Woensdag 30/11/2022

AchtergrondCuba

Brand in Cubaans oliedepot zoveelste klap voor haperende stroomvoorziening

Bij een immense brand in een oliedepot in de Cubaanse havenstad Matanzas is zeker één dode gevallen, een brandweerman. Veertien brandweerlieden worden nog vermist. Beeld Yamil Lage / AFP
Bij een immense brand in een oliedepot in de Cubaanse havenstad Matanzas is zeker één dode gevallen, een brandweerman. Veertien brandweerlieden worden nog vermist.Beeld Yamil Lage / AFP

De grootste brand uit de Cubaanse geschiedenis is na vijf dagen onder controle. Vier van de tien enorme oliesilo’s van Cuba’s belangrijkste oliedepot gingen verloren. De ramp is een zoveelste klap voor de reeds haperende elektriciteitsvoorziening – en voor het worstelende eiland.

Joost de Vries

Bliksem raakte vrijdagavond de olieopslag van de noordelijke havenstad Matanzas, 100 kilometer ten oosten van Havana – alsof Cuba nog niet genoeg problemen had. De ene silo met ruwe olie stak de andere aan. Een voor een gingen de vier tanks, deels gevuld met olie, in vlammen op. Als olympische fakkels gaven de silo’s het vuur door, zei Mario Sabines, gouverneur van de gelijknamige provincie Matanzas.

De gitzwarte rook was de afgelopen dagen tot in Havana te zien, een zoveelste teken van onheil voor de 11 miljoen inwoners van het communistische land. De staatsmedia deden live verslag van de ‘heroïsche strijd’ tegen het vuur. Eén brandweerman kwam om, veertien brandweerlieden zijn nog vermist sinds zaterdag een tweede silo met een grote explosie vlam vatte. Terwijl Cuba met hulp van onder andere Venezuela en Mexico het vuur probeerde te doven, merkten Cubanen de eerste gevolgen in de rest van het land: nog meer stroomuitval.

Hard gelag

Het oliedepot van Matanzas, gelegen net buiten de havenstad, is Cuba’s belangrijkste opslagplaats voor ruwe olie van eigen bodem, en geïmporteerde olie, benzine en diesel uit bevriende landen als Venezuela en Rusland. Cuba produceert niet genoeg voor de binnenlandse vraag en is voor een belangrijk deel afhankelijk van de import. Een inmiddels zestig jaar durend Amerikaans handelsembargo maakt dat het land met amper een handvol bondgenoten zaken kan doen. Vanuit Matanzas gaat de ruwe olie naar raffinaderijen en door olie aangedreven elektriciteitscentrales.

Dat precies in dit depot de bliksem moest inslaan, is een hard gelag voor de Cubanen, die tijdens een van de heetste zomers in jaren al leefden met stroom op rantsoen vanwege falende elektriciteitscentrales. Op de Facebookpagina van het elektriciteitsbedrijf van Matanzas sijpelt de wanhoop door de reacties. ‘Hier in Santa Marta al achttien uur geen stroom. Alstublieft, we hebben zieke kinderen’, verzucht een moeder. ‘In Perico sinds de ochtend geen stroom. We kunnen niet koken. Hoelang nog? De situatie is onhoudbaar’, schrijft een ander.

Maandag stopte de elektriciteitscentrale in Matanzas, een van dertien centrales in Cuba, met draaien. ‘Vanwege de brand’ was er te weinig water voor de stoomturbines, stelden de autoriteiten. De staat heeft tot nu toe niets losgelaten over de hoeveelheid brandstof die in de vuurzee opging. De precieze impact zal moeten blijken, zegt de Cubaanse econoom Omar Everleny Pérez via de telefoon. ‘Het is goed te beseffen dat het gebrek aan olie niet de reden is waarom meerdere elektriciteitscentrales niet werken. Ze staan stil vanwege gebrekkig onderhoud.’

Strijdbaar volk

In mei berichtte de Cubaanse Elektriciteits Unie dat in het voorgaande jaar opgeteld driehonderd storingen hadden plaatsgevonden in de dertien centrales. In de afgelopen maanden kondigde het bedrijf meermaals nieuwe rantsoenschema’s aan om het haperende netwerk te ontlasten. Eén ding is zeker na de ramp in Matanzas: Cubanen hoeven voorlopig niet te hopen op verbetering van de situatie. ‘Tel maar na. Alle middelen gaan nu naar het herstellen van het oliedepot’, zegt econoom Everleny Pérez. ‘Ook de milieugevolgen moeten nog blijken.’

President Miguel Díaz-Canel prees de ‘eenheid’ van het Cubaanse volk, dat zich altijd strijdbaar heeft getoond tegenover tegenslagen. Maar net als het stroomnetwerk vertoonde dat mantra in de afgelopen jaren steeds meer barsten. In pandemiejaar 2020 kromp de Cubaanse economie met 11 procent. Vooral de langdurige afwezigheid van toeristen raakte het land hard. Het door sancties geknevelde eiland kampte met tekorten aan vrijwel alles. In juli vorig jaar gingen duizenden ontevreden Cubanen de straat op. Dit voorjaar verdwenen honderden veelal jonge activisten vanwege vandalisme en opruiing voor meerdere jaren achter de tralies.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234