Donderdag 24/09/2020

Breuk met het verleden

Adele is terug! En daar zal niemand aan ontkomen. De Britse superster verlegt op 25 geen muzikale grenzen, maar de impact ervan voel je vast weer maandenlang in de hitlijsten. Niet onterecht: de songs op haar derde klinken even zalvend als stroperig.

"Hello, it's me... I was wondering if after all those years you'd like to meet." Meer dan die behoedzame begroeting had Adele Adkins niet nodig om wereldwijd gehoor te vinden. Zo'n 400 miljoen keer werd de clip in drie weken tijd bekeken: het ene digitale record na het andere werd verpulverd met die ene single.

'Hello' vormt daarmee de veelbelovende prelude voor een van de langst verwachte releases van het jaar. Een plaat die u trouwens met enige vertraging bereikt: Adele kieperde een handvol songs linea recta in de prullenbak, op advies van de wereldvermaarde producer Rick Rubin. Het zegt veel minder over de twijfel van de superster, dan over de daadkracht die ze sinds haar debuut in 2008 bij elkaar verzameld heeft.

Dat moet ook wel. De druk op de schouders van Adele is enorm. Iedereen verwacht immers dat 25 opnieuw een kaskraker wordt, die in zijn uppie de omzetcijfers van de platenindustrie minder rood zal doen kleuren. In de voorbije vier jaar ging haar tweede langspeler 21 zo'n dertig miljoen keer over de toonbank ... and still counting. Geen enkele plaat deed het deze eeuw beter.

Ex-premier Gordon Brown stuurde haar om die reden zelfs een fanbrief waarin hij haar "het licht aan de einde van de tunnel" noemde, en haar bedankte om de Britse moraal hoog te houden, in het oog van een zware financiële crisis.

Dat licht aan het eind van de tunnel lijkt Adele nu ook zelf te zien op 25. Traditioneel werden de meeste songs ingegeven door een liefdesbreuk, maar deze keer ben je ook getuige van een breuk met het verleden. In een open brief kondigde de zangeres al aan dat deze plaat haar "make-up record" zou worden. Omdat gedane zaken nu eenmaal geen keer nemen, en ze niet langer tijd wil verprutsen met "de kruimels van vroeger".

Zo lijkt ze op het eerste gehoor in 'Send My Love (to Your New Lover)' haar wonden te likken, maar trekt ze in feite een kruis over het verleden met een zoete wraaksong à la 'I Will Survive' van Gloria Gaynor. De boodschap die ze onder de arm houdt: "Veel liefs aan je nieuwe minnares... En behandel haar beter dan mij." Dat nummer werd geschreven met haar voorlaatste lief in gedachten: een jongen wiens naam nooit genoemd werd, maar de belangrijkste bron voor inspiratie bleek voor de treurigste torch songs op 21.

Gezinsgeluk gevonden

Op het wanhopige 'I Miss You' na, dat Adele schreef tijdens een slapeloze nacht, klinkt de zangeres vandaag meer weerbaar dan ooit. Ze reikt haar ex ook voor het eerst de hand. De reden waarom ze het geweer plots van schouder verandert in haar teksten? Het gezinsgeluk dat ze vond tussen 21 en 25. Adkins vond de liefde van haar leven, en kreeg een zoon die haar leven in een andere, gezondere richting dirigeerde.

"Het vertrouwen dat ik kreeg door een kind te baren was mega", vertrouwde ze The Guardian toe. "Ik voelde me onstuitbaar. Tijdens de tour voor 21 vroeg ik me vaak af waarom ik dit allemaal deed, en dan wel in mijn eentje. Maar na zijn geboorte, daagde me waarom. Alles wat ik doe, maakt deel uit van mijn nalatenschap voor hem."

De songs klinken om die reden vast ook minder gebroken en troosteloos. De open wondes zijn dichtgegroeid. Alleen het littekenweefsel blijft over: zacht maar zichtbaar. Een bloedend hart sijpelt trouwens heus niet in élke song binnen. Zelfs 'Hello' blijkt niet eens expliciet bedoeld als bericht aan een voormalige geliefde. Ze schreef die song voor "iedereen die haar graag ziet". Al haar fans rekent ze daar bij, liet de zangeres trouwens uitschijnen tijdens een eerder interview.

Dit keer blijkt ook succes een souffleur. Gestut door een sobere gitaar, zingt Adele in 'Million Years Ago' hoe faam en fortuin vooral de mensen rond haar heeft veranderd. "Around the streets where I grew up, they can't look me in the eye/ It's like they're scared of me." Het is eenzaam aan de top, maar ze vermijdt de val van egocentrisch sentiment.

Even nostalgisch, zij het met minder solitude in haar stem, blikt ze terug naar haar vroegere onschuld in 'When We Were Young'. Adeles favoriete nummer op de nieuwe plaat. De zangeres beschrijft het als een Elton John-eske ballad met hetzelfde DNA als 'The Way We Were' van Barbra Streisand. Valt niets aan toe te voegen: de stroop druipt van de noten, maar de song klinkt tegelijk net zo hoopvol als melancholisch.

Die song schreef ze met de piepjonge en relatief onbekende songschrijver Tobias Jesso Jr.. Hoe de succesvolste zangeres van dit decennium in één ruimte belandde met een klungelige Canadees? In een van haar zeldzame tweets stuurde de superster haar 22 miljoen volgers ooit in de richting van diens single 'How Could You Babe', nadat ze die song per toeval onder ogen kreeg op YouTube. Sindsdien blijken ze de beste maatjes.

Meer bekende artiesten verleenden evenwel ook hand-en spandiensten. Bruno Mars schreef mee aan 'All I Ask', terwijl bekende producers als Danger Mouse, Max Martin en haar vroegere sparringpartner Paul Epworth elders hun opwachting maken. Ondanks die plejade aan tweede stemmen, is er toch maar één die een hele plaat blijft galmen: die van Adele zelf. De plaat klinkt als een coherent geheel, zonder nodeloos experimentele zijpaden in te slaan.

Middelmatig meestwerk

Dat had nochtans anders kunnen uitdraaien. Bijna zou Damon Albarn van Blur en Gorillaz ook een hand in 25 hebben gehad. Maar die samenwerking liep spaak, waarop Albarn in het rond bazuinde hoe "very middle of the road" haar plaat zou klinken. Het rosse tieneridool Ed Sheeran hield het rond diezelfde tijd dan weer sympathiek op "een meesterwerkje".

Geen van beiden kun je aan het eind van de rit ongelijk geven: Adele blijft inderdaad keurig op het middenvak rijden, terwijl ze in haar songs graag de gedaante van een doorsneemeisje aanneemt. Maar terwijl de nummers een groothandeltje drijven in mineurakkoorden, dwingen de refreinen vaak tot massale samenzang. Klein en groots gaan hand in hand. Af en toe sluipt evenwel ook een song binnen, die zo intiem en simpel klinkt dat ze makkelijk overstemd zou kunnen raken wanneer ze een van uw gevoelige snaren raakt.

Is 25 soms te klef, braaf of melig voor muziekfans met wat haar op hun tanden? Absoluut. Maar wat overheerst, is dat deze derde langspeler een authentiek werkstukje is. Een oprechte plaat van een Brits meisje uit de arbeidersklasse dat haast per ongeluk superster werd, maar nog steeds het hart op de tong durft te dragen. Je gelooft dan ook elke noot die ze zingt. Komt dat trouwens even goed uit, want de volgende maanden zou u haar ongetwijfeld geen tien keer in een dag willen horen liegen op elke radiozender.

25 verschijnt morgen bij XL. Adele at the BBC wordt vrijdag 20/11 uitgezonden, om 21.30 uur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234