Woensdag 08/12/2021

Brieven uit Brussel: Brussel fascineert

null Beeld bas bogaerts
Beeld bas bogaerts

Het regent negatieve berichten over de Brusselse jeugd. Alsof in Brussel maar één soort jongere bestaat. De Morgen en politiek filosoof Bleri Lleshi lanceren daarom 'Brieven uit Brussel'. Elke donderdag, tien weken lang, laten we Brusselse jongeren aan het woord. Vandaag krijgt Jeroen Magits het woord. Hij is 23 jaar en student sociologie aan de VUB.

Voor ik in Brussel kwam wonen, had ik twee herinneringen aan deze stad. De eerste was die aan de 'Markt van het Zuid', waar ik als kleine jongen dol was op de theehuizen met hun overheerlijke 'crêpe marocaine'. De tweede was die aan de wekelijkse vogeltjesmarkt op de Grote Markt, waar ik mijn eerste parkiet kocht.

Sindsdien is er veel veranderd. De vogeltjesmarkt is verdwenen, net als de parkiet die eens thuis niet tam, maar wel verdoofd bleek te zijn. Brussel is constant in beweging, een experiment van kleuren en culturen. Velen zijn echter van mening dat dit experiment ernstig misloopt. Van mijn vrienden uit mijn vroegere woonplaats, een Vlaams stadje, heeft slechts één de moed gehad me op te zoeken in Brussel, om bij aankomst vrijwel onmiddellijk bedreigd te worden door 'Brussels crapuul'.

Deze negatieve ervaring heeft hem echter niet tegengehouden, en sindsdien is ook hij een bewonderaar van Brussel en zijn verscheidenheid aan culturen. Deze mengelmoes van culturen/identiteiten is in mijn ogen geen bedreiging, maar een verrijking.

Mijn huidige verblijfplaats, gelegen op een van de talrijke heuvels van Brussel, ligt tussen twee werelden. Daal je de zuidkant af, kom je bij Flagey, gegeerde residentie voor de meer gegoede binnen- en buitenlanders. Hier nemen op hete zomerdagen talrijke zonnekloppers de plaats in van zwanen en ganzen naast de vijvers van Elsene. Ga je naar het noorden, val je ten prooi aan de aantrekkingskracht van Matonge.

Deze wijk was een jaar geleden in het nieuws wegens de agressie van sommigen en de protestactie van velen tegen de herverkiezing van Kabila. Matonge vertegenwoordigt in vele harten alles wat misloopt met Brussel. Te vreemd, te vuil, te agressief, onveilig. Oudere Vlamingen en scholen die hier een begeleide (!) rondleiding nemen, krijgen te horen dat je hier als Vlaming (of blanke) nooit alleen mag rondlopen, te gevaarlijk. Niet enkel voor Vlamingen, maar voor iedereen, vertelde een oudere zwarte dame me. Zij woont in hartje Matonge, en doet haar inkopen liever in de Aldi bij Blyckaerts (die gerund wordt door blanken) dan in haar buurt. "Want", zo zei ze me zachtjes, "laten we het maar toegeven; blanken zijn netter dan zwarten".

Die rondleidingen, de reactie van die oudere dame en de nieuwsverhalen in de media ten spijt, heb ik een ander beeld van Matonge, en van Brussel. Plaatsen die al dan niet als gevaarlijk worden omschreven, zijn 's nachts vaak gevuld met mensen die drinken, eten, feesten en genieten. Zij die de doemscenario's van de media niet kennen of negeren, genieten van hartenlust mee. Ik begin me vragen te stellen over de correctheid van de verslaggeving over Brussel.

Wat me fascineert, zijn de vele gezichten die deze stad dagelijks toont. De rommelmarkt aan het Vossenplein in de Marollen is zowel jachtterrein van de Frans-, Vlaams- en anderstalige 'bobo's' (bourgeois-bohémien) als stroopveld van de minderbedeelden. Dit levert soms taferelen op die de stad onwaardig zijn. Wanneer de vintage zonnebrillen verkocht zijn, vindt het achtergelaten residu van de rommelmarkt een nieuw leven in de marges van de samenleving.

De observaties verbleken echter in het niets bij de contacten met de Brusselaars zelf. Alle waarschuwingen over vereenzaming en asociaal gedrag in grootsteden ten spijt, zijn de mensen naar mijn ervaring vriendelijk en spraakzaam. Een herinnering uit de minder idyllische Nieuwstraat: een Arabische vrouw van middelbare leeftijd vroeg mijn hulp bij het zoeken naar een schoolboek voor haar dochter. Zij, gesluierd, kon lezen noch schrijven, maar haar dochter, vertelde ze trots, zat op de universiteit. Wat als een voorbeeld van mislukte integratie beschouwd kan worden, lijkt me eerder onderdeel van een hoopgevende tendens. De volgende generatie studeert. En daar is ze trots op.

Zijn er problemen in Brussel? Zeker. Verhalen over agressie tegenover homoseksuelen zijn talrijk, ook in mijn naaste omgeving. Vrouwen worden geregeld lastiggevallen. Werkloosheid en alle bijkomende problemen tieren welig in sommige wijken. Dramatisch weinig allochtone jongeren vinden de weg naar hoger onderwijs.

Door de constante focus van de media op de negatieve aspecten van Brussel, lijkt de stad onleefbaar. Als Brussel zo onleefbaar is, hoe houden al die mensen het hier dan uit? Gewoonte? Geen alternatief?

Bij alle bevolkingsgroepen is er onbegrip en bestaan er vooroordelen. Naast sale pute, pédé en 'vuile Turk' is ook Vlaming in de Brusselse straten een scheldwoord geworden, synoniem voor racistisch, onvriendelijk en arrogant.

Het overgrote deel van de Brusselse bevolking - Vlamingen, Walen, Brusselaars, eerste, tweede en derde generatie immigranten - zit tussen deze extremen en probeert, ondanks het getier van media en politiek, samen te leven.

Hoe je het ook bekijkt, in Brussel leven is en blijft een avontuur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234