Dinsdag 17/05/2022

Breivik bekent maar pleit niet schuldig

Als wraak voor de 'massale import van moslims in ons land' wilde Anders Breivik (32) samen met 'nog twee andere cellen' de linkse Arbeiderspartij in het hart treffen. Tijdens zijn eerste verhoor bekende hij dus het bloedbad in Noorwegen te hebben aangericht. Toch pleit hij niet schuldig.

Het was een doodkalme en in een opvallend rode trui geklede Breivik die onder luid en woedend gejoel in een politiewagen naar de zitting werd gebracht. Breivik was graag in uniform opgedaagd, maar dat werd hem geweigerd. De zitting vond na verzoeken van politie en het Openbaar Ministerie plaats achter gesloten deuren. Ook de rechters willen onder geen beding dat de dertiger dankzij publiekelijke getuigenissen een platform krijgt om zijn gedachtegoed te ventileren, iets wat hij naar verluidt zelf graag wil en ook zo 'gepland had'.

"Er is concrete informatie die erop wijst dat een openbaar verhoor van de beschuldigde snel tot een situatie kan leiden die het onderzoek en de veiligheid erg bemoeilijken", zo motiveert rechter Kim Heger de beslissing. De Noorse burgers hadden al luid laten horen dat ze openbare zittingen uiterst ongepast zouden vinden. Op Facebookpagina 'Boycot Anders Nehring Breivik' staat: "Hij heeft zijn eigen podium gecreëerd om propaganda te kunnen voeren. Geef hem die vrijheid niet. Boycot alle media die deze Noorse terrorist en zijn overtuigingen beschrijven."

Breivik is in beschuldiging gesteld voor terreurdaden, zoals 'de belangrijke functies van de maatschappij, waaronder de regering, uit evenwicht brengen' en 'zware angst onder de bevolking veroorzaken'. De jonge Noor bevestigde verantwoordelijk te zijn voor het bloedbad, maar pleit toch niet schuldig, omdat hij zijn daden gerechtvaardigd vindt.

Hij had het ook over "twee cellen die hem hielpen".Eerder had Anders Breivik gemeld dat hij alleen handelde. Noch in Oslo, waar Breivik een dodelijk bom plaatste bij regeringsgebouwen, noch op het eiland Utoya, waar hij 68 jongeren neerschoot, werden sporen van handlangers gevonden, maar Noorse speurders zoeken naar mogelijke medestanders. Nog onduidelijk is of Breivik deel uitmaakte van een specifieke organisatie of zogezegd een 'eenzame wolf' is. Zelf verwees hij naar de Tempeliersorde.

Ondertussen gonst het van de geruchten over een Poolse handlanger. Breivik schreef dat hij de chemicaliën voor zijn aanslagen gekocht had van een Poolse verkoper. Het Poolse Openbaar Ministerie ontkent dat een internetverkoper van chemische producten is gearresteerd, maar zegt wel samen te werken met de Noren op basis van een tip van de Noorse politie.

'Moslimkolonisatie'

Na de zitting verklaarde de rechter: "Hij gelooft dat hij dit moest doen en voert aan dat hij handelde om Noorwegen en Europa te redden van de kolonisatie door moslims. Hij wilde de burgers een 'sterk signaal' geven. Zijn doel was niet per se zoveel mogelijk mensen doden, maar wel een zo groot mogelijk verlies aanrichten in de regerende Arbeiderspartij. Die verwijt hij een 'massale import van moslims' en de 'moslimkolonisatie'. Daarom wilde hij de toekomstige generatie die aan de macht zou komen in de Arbeiderspartij (jongeren die in de zomer samenkomen op Utoya, BDB) en leden van de partij in regeringsgebouwen in Oslo uitschakelen."

De speurders vermoeden dat Breivik ontgoocheld raakte in de Vooruitgangspartij, die met anti-immigratie als thema Noorwegens tweede grootste werd. Breivik was lid maar vond de partij "te politiek correct". Zijn advocaat Geir Lippestad verklaarde: "Hij was politiek actief, maar stelde vast dat hij met de gewone politieke middelen zijn doel niet bereikte, waardoor hij naar geweld ging grijpen."

Isolatie

Breivik blijft nu zeker al acht weken in voorlopige hechtenis, waarvan hij er vier in isolement zal moeten doorbrengen. Hij mag geen bezoek of brieven ontvangen en geen media raadplegen. Enkel contact met Lippestad is toegestaan. Rechter Heger wil het op die manier mogelijk maken het onderzoek te voeren zonder dat Breivik daar zelf een invloed op kan uitoefenen.

Onder de terrorismewet kan de voorhechtenis verlengd worden tot voor het proces, dat mogelijk pas binnen een jaar start. De maximale celstraf is in Noorwegen 21 jaar, "maar in theorie kan dat verlengd worden tot levenslang, bijvoorbeeld als er een risico op recidive bestaat", zegt professor strafrecht aan de Universiteit van Oslo Stale Eskeland.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234