Woensdag 08/12/2021

Brief van de dag

Tijd om het jarenlange gebrek aan transparantie in de zorgsector aan te pakken

Similes, de familievereniging geestelijke volksgezondheid, is diep geschokt door de publieke bekentenis van Prof. Dr. Walter Vandereycken in de uitzending van Ter Zake. Uiteraard denken we aan zijn slachtoffers en de familie en willen we dat zij met het grootste respect worden benaderd en de nodige opvang krijgen.

Ook de manier waarop de bekentenis gebeurde deed ons huiveren: publiekelijk, afstandelijk, intellectueel, zogezegd lijdzaam en vooral minimaliserend (waar hebben we dat nog meegemaakt?). Dat hij in therapie gegaan is, leek voor hem hetzelfde als een vorm van boetedoening en schuldvereffening. Hij leek er ook van overtuigd dat hiermee de spons over alles gevaagd was. Ontstellend. Het herkenbare verhaal van een dader.

Families zijn boos, verontwaardigd, dat dit potje zolang toegedekt is gebleven. Het stilzwijgen, de sfeer van we-weten-het-wel-maar-sluiten-de-ogen-want-we-zijn-collega's, het zich verschuilen achter privacywetgeving en beroepsgeheim en een gebrek aan transparantie zijn herkenbaar voor veel gezinnen die met zorgverstrekkers van hun gezinslid te maken krijgen. Similes klaagt dit al decennialang aan. De gesloten wereld van de beroepsgroepen is niet meer van deze tijd. Is het wellicht ook nooit geweest.

Ouders, partners, broers en zussen, kinderen-van moeten er vertrouwen in kunnen hebben dat hun gezinslid met psychische problemen goed wordt opgevangen en begeleid door de professionele gezondheidszorg. Dit vertrouwen is niet vanzelfsprekend, is dikwijls met mondjesmaat en aarzelend opgebouwd. Dit vertrouwen is nu geschaadt.

Het vertrouwen van families in de zorg kan maar op een manier hersteld worden namelijk door een transparante aanpak van het misbruik en door open communicatie met patiënten en familie. Patiënten met psychische problemen zijn uitermate kwetsbaar en missen soms de kracht of energie om zelf het misbruik aan te klagen en verzwijgen het om uiteenlopende redenen, ook voor de familie. Het zijn dan ook vaak andere hulpverleners die het misbruik te weten komen. Zij hebben hierin een enorme verantwoordelijkheid om seksueel misbruik die door een collega gepleegd wordt aan te klagen.

Families moeten erop kunnen vertrouwen dat zorgverstrekkers die weet hebben van misbruik door een collega, de nodige stappen ondernemen om dit misbruik aan te klagen zodat er actie kan ondernomen worden zowel naar de dader als naar het slachtoffer. De verschillende beroepsgroepen hebben hierin een verpletterende verantwoordelijkheid.

Similes vraagt de snelle bekendmaking van een meldpunt van seksueel misbruik door zorgverstrekkers. We eisen het opzetten van een transparante, veilige structuur om klachten van slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik te capteren. De orde van de geneesheren is hiervoor absoluut niet de geschikte plaats gezien ze aangetoond hebben niet competent te zijn op dit vlak. Het moet ook een meldpunt zijn waar families, vrienden, andere zorgverleners, die een vermoeden hebben van misbruik door een zorgverstrekker dit kunnen signaleren. Een instantie die vertrouwen inboezemt en de klacht oppakt.

De reactie van de KULeuven en van het PC Broeders Alexianen om de dader respectievelijk op non-actief te zetten en te ontslaan is een stap in de goede richting. Hun medeverantwoordelijkheid is hiermee echter niet weggevaagd. We vragen vervolgens dat de dader door de orde van geneesheren levenslang het verbod krijgt om zijn job uit te oefenen.

Verder willen we dat ook de andere gevallen van seksueel misbruik aangepakt worden op een manier waarop het slachtoffer het wil, niet waarop de dader het kiest. Het is belangrijk dat ook andere slachtoffers beter gehoord worden en in een sfeer van veiligheid het geleden seksueel misbruik aanklagen. We willen geen heksenjacht op alle zorgverstrekkers maar de zorgverstrekkers die hun patiënten psychische schade toebrengen door misbruik moeten eruit. Zoveel is duidelijk.

Doodzwijgen van seksueel misbruik kan en mag niet, zeker niet bij psychische patiënten die dikwijls al zwaar gekwetst door het leven gaan en daardoor dikwijls in een nog sterkere afhankelijkheidssituatie terecht komen.

Annemie Roppe, Voorzitter Similes, Familievereniging Geestelijke Gezondheid, www.similes.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234