Dinsdag 04/08/2020

Brepols-bescherming is nu eindelijk definitief

Het kantoorgebouw van de voormalige drukkerij Brepols in Turnhout is definitief beschermd. Vlaams minister Paul Van Grembergen (VU) tekende gisteren het ministerieel besluit dat de voorlopige bescherming omzet in een definitieve. Daarmee komt een einde aan een steekspel tussen de stad Turnhout en de Vlaamse overheid.

Turnhout / Eigen berichtgeving

Karl van den Broeck

De bescherming verwijst ook de plannen van de Leuvense projectontwikkelaar Immo Christophe Promotions om op de Brepols-site een enorm shoppingcentrum te bouwen naar de prullenmand. Voor het Turnhoutse stadsbestuur (CVP-VLD) en vooral voor burgemeester Marcel Hendrickx (CVP) is de beslissing een ware blamage. Al sinds 1998 probeert Turnhout de bescherming van Brepols te verhinderen. In eerste instantie lukte dat: Marcel Hendrickx overtuigde in 1998 zijn partijgenoot en toenmalige voogdijminister Luc Martens (CVP) ervan om een eerste voorlopige bescherming ongedaan te maken. Na het aantreden van de paars-groene coalitie in de zomer van '99 tekende minister Johan Sauwens (VU) dan toch een voorlopig beschermingsbesluit. Dat werd dan gisteren door Van Grembergen - die op 11 juni een blitzbezoek bracht aan Brepols - omgezet in een definitieve bescherming. Het kabinet gaf een uitvoerige motivering in een mededeling.

"De papierverwerkende en grafische nijverheid die vanaf de negentiende eeuw het Turnhoutse bedrijfsleven beheerste, bestreek een heel gamma aan activiteiten die met hun grootschalige inplantingen tot voor kort het gezicht van de Turnhoutse binnenstad bepaalden. Veel materiële getuigenissen van dit industriële verleden hebben de stadsuitbreiding en -vernieuwing van de twintigste eeuw niet overleefd", zo luidde. "Van de terreinen van de fabrieken Brepols bleef tot op vandaag nog 1,5 hectare bewaard, en dat in het hart van de stad. Van dat complex is het kantoorgebouw uit 1937 het opmerkelijkst. Met zijn dubbelhoge kantoorruimte getuigt het van de ambities van het toenmalige vooruitstrevende en moderne bedrijf. De kantoorruimte vertoont een opvallende gelijkenis met de bureelruimte van de wereldvermaarde Van Nelle-fabrieken in Rotterdam, gebouwd tussen 1926 en 1930, naar ontwerp van de architecten Brinkman en Van der Vlugt. De kantoorruimte wordt gekenmerkt door een centrale, dubbelhoge ruimte omgeven door een galerij van kleine kantoren, die alleen door glas gescheiden is. Die sobere architectuur met zijn strakke vormgeving is groots door de mooie ruimte, het vele licht en de transparantie van de glaspartijen."

Volgens Van Grembergen vormt de bescherming van het voormalige kantoorgebouw geen hinderpaal voor een nieuwe invulling van de voormalige drukkerijsite. "Wel integendeel", zo staat het in de mededeling. "Aan de leegstand van het monument kan nu vlug een einde komen en de verlaten bedrijfssite kan op korte termijn een nieuwe ontwikkeling kennen, passend voor deze locatie in het hart van de stad. Het past dan ook om dat kleine stuk van de voormalige fabrieken Brepols als een materiële getuige van de vroegere bedrijvigheid in een nieuw project te integreren. Minister Van Grembergen is er van overtuigd dat dat gebouw met zijn architectuurhistorische waarde alleen maar kan bijdragen tot een aantrekkelijk en kwaliteitsvol project voor de hele site."

Ondanks de sussende taal van Van Grembergen betekent de bescherming een flinke streep door de rekening van zowel de stad Turnhout als van de projectontwikkelaar Immo Christophe Promotions. Die laatste wil al sinds 1995 een omstreden shoppingcentrum bouwen op de site. Daarin is een winkeloppervlakte van meer dan 15.000 vierkante meter voorzien en een ondergrondse parking met meer dan duizend plaatsen. Turnhout leverde destijds een stedebouwkundig attest af, maar de sloop- noch de bouwvergunning werden tot op heden afgeleverd, omdat de beslissing over de bescherming van het kantoorgebouw nog hangende was. Omdat de eigenaar de site niet goed heeft afgesloten is ze al jarenlang het geliefkoosde speelterrein van heel wat Turnhoutse jongeren. Op 22 mei werd brand gesticht in het kantoorgebouw, waarna burgemeester Hendrickx weigerde om nog langer de veiligheid te waarborgen, iets wat hem op een standje van Van Grembergen (tevens minister van Binnenlandse. Aangelegenheden) kwam te staan. Vooral de uitlating dat "de voorstanders van de bescherming van Brepols verantwoordelijk zijn voor de brand", schoot bij velen in het verkeerde keelgat. Ook binnen zijn eigen partij kreeg Marcel Hendrickx veel kritiek. De Turnhoutse CVP is immers hopeloos verdeeld over het Brepols-project van Immo Christophe Promotions. Er wordt niet alleen gevreesd voor zware verkeersoverlast, maar ook voor een nog grotere leegstand in de nu al zwaar getroffen Turnhoutse winkelstraten. Op de vorige gemeenteraad, die voorgezeten werd door schepen Francis Stijnen (CVP), ging de meerderheid - nadat ze jarenlang halsstarrig weigerde het Brepols-dossier aan de gemeenteraad voor te leggen - plots in op de vraag van de oppositie om een rondetafelconferentie te houden over de toekomst van de site. Op vraag van Agalev zal ook contact worden opgenomen met de Vlaamse bouwmeester bOb Van Reeth om deel te nemen aan de discussie. Stijnen beloofde dat de Brepols-fabrieken weldra hermetisch zullen worden afgesloten om verder vandalisme te vermijden. De eigenaar werd in gebreke gesteld.

Schepen Stijnen verklaarde toen wel aan De Morgen dat hij vreesde dat Immo Christophe Promotion schadevergoeding zou eisen wanneer het Berpols-kantoorgebouw definitief zou worden beschermd.

Monumentenzorg

'Bescherming staat nieuwe invulling van voormalige drukkerijsite niet in de weg'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234