Woensdag 14/04/2021

Bellen metPatrick Van IJzendoorn

Brexit, coronamutatie én geen Kerst. Johnson is niet te benijden: ‘Hij krijgt zelfs van vrienden kritiek’

Boris Johnson na afloop van een persconferentie. Beeld REUTERS
Boris Johnson na afloop van een persconferentie.Beeld REUTERS

De Britse premier Boris Johnson is niet te benijden. Het Verenigd Koninkrijk is een paria geworden voor veel landen omdat er een nieuwe coronavariant rondwaart. De miljoenen inwoners van Londen kunnen hun vertrouwde, gezellige Kerst ook wel vergeten. En tot overmaat van ramp is de brexit ook nog niet afgerond. We bellen met correspondent Patrick van IJzendoorn.

Gelukkig lijkt het vrachtverkeer met Frankrijk weer op gang te komen, maar hoe kijken de Britten aan tegen al die reisverboden die landen instellen vanwege die coronavariant?

“Ze zijn een beetje geschrokken. Er is grote ontevredenheid over hoe het zo gelopen is. Qua toerisme en personenverkeer kunnen de Britten die maatregelen wel begrijpen, maar er is onbegrip geweest over het Franse besluit om het vrachtverkeer stil te leggen. Dat werd hier gezien als een politieke actie. Het zou een brexit-actie van president Macron zijn. Vrachtwagens mochten wel naar Groot-Brittannië, maar omdat chauffeurs bang waren dat ze niet konden terugkeren, werd ook dit vervoer getroffen. Inmiddels heeft Macron premier Boris Johnson zover gekregen dat alle chauffeurs voor vertrek naar Frankrijk worden getest.”

“Je zag in de winkels meteen het gevolg: er werd gehamsterd. Om half negen ’s ochtends was het al druk bij de Aldi waar ik wat spullen ging kopen. Normaal is dat niet zo. Alles wat houdbaar was, zoals bonen en pasta, werd ingeslagen. Later op de dag was ik in Dover voor een reportage. Daar zag ik een rij staan bij de Marks & Spencer. Omdat het nieuwe virus besmettelijker zou zijn, mogen nu ook minder klanten tegelijk de winkels in, dat heeft ook gevolgen.”

Veel regeringsleiders moeten nu moeilijke besluiten nemen, maar Johnson krijgt wel veel op zijn bord. Is hij de gebeten hond?

“Hij krijgt nu van veel kanten kritiek, zelfs van vrienden in de media. Aan de ene kant wordt hij bekritiseerd omdat hij te veel zou beloven, zoals het normaal kunnen vieren van Kerstmis. Die belofte heeft Johnson weer moeten intrekken. Aan de andere kant wordt gezegd dat de premier zich te veel laat leiden en adviseren door bepaalde wetenschappers.”

“De libertaire beweging, die in het Verenigd Koninkrijk groot is en met name bij de Conservatieven, zegt dat de schade van de lockdowns veel te groot is. Johnson is al zijn hele leven zo’n libertaire politicus. Hij vindt dat mensen vrij moeten zijn, moeten doen wat ze willen. Dat botst nu, hij moet burgers dingen verbieden, opsluiten in hun huis vanwege de pandemie. Dat vindt Johnson zichtbaar moeilijk.”

“Het probleem is dat hij iedereen tevreden wil houden. Hij wil geliefd zijn. De premier voelt de druk van wetenschappers en progressieven, zoals Labour, die juist aandringen op hardere maatregelen en lockdowns. Labour wijst op Nieuw-Zeeland, ook een eiland, waar het virus vrijwel is uitgeroeid. Maar in het Verenigd Koninkrijk is het virus al wijdverspreid, je kan het niet zomaar uitroeien met een lockdown. Het land heeft, in tegenstelling tot Nieuw-Zeeland, ook zoveel banden met andere landen.”

En dan moet Johnson ook nog de brexit afronden. Komt er nog een handelsakkoord met de EU voor 1 januari?

“Als hij dat ook nog gaat uitstellen, dan heeft Johnson het helemaal verbrod. Vooral in zijn eigen partij. Gisteravond zei hij echter dat hij er niet over piekert om een besluit over de overgangsperiode uit te stellen. Dus over negen dagen is het hoe dan ook afgelopen, was zijn boodschap.”

“Corona en de brexit komen nu samen. Op twee fronten kan de premier het zich niet veroorloven om het te verpesten. De stemming bij de Brexiteers is nu: er is al een economische ramp door de pandemie, dan ook maar een no deal. Brexit-voorman Nigel Farage zei gisteren dat je na alle blokkades net zo goed kan doorgaan met een harde brexit. Dit leeft nu ook bij een deel van de Conservatieven.”

Heerst er eigenlijk grote angst onder de Britten over die nieuwe coronavariant?

“Nee, ik proef geen extra angst. Er wordt gezegd dat het 70 procent meer besmettelijk is, maar je merkt dat er twijfel ontstaat of dit wel zo is. In de media vragen wetenschappers zich af waar het bewijs is. Er begint een gevoel te ontstaan dat de regering het gevaar mogelijk heeft overdreven om zijn strengere maatregelen rond de viering van Kerstmis te rechtvaardigen.”

“De scepsis onder de bevolking wordt groter. Er worden zelfs vergelijkingen getrokken met de Irak-oorlog, toen de beweringen van de regering over de massavernietigingswapens van Saddam Hussein later niet bleken te kloppen. In november was hier een maand lang een lockdown. Later bleek dat de maatregelen waren gebaseerd op gedateerde en geflatteerde cijfers. Dit heeft er ook voor gezorgd dat de scepsis over wat de regering zegt, alleen maar toeneemt.”

Mensen doen kerstinkopen in Londen. Beeld AFP
Mensen doen kerstinkopen in Londen.Beeld AFP

Hoe is de sfeer nu in Londen, een stad die Kerstmis toch altijd zo uitbundig viert?

“De verlichting in de straten is mooi maar je ziet niemand in de binnenstad. Op de treinstations staan agenten om te controleren waar je naar toe gaat. Wie in Londen woont, kan niet naar gebieden afreizen waar minder strenge coronaregels gelden, zoals Manchester, Liverpool of Cornwall. Omdat er vier verschillende coronaniveau’s zijn, krijg je straks ook vier verschillende Kerstvieringen in het land. In Londen en Zuid-Oost Engeland moet het in eigen kring worden gevierd. De politie gaat echter niet controleren of de mensen zich wel aan de huisregels houden. Dat is ook niet te doen.”

“Ik denk wel dat de Engelsen gaan smokkelen met de regels. De coronaregels worden hier goed nageleefd. Maar omdat Kerstmis altijd zo groot wordt gevierd, denk ik dat bewoners de grenzen gaan opzoeken. Vrienden zouden bij mij langskomen, maar dat gaat niet door. De man is Fransman en wilde wel. Zijn vrouw is Engelse maar die zag het niet zitten. Er blijft weinig over. Maar het is beter dan niks.”

“We blijven straks thuis. We gaan naar de mis, al zal er niet worden gezongen. Na de lunch, met veel eten, gaan we met de kinderen wat wandelen of fietsen in de heuvels. Op Tweede Kerstdag ga ik naar het Kerstvoetbal, een grote traditie hier. Door het vliegverbod word ik niet getroffen want ik was niet van plan om met Kerstmis naar Nederland te komen. Je voelt hier meer dat het Kerst is. Oud en Nieuw is hier wel saai, dan zit ik liever in Nederland, al zal het daar vast ook saai zijn.”

Lees ook:

In Dover komen brexit en covid samen in monsterfiles: ‘Een ondenkbare ramp’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234