Zaterdag 18/09/2021

Bridget Jones in de Arabische wereld

‘Vrijgezel tegen wil en dank: Bridget Jones in de Arabische wereld’, staat op de achterflap van de Nederlandse vertaling van haar boek Ik wil trouwen!. Ghada Abdel Aal moet erom lachen. Ze ziet de vergelijking als een mislukte poging om de plaats die zij inneemt in de Arabische wereld te vertalen naar een westerse context.

“Ik word ook wel vergeleken met Jane Austin en Carrie Bradshaw van Sex and the City. Maar Bridget Jones, dat is toch wel een miskleun. Zij is dik en pathetisch en valt ook nog eens op Hugh Grant, die eikel. Waarom vergelijken ze me niet met Helen Fielding? (de schrijfster van ‘Het dagboek van Bridget Jones’, red.). Maar dan nog: ik ben ik en dat is ook de boodschap van mijn boek.”

Abdel Aal spreekt zoals ze schrijft: vrank en vrij, ironisch, soms met een cynische ondertoon. In haar boek maakt ze gehakt van de Egyptische omgangsvormen tussen jongemannen en huwbare meiden. Feilloos legt ze de dubbele maat op de huwelijksmarkt bloot. Als meisjes twee of drie jaar nadat ze een diploma hebben behaald nog geen verloofde hebben, gelden ze als oude vrijsters. Die “oneerlijke norm” is de leidraad van het boek, dat als blog is begonnen.

Abdel Aal, die farmacie studeerde en werkt in een apotheek, bekritiseert de maatschappij die meisjes beoordeelt op grond van de tijd die ze nodig hebben om een echtgenoot aan de haak te slaan. Slagen ze daar snel in, dan zijn ze slim. Moeten ze lang wachten, dan is het hun eigen schuld. Mannen daarentegen mogen flirten en uitgaan en kunnen zonder problemen, ook al zijn ze de veertig gepasseerd, piepjonge meisjes trouwen.

Op haar 24ste werd Abdel Aal al gezien als een hopeloos geval. Nog altijd niet getrouwd, wat een schande. Zelf zag ze het niet zo. Ze had een goede baan, verdiende haar eigen geld. Maar alles en iedereen om haar heen was bezig haar aan de man te krijgen. “De sociale druk op vrouwen om snel te trouwen is immens groot in Egypte. Ik kon daarover heel goed praten met mijn moeder. We lachten daar samen geregeld om.” Maar toen haar moeder overleed, had ze niemand meer die ze in vertrouwen kon nemen.

“Al mijn vriendinnen had ik aan het huwelijk verloren. Met hen kon ik niet eerlijk meer praten over mijn twijfels. Zij probeerden me voortdurend het huwelijksbootje in te duwen.” Eerder had ze “de geneugten” van het internet ontdekt. Ze hield een blog bij over politiek, sport en maatschappij. “Op het internet had ik een eigen ruimte, waar ik zelf aan de touwtjes trok.”

Holbewoner

Toen haar moeder wegviel en ze van niemand meer feedback kreeg, begon ze haar ervaringen met potentiële huwelijkspartners van zich af te schrijven in haar blog. “Het was onmiddellijk een groot succes. Ik kreeg heel veel reacties, ook vanuit andere Arabische landen. Voor Arabische vrouwen was het allemaal heel herkenbaar. Het schokkendst vond ik mails van Saoedische meisjes die schreven dat ze daar op hun achttiende al worden afgeschreven als ze nog geen verloofde hebben.” Ook mannen reageerden. “Die hadden geen idee dat vrouwen zo negatief over hen dachten.”

Het beeld dat Abdel Aal oproept van Egyptische mannen is ook niet bepaald flatteus: ze zijn gierig, egoïstisch, ongemanierd en leugenachtig. De ene na de andere huwelijkskandidaat wordt door haar, met grimmig genoegen, met de grond gelijk gemaakt. Zo is er een dokter - “een wandelende kleuren-tv met paarse sokken, blauwe broek en knalgeel overhemd” - die artiesten imiteert en in haar ouderlijk huis ongevraagd de tv aanzet omdat hij geen wedstrijd van zijn favoriete voetbalclub kan missen.

De ingenieur met een klinkende baan in Dubai blijkt een mislukkeling uit een achterlijk dorp. Op een gegeven moment is ze zo diep gezonken dat ze zelfs bereid is een “sandalenman” te nemen. “Een man met een woeste baard, een soort holbewoner.” Hij komt in gezelschap van twee jonge vrouwen, die ze aanziet voor zijn zussen maar zijn echtgenotes blijken te zijn. Bride, zoals de hoofdpersonage in haar boek heet, was bedoeld als “‘derde bijwagen”. Tien van dergelijke miserabele types trekken in Ik wil trouwen! voorbij.

Het is haar niet allemaal zelf overkomen, bekent Abdel Aal, die dinsdag in Amsterdam een humoristisch verhaal hield op de manifestatie Tedx Women. “Maar het is allemaal waar gebeurd. Het is een mix van wat ik zelf heb ervaren en wat ik van vriendinnen heb gehoord.”

Wel een hoofddoek

Het boek is nu twee jaar uit in het Arabisch en inmiddels vertaald in het Italiaans, Duits, Engels en Nederlands. “De sociale druk op moslimmeisjes om snel te trouwen is in Europa ook heel groot, heb ik begrepen. Misschien hebben zij het nog wel zwaarder, omdat het aanbod van geschikte mannen hier nog kleiner is. En ze ook nog eens het risico lopen te worden uitgehuwelijkt aan onbekende mannen in de herkomstlanden van hun ouders.”

Op 24 december wordt Abdel Aal 32 en ze is nog altijd ongehuwd. “Ik lig niet goed in de markt. Ik ben een sterke persoonlijkheid, ben gevat, geef mannen lik op stuk. Bovendien zijn mannen nu nog banger voor me dan voorheen, ze vrezen dat ze zullen opduiken in een volgend boek.”

Feministisch en vrijgevochten is ze, maar Abdel Aal draagt ook een hoofddoek. Dat roept vooral vragen op in het Westen, zegt ze. “Het is mijn eigen keuze. Ik word niet gedwongen en niet onderdrukt.”

Ze grinnikt en zegt dat op Tedx Women met verbazing werd gereageerd op haar ironie. “Alsof dat lapje stof magische krachten heeft en alle gevoel voor humor wegneemt.” Ze stelt dat de hoofddoek niet verplicht is in Egypte, maar tegenwoordig onderdeel is van de nationale kledingvoorschriften. “Het is een sociale code. Het voelt raar om zonder de straat op te gaan, zoals je hier niet in bikini de klas in stapt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234