Woensdag 18/09/2019

brief van de dag

Deze week werden we opnieuw geconfronteerd met een (weliswaar bescheiden) storm. Dit zorgt voor spectaculaire zandkliffen, maar helaas ook voor zware budgettaire uitgaven voor kustverdediging, met aanvoer van veel nieuw zand.

De conclusie is duidelijk: een klassieke aanpak van de kustverdediging via dijkverhogingen, strandhoofden en zandsuppleties volstaat niet meer. Een forse zeespiegelstijging wordt niet meer betwist (een wereldvreemde VS-president even daargelaten). De hogere en fellere golfslagen zullen een grote invloed hebben op onze kustveiligheid. Dit wordt ook een nijpend probleem voor onze Noordzee.

Natuurpunt pleit terecht voor een dynamische golvende kustlijn met versterking van de duinen als natuurlijke barrière. Deze natuurlijke keten is door de huidige dijkbebouwing definitief doorbroken en zal slechts op enkele resterende plaatsen soelaas kunnen bieden.

Daarom zijn er aanvullende structurele maatregelen voor een veilige kust nodig. We pleiten voor een verdedigingslinie, enkele kilometers voor de kust in volle zee, die in staat is om de hogere golfslag op te vangen. Dit is natuurherstel want historisch gezien bestond deze verdedigingslinie hier al.

Deze nieuwe dynamische vorm van kustverdediging kan worden gebouwd via diverse vormen en structuren. Natuurpunt verwijst terecht naar Nederland waar men experimenteert met een zandmotor waarbij het verzamelde zand uit een artificieel schiereiland door wind, golven en overstroming zich verspreidt langs de kust.

Andere mogelijkheid is de creatie van onderwaterriffen. Vandaag loopt aan de Westkust een experiment onder de naam 'Coastbusters' met innovatiesteun van het Vlaams Gewest (VLAIO).

Hiermee wordt een innovatief element toegevoegd aan de klassieke benadering van kustverdediging. Wat voordien een loutere kostenpost was, volledig ten laste van het Vlaamse belastingbetaler, wordt zo een extra inkomen. Commerciële uitbating van aquacultuur maakt het mogelijk om de publieke uitgaven voor kustveiligheid te beperken én de inspanningen om de kustbewoners te beveiligen op te drijven.

De creatie van nieuwe eilanden als verdedigingslinie voor de kustveiligheid is een tweede innovatie. De draft van een nieuw Marien Ruimtelijk Plan 2020-2026 voorziet een pilooteiland ter hoogte van Knokke. Naast het belang voor de kustverdediging zal zo'n eiland ook een meerwaarde voor de natuur betekenen én een win-win voor de Vlaamse ecomomie garanderen. Het maakt estuaire vaart (binnenvaart op zee) tussen Zeebrugge en Antwerpen mogelijk.

Een multifunctioneel eiland kan de kustbeschermingslinie uitbouwen. Economische activiteiten zoals energie-opslag en -productie; aquacultuur; ontzilting... kan dit financieren. Met een rustplaats voor zeehonden en faunagroei is er voor de natuur meerwaarde. Deze visie wordt nu uitgewerkt door de Blauwe Cluster: een organisatie van Vlaamse bedrijven zoals Sioen, Colruyt; Tractebel; JDN; DEME; Sibelco; Siemens, Bekaert, Umicore, Vyncke ...

Essentieel is dat alle beleidsniveaus de neuzen in dezelfde richting zetten: op Vlaams niveau door een heroriëntatie van het budget Kustveiligheid en de erkenning van De Blauwe Cluster als speerpuntcluster. Op federaal niveau door innovatiekansen te creëren in het nieuwe Marien Ruimtelijk Plan (zonder de klassieke activiteiten zoals de visserij te verdringen). En tenslotte op Europees niveau door het Plan Juncker.

We kunnen nog enkele jaren ons hoofd in het zand steken; maar uiteindelijk verdrinken we dan samen tegen einde van de eeuw.

Johan Maes (DEME en De Blauwe Cluster)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234