Vrijdag 21/01/2022

Brazilië zendt zijn slimste zonen de wijde wereld in

Groeiland Brazilië houdt 75.000 studiebeurzen en meer dan één miljard euro klaar om zijn beste studenten naar kenniscentra wereldwijd te sturen. Daarom is een dertigtal rectoren van Braziliaanse universiteiten momenteel in België op rondreis. Gisteren bezochten ze de Universiteit Hasselt. 'Onze jongeren moeten dringend hun plaats vinden in de globalisering.'

en grote delegatie Braziliaanse rectoren stapte gisteren in Diepenbeek van de bus. Een week lang bezoeken ze universiteiten in ons land, waarna ze hun reis voortzetten naar Duitsland. "We vertegenwoordigen een groep deelstaat- en gemeente-universiteiten die samen goed zijn voor 700.000 studenten," zegt Rozangela Wyszomirska, rector in de gezondheidswetenschappen aan de gespecialiseerde universiteit van Alagoas, in Noordoost-Brazilië. "Antwerpen, Gent en Louvain-la-Neuve deden we al aan, vandaag leren we de Universiteit Hasselt kennen. Het onthaal in België is bijzonder sympathiek, de kwaliteit van jullie opleidingen ligt hoog. We mikken op een vruchtbare wetenschappelijke samenwerking, vooral in de biomedische en hightechsector."

De Braziliaanse academici zijn niet zomaar naar ons land gekomen. De reus van Zuid-Amerika mag intussen wel de zesde economie ter wereld geworden zijn, om dat succes te verankeren moet hij dringend investeren in opleiding, onderzoek en ontwikkeling.

1 miljard euro

Na haar aantreden vorig jaar liet president Dilma Rousseff er dan ook geen gras over groeien. Op haar initiatief, en in samenwerking met de grootste wetenschappelijke advies- en promotieorganen van Brazilië, kwam het programma Ciência sem Fronteiras / Science without Borders tot stand.

De stichting mag er wezen. Met een budget van 3,2 miljard real (meer dan een miljard euro) en de beschikbaarheid van 75.000 beurzen is ze wereldwijd het best gespekte staatsfonds voor jongelui met brains. Nog eens 26.000 beurzen worden door de Braziliaanse privésector aangeleverd. Alles samen houdt Brazilië de komende jaren dus 100.000 studiebeurzen achter de hand, bedoeld om het puik der natie in internationale excellentiecentra te krijgen.

Het programma moet onder meer tegemoetkomen aan de verzuchtingen van het landelijke bedrijfsleven. Dat krijgt zijn kennisbanen vaak maar moeilijk ingevuld. Zo leidde Embraer, de derde vliegtuigconstructeur ter wereld, de voorbije jaren een duizendtal burgerlijk ingenieurs zelf op. "Er was geen alternatief, we vonden die mensen niet aan de Braziliaanse universiteiten," zei een woordvoerder ons enige tijd geleden.

De Belgische ambassade in Brasília bewoog hemel en aarde om de rectoren, lid van de koepelorganisatie Abreum, naar ons land te halen. Ook Luc De Schepper, rector van de Universiteit Hasselt, ziet de Brazilianen graag komen. "Onze universiteit heeft absoluut een internationale roeping," licht hij toe. "We hebben hier studenten uit 65 landen. Ook dertig procent van onze doctoralen is internationaal. Wat Brazilië betreft: dat percipiëren we natuurlijk als een groeiland met enorm potentieel. Met ons Engelstalige aanbod in bijvoorbeeld de verkeerswetenschappen en de biostatistiek kunnen we allicht ook Braziliaanse studenten aanspreken. Het komt erop aan de juiste partners te vinden."

De bilaterale samenwerking past in het akkoord dat de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) en Flamenco, de organisatie voor mobiliteit binnen het hoger onderwijs, in maart met de Brazilianen afsloot. Binnen die afspraak wil Vlaanderen een dertigtal gewone Braziliaanse beursstudenten opnemen, 70 PhD'ers, 50 post-docstudenten en nog meerdere tientallen universitairen in bijkomende categorieën. In een tweede fase zullen ook Vlaamse studenten naar Brazilië kunnen.

Kennisoverdracht

Brazilië heeft misschien wel het grootste beursfonds ter wereld, groeilanden als Turkije volgen soortgelijke strategieën. Is de vrees niet reëel dat, als puntje bij paaltje komt, er een makkelijke vorm van kennisoverdracht ontstaat? De Schepper meent van niet: "Goed, het is natuurlijk aan ons om onze resultaten af te schermen door middel van patenten. Maar dat argument weegt niet op tegen de win-winsituatie die de internationalisering van de research oplevert."

Volgens rector João Felício Rodrigues van de Universiteit van Montes Claros, in de deelstaat Minas Gerais, heeft Brazilië hoe dan ook nog een lange weg te gaan. "Wij zijn een regionale instelling in een land met continentale afmetingen. Tot tien jaar geleden bleven al onze studenten binnen de staat. Toen pas ontstond er een zekere mobiliteit richting de economische metropolen Rio en São Paulo. Sinds vijf jaar beginnen onze studenten eindelijk naar het buitenland te trekken. Maar dan nog: we hebben het over hoop en al één procent, terwijl onze doelstelling 10 procent is. Onze jeugd moet dringend Engels leren en haar plaats vinden in de geglobaliseerde wereld."

Afgesloten werd het bezoek aan universiteit gisteren met een rondleiding door het wetenschapspark. Daar leerden de Braziliaanse gasten onder meer het Institute for Materials Research (IMO) kennen, een hightech onderzoekscentrum dat naast andere complexe materialen ook synthetische diamant aanmaakt voor applicaties in pakweg de ruimtevaart. Aan de belangstelling te zien krijgen ze daar straks mogelijk ook Braziliaans talent over de vloer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234