Dinsdag 07/02/2023

Brazilië zet CoBra in tegen Colombiaans geweld

Plan Colombia. Zo heet de militaire campagne die Bogota en Washington hebben gelanceerd om de regio drugsvrij te maken. Maar de nakende komst van een Amerikaans drugsbestrijdingsbataillon naar Zuid-Colombia baart niet alleen de internationale ngo's en mensenrechtenverenigingen grote zorgen, ook Colombia's buurlanden zijn bang. .

Brussel

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Brazilië, na Rusland, Canada, China en de VS het grootste land ter wereld, wordt voor zestig procent door Amazonewoud in beslag genomen. Maar doordat het gros van het ooit als groene hel bestempelde, stilaan tot groene goudmijn omgedoopte regenwoud erg ontoegankelijk blijft, zijn de talrijke landsgrenzen die het gebied doorkruisen zo lek als een zeef. Gevolg: de Colombiaanse guerrilla ronselt haar manschappen steeds vaker in Brazilië, de drugssmokkelaars proberen in het Braziliaanse regenwoud landingsstrips voor cocavliegtuigen aan te leggen en een enkele keer viel het Colombiaanse leger de guerrilla zelfs aan vanaf een Braziliaanse luchtmachtbasis, zonder dat Brazilië daar toestemming voor gegeven had.

Washington wil het gebied nu met de grote middelen (zo'n 58,5 miljard frank voor helikopters, verdelgingsvliegtuigen en spionagemateriaal) drugsvrij maken maar heeft daar Brazilië, Peru, Venezuela en Ecuador nauwelijks bij betrokken, waardoor de ongerustheid in die landen met de dag groeit. De Latijns-Amerikaanse landen zijn als de dood voor de schending van hun soevereiniteit en willen absoluut niet dat de scenario's van de Koude Oorlog herhaald worden, toen Washington zich in de regio heer en meester waande.

Brazilië is daarom begonnen met de versterking van zijn 1.600 kilometer lange grens met Colombia. In het kader van de operatie CoBra ('Colômbia-Brasil') heeft de Federale Politie zopas 180 extra manschappen voor grensbewaking vrijgemaakt, wat evenwel een habbekrats is in vergelijking met de reële behoeften. Op dit ogenblik wordt de grens door 1.000 zwaarbewapende agenten in het oog gehouden, maar dat aantal moet straks verdriedubbeld worden.

Hoewel alleen de Federale Politie over de wettelijke bevoegdheid beschikt drugsdelicten te bestrijden, is ook het leger ingezet. De huidige twee bataljons in de deelstaat Amazonië, een kleine tienduizend manschappen in totaal, moeten binnenkort met nog eens twee bataljons worden uitgebreid.

Toch is het de vraag of het zover komt: de verregaande militarisering komt de facto neer op een kolonisering van het oerwoud en zal behalve enorme economische kosten (zo'n 14,4 miljard frank voor de bouw van nieuwe basissen en infrastructuur) ook zware ecologische offers vergen. Om nog te zwijgen van wat de inheemse volkeren over de plannen moeten denken: sinds de herschrijving van de Braziliaanse grondwet in '88 is hun etnische specificiteit wettelijk erkend en kunnen ze - in principe althans - op inspraak rekenen in aangelegenheden die hun leefomgeving betreffen. Een laatste probleem is dat de over te plaatsen bataljons daarvoor andere streken moeten verlaten, wat voor een economische aderlating dreigt te zorgen. In Montes Claros, een stad in de deelstaat Minas Gerais, wordt daar nu al tegen geprotesteerd.

Los van de Colombiaanse oorlog, die de buurlanden officieel nog steeds als een intern conflict beschouwen, wordt het Amazonewoud ook om heel andere redenen meer en meer een strategisch gebied. Met zijn enorme biodiversiteit is het een gedroomd wingewest voor farmaceutische en biogenetische multinationals. Volgens waarnemers zouden de Amerikaanse militairen in Colombia dan ook een verborgen, economische agenda kunnen hebben, waar de Braziliaanse overheid wel oren naar heeft. Maar, zoals beleidsanalyst Johan Bosman van de KWIA Steungroep voor Inheemse Volkeren zich daar onlangs in deze krant over uitdrukte, "als er iemand recht heeft op een compensatie voor het gebruik van de biodiversiteit van het Amazonewoud, dan wel de inheemse samenlevingen die het altijd beheerd hebben, niet zij die het in snel tempo aan het vernielen zijn".

Hebben de Amerikanen in het Amazonegebied een geheime agenda?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234