Donderdag 22/10/2020

Coronavirus

Braziliaanse stad ziet glimp van ‘groepsimmuniteit’

Het Nossa Senhora Aparecida-kerkhof in Manaus, in april.Beeld AFP

In Brazilië heeft men misschien de natuurlijke afloop van de coronacrisis gezien – ten koste van zo’n vierduizend mensenlevens. Manaus, een stad met ongeveer 2 miljoen inwoners in de Amazone, lijkt ‘groepsimmuniteit’ te hebben bereikt tegen het virus.

Dat is het punt waarop zoveel mensen besmet zijn geraakt dat het virus niemand meer kan besmetten en uitdooft. Dat schrijven Braziliaanse en Britse wetenschappers in een onderzoeksartikel dat ze hebben voorgedragen voor publicatie.

Voor Europeanen die hopen op groepsimmuniteit zou dat geen goed nieuws zijn. In Manaus lijkt het er immers op dat eerst haast de helft van de bevolking geïnfecteerd moest raken, voordat er groepsimmuniteit ontstaat. In ons land is momenteel nog maar zo’n 5 tot 8 procent besmet geraakt met het virus.

Zweden weer zorgwekkend

Zelfs in Stockholm, de Zweedse stad die de teugels bewust een beetje liet vieren in de hoop dat de epidemie vanzelf zou stilvallen, heeft naar schatting hooguit een kwart de infectie achter de rug. Vorige week opperde de Deense hoogleraar Kim Sneppen nog dat dat wellicht genoeg is om het virus, in combinatie met andere maatregelen, in bedwang te houden. Maar intussen stijgt het aantal nieuwe besmettingen weer ‘zorgwekkend’, aldus de Zweedse autoriteiten.

In Manaus werd de eerste besmetting op 13 maart vastgesteld. In de maanden daarop greep het virus hard om zich heen en schoot de sterfte omhoog. Waarschijnlijk omdat de stad arm en dichtbevolkt is, en de inwoners veel in boten varen waar ze opeengepakt zitten – de stad ligt op de aftakking van de Rio Negro van de Amazone.

Totdat de uitbraak tussen mei en september begon af te nemen, in de grafieken zichtbaar als een soort springschans waarin epidemiologen opkomende groepsimmuniteit herkennen. Tegen die tijd had de helft tot tweederde van de bevolking het virus gehad. Vierduizend mensen overleden: nog een relatief laag aantal, omdat de bevolking bijzonder jong is. Omgerekend duidt dat op een groepsimmuniteit van rond de 44 tot 52 procent, berekent het team onder leiding van Ester Sabino van de Universiteit van São Paulo.

Thuisblijven dooft

“Onze resultaten kunnen niet een op een naar een andere context worden doorvertaald”, benadrukt Sabino. Het precieze moment waarop een ziekte dooft, hangt immers af van zaken als de bevolkingssamenstelling, leeftijdsopbouw en bevolkingsdichtheid. Ook de maatregelen maken uit: in een land waar men thuisblijft, dooft een uitbraak uiteraard sneller dan in een land waar iedereen elkaar kan besmetten.

Manaus mag dan de eerste stad zijn waar men de afloop van de uitbraak nauwlettend vastlegt, het is waarschijnlijk niet de enige plek waar het virus tegen zijn natuurlijke grens aan liep. Zo bleek in de New Yorkse arbeidersbuurt Queens na de uitbraak liefst 68 procent van de mensen antistoffen tegen het virus in zijn bloed te hebben. Ook in de Italiaanse stad Bergamo bleek meer dan helft van de inwoners drager van antistoffen tegen het virus.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234