Vrijdag 22/10/2021

AchtergrondZaak-El Kaouakibi

Brengt zaak-El Kaouakibi toekomst WeLoveBXL in gevaar? ‘We werken hier zó hard’

Sihame El Kaouakibi. Beeld BELGA
Sihame El Kaouakibi.Beeld BELGA

De Brusselse vzw van Sihame El Kaouakibi kreeg al direct van bij de start een koude ontvangst in Molenbeek. Lokale politici en het middenveld vonden het raar: een onbekende organisatie uit Antwerpen die uit het niets 200.000 euro opstrijkt om jongeren te ‘deradicaliseren’. Hoe is dat zo gekomen? En is er nog een toekomst voor WeLoveBxl?

“We don’t deal coke, we deal hope.” Sihame El Kaouakibi ziet het eind 2018 helemaal zitten, als ze haar Brusselse vzw WeLoveBXL introduceert bij het grote publiek. Ze palmt 800 vierkante meter in van de Brussels Event Brewery in de Delaunoystraat die dan nog ruikt naar verf. “Maar het moet een plek worden waar jongeren naartoe kunnen komen”, vertelt ze in een interview op de lokale radiozender Bruzz. Ze wil jongeren zichzelf en hun talenten leren ontdekken. “We gaan jongeren empoweren.”

Johan Leman, van de Molenbeekse vzw Foyer, keek er met verbazing naar. “Zoveel geld voor een projectsubsidie, terwijl de vzw voor die subsidiëring niet bestond in Molenbeek. Hoogst ongebruikelijk.”

Leman geloofde niet zo in de slaagkansen van het project, zegt hij. “Als ik het aanbod kreeg om voor 300.000 euro mijn werking ook in Antwerpen toe te passen, dan zou ik dat weigeren. Je hebt eerst mensen nodig die iets wíllen, geld dat is een middel om dat doel te bereiken.”

Gecharmeerd

De drijvende kracht achter die subsidie was toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). Hij raakte op een conferentie in Parijs aan de praat met Sihame El Kouakibi. Hij kende haar werk uit Antwerpen, waar ze de vzw Let’s Go Urban runde en vroeg haar om dat project in Molenbeek te kopiëren, om jongeren te deradicaliseren.

Volksvertegenwoordigers in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken uitten kritiek op die gang van zaken. “Hij heeft geen gebruikgemaakt van een openbare tender, waar verschillende organisaties op konden intekenen. Bij subsidies van meer dan 80.000 euro is dat verplicht”, zegt Ecolo-Kamerlid Gilles Vanden Burre, die zich destijds vragen stelde bij de gevolgde procedure. “Waarom konden Molenbeekse vzw’s, die de buurt kennen, geen aanspraak maken op deze subsidie? Dat zou toch logischer zijn?”

Protest uit Molenbeek

Jambon wilde de projectsubsidie in eerste instantie toekennen via de gemeente Molenbeek, als onderdeel van het plan tegen radicalisering in de Brusselse kanaalzone. Maar ook daar stuitte hij onverwachts op verzet. “Wij vonden het vreemd dat een vzw zonder inbedding in Molenbeek ineens onze jongeren kwam deradicaliseren. Het voelde alsof wij het vehikel moesten zijn voor een subsidie, waar we verder niets mee te maken hadden”, zegt gemeenteraadslid Jamal Ikazban (PS). Huidig burgemeester Catherine Moureaux (PS) deelt dat gevoel: “Het is heel ongewoon dat een vzw met zo’n groot bedrag opstart. Meestal werkt het omgekeerd: een organisatie begint klein, doet interessante activiteiten, en krijgt dan subsidies”, zegt haar woordvoerder

Zonder medewerking van Molenbeek moest Jambon de subsidie uitdelen via de FOD Binnenlandse Zaken. Hij keerde in 2018 en 2019 een eenmalige projectsubsidie van 100.000 euro uit. Later kreeg WeLoveBXL nog eens 80.000 euro uit het Brusselfonds. Bovendien wist de vzw ook grote bedrijven zoals Telenet en Bpost aan te trekken om projecten te financieren.

Argusogen

Ondanks de mooie pr-campagne en grote plannen van WeLoveBXL was de ontvangst in Molenbeek kil. Van samenwerking met andere middenveldorganisaties was destijds nauwelijks sprake. Leman: “We kregen in het begin een uitnodiging voor de lancering, vol Engelse buzzwords en ondernemerstaal. Dat klonk wat uit de hoogte. Daar is toen niemand naartoe gegaan. Verder weten wij eigenlijk niet wat ze doen. Dat is nog steeds zo.”

Een bron bij WeLoveBXL erkent dat de verhoudingen moeilijk lagen. “Zeker in het begin. Je merkte dat iedereen het project met argusogen bekeek. Dat Jambon de voortrekker was, hielp ons niet. Hij was na de aanslagen geen populair figuur in Molenbeek. We zochten contact, maar kregen weinig reactie. Het is bijzonder jammer om te lezen hoe de organisatie nu wordt afgeschilderd als een lege doos, want dat is het niet. We hebben écht ons best gedaan voor de jongeren. We organiseren danslessen, taaltafels, workshops met ondernemers, een zomerschool, lezingen met mensen uit het bedrijfsleven. We proberen jongeren te lokken met leuke evenementen, om ze dan ook naar workshops over studeren, ondernemen of werken te krijgen. Onze ‘serieuze’ activiteiten trekken meestal zo’n vijftien jongeren. Op sommige dansworkshops zijn dat er wel vijftig. Je kan dus niet zeggen dat we de Molenbeekse jongeren niet bereiken. We doen het alleen op een andere manier.”

Ongerust

Intussen nemen verschillende overheidsinstanties en het gerecht de financiën van de vzw’s van El Kaouakibi onder de loep. Nadat VTM Nieuws onthuld had dat een kast van 3.306 euro in de privéwoning van El Kaouakibi gefactureerd werd aan WeLoveBXL, startte Binnenlandse Zaken een onderzoek naar de geldstromen van de Brusselse vzw. Bij eerdere doorlichtingen zijn daar volgens de FOD geen onregelmatigheden aan het licht gekomen. De vraag is hoe grondig die controles in het verleden zijn geweest.

“Over de beschuldigingen kan ik weinig zeggen”, vertelt de bron. “Medewerkers hebben simpelweg geen zicht op de financiën en de boekhouding: wij doen gewoon ons werk en verantwoorden onze kosten. Of er misbruik van middelen is geweest, kan het personeel onmogelijk weten. Maar áls het zo is, dan kan dat geen groot bedrag geweest zijn. Anders had WeLoveBXL niet zo lang bestaan. De maandelijkse kosten van de vzw voor huur en personeel zijn toch al snel 15.000 euro. Als je dat een tijdje niet kan betalen, bestaat je organisatie niet lang.”

Bij WeLoveBXL heerst intussen ongerustheid over het voortbestaan van de organisatie. Verschillende privébedrijven trokken zich al terug als sponsor. “Door corona”, aldus onze bron. “Als door deze heisa alle subsidie op termijn zou wegvallen, dan is dat slecht nieuws. Ik denk dat WeLoveBXL genoeg kapitaal heeft om een crisis te overbruggen. De vraag is: hoelang? Als Sihame steun verliest, krijgen we misschien geen subsidies meer. Dat zou jammer zijn. Als WeLoveBXL moet stoppen, zijn de jongeren daar uiteindelijk het grootste slachtoffer van.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234