Maandag 12/04/2021

Brief van de dag

undefined

Communiceren in beelden is heel moeilijk, en dat zet fotografe Evy Raes (DM 26/10) aan tot een betoog dat kinderen met beelden moeten leren spreken. Zij verbindt die noodzaak aan de opmars van de technologie. Er is meer en meer beeld - foto en video - in onze digitale omgeving: mobiele telefoons hebben een camera, sociale media laten foto's uitwisselen...

Het betoog van Raes lijkt te passen in de digitale evolutie maar doet dat niet, alvast niet voor het internet. Want op het internet zijn het de woorden die ons leiden naar ons doel.

Voor de meeste mensen is een goede website die website die ons efficiënt brengt naar dat waarvoor we gekomen zijn. Dat zijn telkens weer websites met de juiste woorden op de juiste plaats. Duizenden onderzoekingen van oogbewegingen tonen aan dat op weg naar ons doel de beelden op een website worden genegeerd. Hoe groter het beeld, hoe meer genegeerd. Hoe meer beeld, hoe meer genegeerd. Hoe meer het beeld eruit ziet als reclame, hoe meer genegeerd. Zoek op YouTube eens naar eye tracking en je ziet bewijs na bewijs.

Woorden brengen ons naar ons doel. Ik zie in test na test dat de juiste uitgepuurde woorden de gebruiksvriendelijkheid van het internet bepalen, meer dan beelden. Beeld kan het internet ook efficiënter maken, vooral als het gestandaardiseerd is, zoals met pictogrammen. Op websites en op onze smartphones weten we dat het pictogram van het huisje naar de home page leidt, bijvoorbeeld. Toch spelen pictogrammen in de digitale omgeving nog maar een kleine rol, in vergelijking met daarbuiten. Verkeersborden, toiletindicaties en vele andere pictogrammen zijn in ons leven ingeburgerd. De digitale wereld zoekt nog naar pictogrammen en zal ze wel vinden.

Pictogrammen zijn gestandaardiseerde beeldtaal, net zoals elke taal (op deze plaats schrijf ik en leest u Nederlands) een standaard nodig heeft als basis van communicatie. Nieuwe woorden en begrippen kunnen ontstaan, zoals binnen sms en e-mail. En net zoals bij nieuwe pictogrammen of verkeersborden duurt het soms jaren voor een voldoende grote groep mensen ze verstaat.

Ik ben een voorstander van de ontwikkeling van de beeldmogelijkheden bij kinderen. Fotoworkshops zoals die van Evy Raes dragen daar zeker toe bij. Zelf ben ik door de school destijds niet verwend geweest. Mijn grafische capaciteiten zijn ondermaats (ik weet niet zeker of de school dat had kunnen veranderen). Ik kan genieten van beelden die een boodschap en emoties overbrengen. Ik hoop dus dat scholen creativiteit met beeld stimuleren. Zelf ben ik eerder een woordmens. De meesten onder ons zijn dat, en dat zal nog wel even zo blijven, net omdat beeld zo moeilijk standaardbegrippen integreert.

Er is een periode geweest in de geschiedenis dat beelden boodschappen en verhalen overbrachten. Schilderijen, (spot)prenten, beeldhouwwerken, affiches tot grafzerken toe vertelden verhalen en werden met dat doel besteld en vervaardigd. Vooral omdat de meerderheid van de bevolking toen niet kon lezen of schrijven. De beeldtaal die daarin werd gebruikt, is voor ons nu doorgaans niet meer leesbaar zonder hulp van kunsthistorici. Ook gedichten en liederen waren media voor ongeletterde bevolkingsgroepen.

Taal heeft vele uitingen, beeld is er een van. Het is evenwel niet omdát de digitale wereld ons zo veel beeldmogelijkheden geeft, dat onze wereld een beeldwereld wordt. Woorden leiden ons naar ons doel, ook in de digitale media.

Toon Lowette, internetexpert en consultant

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234