Maandag 06/12/2021

Braziliaanse coalitiepartners laten president in de steek

De Braziliaanse president Lula da Silva zit flink in de rats. Uitgerekend nu zijn land na een lange stagnatie weer wat economische groei laat optekenen, net nu Lula's eigen populariteit weer aan het klimmen gaat en peilingen te kennen geven dat hij straks, in 2006, voor een tweede termijn mag gaan, wordt hij door twee regeringsgenoten in de steek gelaten. 'Lula is niet langer progressief', oppert de linkse PPS- partij. 'We krijgen te weinig macht', vindt de grote centrumformatie PMDB.

Brussel / Brasília

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Het weekend was nochtans met goed nieuws begonnen: de Braziliaanse economische groei valt fors beter uit dan verwacht. Het bruto binnenlands product is dit jaar met 5,3 procent gestegen. Eerder had het Braziliaans Instituut voor Geografie en Statistiek (IBGE) ook de cijfers voor 2003 al in positieve zin herzien. In 2004 zijn twee miljoen nieuwe banen geschapen en de officiële werkloosheid is van 13 procent van de beroepsbevolking eind 2003 naar 10,5 procent vandaag teruggevallen. Peilingen tonen aan dat 63 procent van de Brazilianen het werk van de voormalige vakbondsleider Lula weet te smaken.

Maar dat is buiten een deel van de linkerzijde gerekend. Daar wringen velen zich in bochten om hun ontgoocheling te verbijten. Anderen nemen niet langer een blad voor de mond. "De regering-Lula is conservatief en zet het vroegere beleid (van de als neoliberaal bestempelde president Fernando Henrique Cardoso, LD) gewoon voort", zei zopas Roberto Freire, de gewaardeerde voorman van de Socialistische Volkspartij (PPS), een formatie die links van Lula's ook al linkse Arbeiderspartij (PT) staat.

De PPS besloot dit weekend er de brui aan te geven en Lula's coalitieregering te verlaten. "We verliezen onze onafhankelijkheid door dit kabinet te steunen", vond Freire. Volgens de PPS'er doet Lula's centrumlinkse beleid veel te weinig inspanningen om in Braziliës sociale behoeften te voldoen en gaat het de rechtse toer op. De PPS denkt wijzer te handelen door de president op veilige afstand lippendienst te bewijzen (oppositie voeren wil ze niet), wat de partij de ruimte zou laten om in 2006 met een eigen presidentskandidaat uit te pakken.

Hoewel de vaandelvlucht een lastige brok is voor Lula, is het kennelijk ook niet zo'n goed nieuws voor de PPS zelf. Het enige partijlid dat de PPS in de regering telt, minister van Integratie en Lula-loyalist Ciro Gomes, zou immers liever op post blijven. Freire heeft Gomes nu voor de keuze geplaatst: of hij blijft aan Lula's zijde staan en verlaat zijn partij, of hij komt Freire tegemoet en laat zijn president in de steek. Veel tijd om na te denken wordt Gomes niet vergund.

Gesterkt door haar gunstige resultaten in de recente gemeenteraadsverkiezingen - PPS'er José Fogaça werd burgemeester van de andersglobale symboolstad Porto Alegre - wil de PPS in de toekomst hoe dan ook meer gewicht in de schaal zien te werpen. Mogelijk doet ze dat door een alliantie aan te gaan met de eveneens linkse PDT van het onlangs overleden, antidictatoriale boegbeeld Leonel Brizola.

De PPS is maar één kopzorg in de eeuwig complexe Braziliaanse regeringspolitiek. Ook bij een andere, zich in het centrum ophoudende coalitiepartner doen zich problemen voor. De Partij voor de Democratische Beweging (PMDB), die ooit uit de Braziliaanse democratiseringsbeweging voortvloeide, heeft twee ministers in de regering-Lula maar wil ze eveneens terugtrekken. Reden: de PMDB, een van 's lands grootste partijen maar traditioneel veel invloedrijker op het deelstaatniveau dan op dat van de federatie, is ontevreden met de haar toebedeelde macht. Ze wil ofwel meer ministersposten, ofwel helemaal niets. En ja, ook bij de PMDB spelen de presidentsverkiezingen van 2006. De partij pakt straks liever met een eigen kandidaat uit, dan dat ze Lula steunt.

Nog meer dan de PPS dreigt de PMDB echter met afscheuring te maken te krijgen. Ook daar is de verdeeldheid groot tussen Lula-fans en Lula-afvalligen. De eersten haalden bij de rechtbank gelijk toen ze opwierpen dat het illegaal was om de partijbasis ter stemming bijeen te roepen.

De tweeden trokken zich daar niets van aan en gingen zondag tot de stemming over: een meerderheid van PMDB'ers wil dat de partij de regering verlaat, tenzij Lula toegeeft. De president zelf doet meer dan afwachten, maar liet nog niet in zijn kaarten kijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234