidt het. De onheilsberichten stapelen zich op. Zo kondigde het prestigieuze Penguin aan honderd banen te schrappen en hebben Random House en Harper Collins 5 procent van hun personeel ontslagen. Ook boekhandelketens als Waterstone’s hebben het niet onder de markt. Zojuist liet ook Borders weten dat het een aantal vestigingen zal sluiten, waaronder eentje op een toplocatie in Oxford Street. De boekenverkoop is in Groot-Brittannië met liefst 11,5 procent in elkaar gezakt tegenover vorig jaar.Volgens de Britse krant The Independent verwachten de uitgevers nu alle heil van een nooit gezien offensief van grote namen in het najaar. September wordt daarbij een cruciale maand. Boekhandels en supermarkten zullen dan overspoeld worden met nieuwe boeken van toppers als Nick Hornby, J.M. Coetzee, William Boyd, Sadie Jones, Iain Banks, Fay Weldon en Margaret Atwood. Klap op de vuurpijl moet de nieuwe Dan Brown worden. The Lost Symbol is de langverwachte opvolger van The Da Vinci Code. Het boek wordt wereldwijd gedrukt in een eerste druk van 6,5 miljoen exemplaren, een recordcijfer voor uitgever Random House, dat zo een risico schijnt te nemen. Hoewel: The Da Vinci Code ging wereldwijd liefst 81 miljoen keer over de toonbank. De roman verschijnt op 15 september en Harvardprofessor Robert Langdon raakt er in Washington danig verstrikt in een plot over vrijmetselarij. Ironisch genoeg had het boek al in 2006 moeten uitkomen.

Gedaan met impulsaankopen

Insiders in het Britse uitgeversvak noemen de eerste weken van september nu al make or break-weken voor de sector, die “het verschil zullen maken tussen kaviaar of kattenvoer tijdens het Kerstdiner.” Want wie in september de bestsellerlijsten beklimt, blijft er meestal resideren tot Kerstmis. Heel wat concurrerende uitgevers maanden intussen hun grote namen aan tot spoed, zodat hun boeken eerder kunnen verschijnen en voorafgaan aan de publicatie van de nieuwe Dan Brown. Zo zou het nieuwe boek van Sebastian Faulks, A Week in December, aanvankelijk pas het licht zien begin 2010. Maar Faulks is opnieuw een goudhaantje geworden, nu zijn James Bondsequel Devil May Care vorig jaar uitgroeide tot Penguins best verkopende hardback ooit. Daarom verschijnt Faulks’ nieuwe roman al op 3 september, in de hoop Dan Brown toch wat stokken in de wielen te steken. Ook van Nick Hornby’s nieuwste roman wordt veel verwacht. Hornby’s boeken rondden telkens de kaap van de 1 miljoen verkochte exemplaren en Juliet, een boek over een rockster uit de jaren tachtig, zou dat even gezwind moeten doen. Simon Burke, de inkoopverantwoordelijke fictie bij Waterstone’s, staat te kijken van de overvloed die op komst is: “Er is telkens een mooie line-up van nieuwe boeken in september, ook al met het oog op Kerstmis, maar de lijst van dit jaar is zelden vertoond. Nogal wat uitgeverijen zetten boeken in waarvan ze hopen dat ze pal in de week van verschijnen naar de top van de bestsellerlijsten doorstoten. Ze realiseren zich dat het bijna onmogelijk is om te concurreren met Dan Brown. En daarom komen ze er nog vroeger mee.”Bonzen in het uitgeversvak houden ook vanwege andere indicaties hun hart vast, nu blijkt dat ook de impact van tv-boekenclubs als Richard & Judy, wier suggesties de verkoop telkens als een speer omhoogstuwden, aan het afnemen is. “Impulsaankopen in warenhuizen als Tesco of grote boekhandelketens als W.H. Smith en Waterstone’s dalen. En die zorgden precies voor de groeimarges”, luidt het in The Independent. Toch worden er ook wenkbrauwen gefronst over de klaagzangen van de uitgevers. Zeker als je ziet dat er nog altijd forse voorschotten worden betaald voor sommige topauteurs maar kleinere garnalen of gevestigde namen gevraagd wordt op zoek te gaan naar een andere uitgever, zo schrijft dan weer The Times. Zo betaalde Penguin wel bijvoorbeeld 1,7 miljoen pond voor de rechten op het vervolg op Vikram Seth’s A Suitable Boy en al even florissante sommen voor Terry Pratchett, maar werd in de voorschotten van mindere goden fors het mes gezet. Britse uitgevers betalen nu gemiddeld maar een kwart meer van de voorschotten van twee jaar geleden. Vooral historici, in Groot-Brittannië meestal ook gedreven auteurs, zijn een getroffen groep. Non-fictieboeken krijgen grote klappen. Jonny Geller van Curtis Brown Literary Agency trekt aan de alarmbel: “Uitgevers laten zich steeds vaker alleen leiden door verkoopcijfers. Maar we hebben ook uitgevers nodig die risico’s durven te nemen.”

Fixatie op celebrity’s

Liz Thomson van de toonaangevende BookBrunch-site zegt dat heel wat uitgevers de crisis ook aan zichzelf hebben te danken: “De fixatie op celebrity’s was een van de opvallendste trends van de laatste jaren, maar stilaan stelt men vast dat een aantal grote buy-ups niet het verwachte geld hebben opgebracht. Terwijl kwaliteitsfictie het nochtans goed blijft doen. Mochten uitgevers iets zorgvuldiger omspringen met hun budgetten voor de grote namen, dan zouden ze er beter voorstaan dan nu het geval is.” Het advies lijkt in dovemansoren te vallen. Want op 1 oktober gooien de Britse uitgevers gezamenlijk ook een batterij celebritybiografieën op de markt, met als paradepaardjes de levensgeschiedenissen van Paul O’Grady en Ozzy Osbourne.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234