Maandag 24/02/2020

Brexit impuls voor Canadese en Australische republikeinen

De Britse koningin Elizabeth II is officieel het staatshoofd van Canada en Australië. Republikeinen in de beide landen willen de Britse band doorknippen.Beeld EPA

Canada moet een voorbeeld nemen aan het besluit van de Britten om uit de Europese Unie te stappen, de zogenoemde Brexit.  Het Britse besluit om de EU te verlaten heeft ook de de republikeinse beweging in Australië een nieuwe impuls gegeven.

De vooraanstaande Canadese publicist-journalist Martin Regg Cohn pleit maandag in de Toronto Star voor een Canadexit: het doorsnijden van de laatste koloniale en constitutionele banden met het Verenigd Koninkijk en het vervangen van koningin Elizabeth door een eigen gekozen staatshoofd.

"Het is de hoogte tijd", aldus de publicist. "Volgend jaar bestaat Canada 150 jaar en hebben we 35 jaar onze eigen grondwet. Nu nog het laatste koord doorknippen." Hij spiegelt zich aan de Britten. "Stel dat die de vraag voorgelegd zouden krijgen of ze trouw willen zweren aan een buitenlandse monarch, laat staan de Brusselse bureaucratie? We weten nu het antwoord op die vraag. Ze hebben hun land 'terug genomen'. Dat moet Canada ook doen."

In het verre verleden was er wellicht nog wat te zeggen voor het delen met Groot-Brittannië en andere landen van het staatshoofd, maar dat gaat anno 2016 niet meer op meent Martin Cohn aan de vooravond van de 149ste viering van 'Canada Day'. Niet dat hij optimistisch is over het snel opgeven van de monarchie, maar de Canadezen zouden er werk van moeten maken en de gevolgen, zo betoogt hij, zijn nooit zo verstrekkend en dramatisch als die van een 'Brexit'.

De erewacht in de Canadese hoofdstad Ottawa gaat gekleed in het uniform van de Britse Royal Guards.Beeld reuters

Ook de republikeinse beweging in Australië wil die weg inslaan. "We zien sinds vrijdag een enorme toename aan leden", aldus oud-minister Peter FitzSimons, voorzitter van de Australian Republican Movement, tegen televisiezender ABC.

"Vanaf het moment dat het resultaat van het Britse referendum binnenkwam, begon het op sociale media rond te zoemen: dit is belachelijk, daar willen we niets mee te maken hebben. Het is tijd voor Ausexit", aldus FitzSimons.

"Het is echt belachelijk om te zeggen dat Australië in de 21e eeuw als staatshoofd niet iets beters kan vinden dan een lid van een Engelse aristocratische familie dat in een paleis in Londen woont. We kunnen als volk beter dan dat", zei de voormalige minister van financiën.

Geen meerderheid
Hij zag nieuwe kansen voor de republikeinse beweging die in 1999 al een keer een referendum over afschaffing van de monarchie verloor. De meerderheid van de bevolking wilde volgens de peilingen wel af van de koningin, maar kon het niet eens worden over het alternatief waardoor de status quo uiteindelijk won.

"Er zijn nu 3,5 miljoen nieuwe kiezers, die moeten zich ook kunnen uitspreken", aldus FitzSimons, die steun heeft van alle deelstaatpremiers en ook in de regering medestanders heeft. In opiniepeilingen hebben de republikeinen overigens geen meerderheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234