Dinsdag 22/10/2019

Brexit

Brexit? Britse parlementariërs beginnen al debatmoeheid te vertonen

Brits premier Theresa May. Beeld AP

De Britse premier Theresa May moet van het Lagerhuis opnieuw gaan onderhandelen met Europa over het voorkomen van een harde Ierse Grens. EU-president Donald Tusk liet direct weten dat daar geen sprake van kan zijn.

Theresa May wil haar brexitakkoord openbreken. Gedwongen door het ­Lagerhuis keert de Britse premier ­terug naar Brussel om opnieuw te onderhandelen over de backstop die een harde Ierse grens moet voorkomen. EU-president Donald Tusk heeft meteen laten weten dat het akkoord niet kan worden opengebroken, maar Londen denkt een sterkere positie te hebben nu er een mandaat van het Lagerhuis ligt.

Dinsdagavond stemden Lagerhuisleden voor een amendement dat May op het vliegtuig naar Zaventem zet. De premier zelf stemde er ook voor. Tegelijkertijd verzwakte het Lagerhuis Mays positie door zich uit te spreken tegen een No Deal, een scenario waarbij het VK uit de EU vertrekt zonder akkoord.

De Britse regering wil mogelijk terugkeren naar het idee van een onzichtbare grens waarbij douanecontroles plaatsvinden bij bedrijven die spullen over de grens brengen. Deze zogeheten Maximum Facilitation-optie was in een vroeg stadium van de brexitbesprekingen door Brussel afgewezen, maar is volgens de brexiteers goed werkbaar binnen het kader van een te sluiten vrijhandelsakkoord. Om meer tijd voor het sluiten daarvan te nemen, zou May ervoor voelen om de overgangsperiode met een jaar te verlengen, tot eind 2021.

Lees ook: Deze 10 bizarre rituelen moet je kennen om een debat in het Britse Lagerhuis te begrijpen

Dit ‘Plan C’ heeft tot een relatieve – en tijdelijke – eenheid binnen de Conservatieve Partij geleid en ook de Noord-Ierse gedoogpartner is weer aan boord geklommen.

Het werd erg druk in het Lagerhuis. Beeld REUTERS

Fantasie

Volgens remainers daarentegen draait de Britse regering rondjes. “De premier jaagt een fantasie na”, zei Caroline Lucas, leider van The Greens. De Conservatieve remainer Dominic Grieve constateerde dat May nog steeds het onmogelijke probeert te bereiken. “Ik ben bang dat we bezig zijn met overspronggedrag”, sprak de voormalige advocaat-generaal van de regering. “Iets waarin we ons in de voorbije 2,5 jaar hebben gespecialiseerd door te handelen als kinderen die een ouderlijk verzoek krijgen iets te doen wat ze niet willen.”

Precies twee maanden voor de brexitdeadline had het Lagerhuis een kans om te laten zien waar het vóór is, in plaats van tegen. Probleem is dat Kamerleden het maar over weinig eens kunnen worden en meer lawaai maakten dan de voor- en tegenstanders van brexit die buiten stonden te demonstreren. De Schotten willen helemaal geen brexit, Labour wil met één been in de EU te blijven, de brexiteers willen als Don Quichot ten strijde trekken tegen Brussel en de Noord-Ierse Unionisten willen zo veel mogelijk geld uit Londen wegslepen.

Aan het begin van het debat had Kamervoorzitter John Bercow zeven amendementen gekozen waar Kamerleden over konden stemmen. Ze sneuvelden een voor een. Een opstapje naar een tweede referendum, zoals oppositieleider Jeremy Corbyn had voorgesteld? No. Een reeks stemmingen over brexitalternatieven, dit om na te gaan wat het parlement wil, zoals de Conservatieve remainer Dominic Grieve had gewild? No. De brexit negen maanden uitstellen in het geval er geen akkoord ligt, zoals Labours Yvette Cooper had gesuggereerd? No.

Wel bleek er een krappe meerderheid te zijn tegen een No Deal, getuige de steun (318 tegen 310) voor een niet-bindend amendement waarin het ­Lagerhuis deze optie afwijst. Maar de vraag bleef: waar zijn de Members of Parliament vóór?

Prime Minister Theresa May attends a debate on Brexit 'plan B' in parliament, in London, Britain, January 29, 2019. Text in documents removed at source. UK Parliament/Jessica Taylor/Handout via REUTERS ATTENTION EDITORS - THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. Beeld REUTERS

Bloedbanken

De afkeer van No Deal was geen verrassing. Afgelopen dagen regende het weer No Deal-waarschuwingen. Grote bedrijven als Airbus dreigen te vertrekken, voedselexperts voorzien onveilig voedsel in de supermarktschappen, de Ierse premier dreigt militairen te sturen naar de grens met Noord-Ierland, Britten op het vasteland dreigen hun gratis gezondheidszorg te verliezen en bloedbanken in Dover zullen de deuren sluiten met oog op de verwachte verkeerschaos. ‘No Deal, No Meal’, kopte het linkse tabloid The Daily Mirror zelfs.

Het No Deal-amendement is als een muggenbeet voor May, want haar strategie is gebaseerd op het dreigen met hel en verdoemenis. De brexiteers zien No Deal vooral als dreiging in de richting van de EU. Onder druk van het Europese bedrijfsleven zal Brussel op het laatste moment inbinden, is de verwachting. ‘Mag ik het Huis erop wijzen’, sprak een brexiteer, ‘dat 20 procent van de prosecco naar ons land komt.’ Oud-minister Owen Paterson kwam met een kernwapenargument: de beste manier om een No Deal te voorkomen is door ermee te dreigen.

Bij de brexiteers heerst het idee dat als de EU nu niets toegeeft, een chaotische en catastrofale No Deal de schuld van Brussel zal zijn. Terwijl de brexiteers bijkans onvermoeibaar zijn, beginnen gematigde Kamerleden de eerste teken van debatmoeheid te vertonen. ‘Ik heb het punt bereikt’, mijmerde de Conservatief Oliver Letwin, partijdenker en een goede maat van oud-premier David Cameron, ‘waarop het me niet langer kan schelen welk akkoord we hebben bereikt, ik zal er vóór stemmen als het maar zorgt voor een vlot vertrek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234