Maandag 10/05/2021

kunst

Brits museum verhuist 'Victoriaans softpornoschilderij' naar de kelder

Hylas en de nimfen van John William Waterhouse, geschilderd in 1896. Beeld
Hylas en de nimfen van John William Waterhouse, geschilderd in 1896.

Een museum in Manchester heeft een geliefd werk van de schilder John William Waterhouse naar de kelder verbannen. Kunstliefhebbers vrezen dat de 'nieuwe puriteinen' straks nog veel meer meesterwerken aan het zicht zullen onttrekken.

Een knappe jongeman, de Griekse held Hylas, die zich in een meer vol lelies en aantrekkelijke nimfen begeeft. Deze erotische fantasie van John William Waterhouse is een van de populairste schilderijen in de Manchester Art Gallery.

In het licht van de #MeToo-discussie, evenwel, is deze 'Victoriaanse softporno' tijdelijk - of wellicht voorgoed - naar de kelder verhuisd. In samenwerking met kunstenaar Sonia Boyce zegt het museum met deze 'artistieke daad' een discussie te willen openen over de rol van vrouwelijk naakt in de kunst.

Het gewraakte schilderij, dat in 1896 het licht zag, hangt in de zaal met de naam 'Op jacht naar schoonheid'. Aan de muren is vooral vrouwelijk schoon te zien, afkomstig uit de esthetische droomwereld van de Engelse prerafaëlieten. Curator Clare Gannaway heeft moeite met zowel de zaalnaam als met de schilderijen, die vrouwen zouden objectiveren.

'Voor mij persoonlijk speelt er schaamte mee dat we dit niet eerder hebben aangepakt', beweerde Gannaway tegenover The Guardian, 'we hebben verzuimd naar deze zaal te kijken en er goed over na te denken.'

Op de plek waar het schilderij hing, is nu een verklaring te lezen waarin Boyce de bezoeker oproept om vraagtekens te plaatsen bij 'de Victoriaanse fantasiewereld'. Een deelnemer aan dit 'debat' wees erop dat het moeilijk is om te reageren, na te denken en discussiëren over iets waarvan een ander heeft besloten dat je het niet mag zien.

Verreikende consequenties

Kunstrecensent Jonathan Jones vroeg zich in The Guardian af wat voor een utopie de nieuwe puriteinen op het oog hebben. 'In de jaren negentig was kunst bewust shockerend - tegenwoordig is het cool om gekwetst te zijn door een honderd jaar oud kunstwerk.'

In The Daily Telegraph schreef Mark Hudson dat Gannaway van het museum een lachertje heeft gemaakt, maar dat de consequenties ver kunnen reiken. 'Andere grote mannelijke kenners van de vrouwelijke vormen zijn vooralsnog aan de aandacht van de nieuwe censoren ontsnapt. Maar voor hoe lang? Kunnen we straks ook niet langer kijken meer naar Picasso's liggende naakten of naar elk willekeurig schilderij van Lucian Freud waarop een paar duidelijk aanwezige borsten te zien zijn?' (...) Willen we curators die fungeren als morele bewakers?'

Thérèse Dreaming door Balthus (1938). Beeld afp
Thérèse Dreaming door Balthus (1938).Beeld afp

Modigliani

Enkele maanden geleden klonk er ook al wat gemor tijdens de grote Modigliani-tentoonstelling in het Londense Tate Modern, precies honderd jaar nadat een dergelijke solotentoonstelling van deze Italiaanse kunstenaar in Parijs was afgelast omdat er schaamhaar te zien was. In The Evening Standard wees criticus William Moore erop dat de kunstenaar niet altijd op een even nette manier met zijn modellen, in veel gevallen ook zijn vriendinnen, was omgegaan en daarom de 'Harvey Weinstein van zijn tijd' kon worden genoemd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234