Zaterdag 05/12/2020

Brandende kunst

FOTOBOEK. In de woestijn van Nevada vindt van 30 augustus tot 7 september het jaarlijkse excentrieke festival Burning Man plaats. Mensen zijn er radicaal zichzelf en produceren er unieke kunst.

In de Black Rock Desert in Nevada, een onherbergzaam gebied waar het overdag snikheet is en 's nachts ijzig koud en dat voortdurend geteisterd wordt door stof- en zandstormen, verrijst elk jaar aan het eind van de zomer uit het niets een stad. Een massa mensen feest er een dikke week lang en maakt er kunst die hoog boven de zandvlakte uittorent.

Burning Man wordt een festival genoemd, maar er is geen main stage, geen cultus van celebrity's en er lopen geen breedgeschouderde securitymannen rond die nors brommen wat allemaal niet mag. Wél zijn er tien officieuze regels, waarvan de belangrijkste is: radicaal jezelf zijn. En die nemen de meeste festivalgangers erg letterlijk, te oordelen aan de waanzinnige outfits, die gaan van futuristische astronautenpakken, avonturiersplunjes tot poedelnaakt.

Vorig jaar reisden 65.922 mensen af naar de plek, die absoluut niet bedoeld is om er te leven. De woestijn is een natuurlijke barrière: je moet al erg toegewijd zijn om erheen te gaan en de organisatie van Burning Man voorziet enkel de basics: wegen, chemische toiletten en EHBO. De rest - drank, voedsel, slaapplaats - moeten de festivalgangers zelf regelen. Burning Man wordt opgebouwd door de deelnemers, het is een community, waar geruild wordt, waar een maand lang samengeleefd wordt. In ruil voor hun engagement krijgen de deelnemers een tijdelijke en zeer verleidelijke bevrijding van sociale conventies, de ultieme invulling van het Amerikaanse idee van vrijheid. Hedonisme troef dus, maar dan op een niet-egoïstische manier.

Over het ontstaan van Burning Man doen vele verhalen de ronde, die elkaar vaak tegenspreken. Bijna mythisch is het. Waar wel consensus over bestaat: het idee ontstond in San Francisco, waar enkele vrienden halverwege de jaren tachtig een houten figuur - vaagweg menselijk, maar met trekken van een insect - bouwden en in brand staken aan de Golden Gate Bridge. Elk jaar herhaalden ze dat ritueel en elk jaar bleef de houten man groeien, net als het aantal kijklustigen.

In 1990 stootte de Cacophony Society, een groep misfits, pranksters en urban explorers, op de brandende man. Zij experimenteerden, geïnspireerd door de Situationisten, Andrej Tarkovski's film Stalker en Thomas Pynchons roman Gravity's Rainbow, met fysieke expedities naar ongewone plaatsen. De volgende trip bracht de twee groepen samen in de Black Rock Desert in Nevada, waar ze sindsdien ieder jaar aan het einde van de zomer de Burning Man vernietigen, om hem het jaar erop weer op te bouwen en als een fenix uit zijn assen te doen verrijzen.

Interactie

In deze Mad Max-achtige setting wordt ook kunst gemaakt. En daarop focust dit mooie boek. Fotograaf NK Guy legde veel van de meest memorabele constructies vast die de afgelopen zestien jaar voor het festival gebouwd werden.

De kunst moet kunnen overleven in zandstormen, extreem hoge temperaturen, onder brandende zonnestralen en soms ook bij zware regenval. En natuurlijk moet ze ook bestand zijn tegen de massa bezoekers, aan wie je niet kunt zeggen dat ze het werk niet mogen aanraken of beklimmen. Dit is geen museum, hier willen kijkers interageren met de kunst, en deze bende hou je niet tegen. Natuurlijk is er ook geen tekst die de werken begeleidt. De interactie met het werk is dus veel directer.

NK Guy toont in zijn indrukwekkende beelden de imposante kunstwerken tegen de achtergrond van de sublieme natuur. Een gigantisch Trojaans paard, een half in de grond gezonken schip, een resem tempels. En dat alles in het zachte ochtendlicht, de ongenadig felle namiddagzon of de warme avondgloed. We zien The Lost Tea Party (een karavaan van grote rollende theepotten) of Embrace (de buste van een gigantisch houten koppel in innige omhelzing, dat in brand gestoken werd).

Kunstwerken met namen als Portal of Evolution en Temple of Gravity doen je vermoeden dat Burning Man één grote speeltuin voor volwassenen is. Mensen dragen uitzinnige outfits en rijden rond in voertuigen van allerlei allooi. Vergeet Tomorrowland, dit is pas écht een sprookje.

NK Guy, Art of Burning Man, Taschen, 280 p., 39,99 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234