Woensdag 25/05/2022

Braderie

Er lijkt wel een fiscale striptease aan de gang in de EU-lidstaten. Europa moet dringend een ondergrens trekken

De lidstaten van de Europese Unie laten hun belastingtarieven maar naar beneden duikelen om jobs en bedrijven af te snoepen van elkaar. Maar hoe ver kun je daarin gaan, vraagt Johan Corthouts zich af.

De voorbije twee dagen waren de staats- en regeringsleiders op de afspraak in Brussel voor hun lentetop. Dat is het jaarlijkse rendez-vous om na te gaan hoe de Europese economie ervoor staat en of er schot komt in de uitvoering van de sociaal-economische agenda die zes jaar geleden in Lissabon werd vastgelegd. De voorbije jaren is dat meestal een gênant schouwspel geweest. Van de ambitie om van Europa tegen 2010 de modernste kenniseconomie ter wereld te maken is tot dusver niks in huis gekomen.

Vorig jaar kwamen de lidstaten tot de pijnlijke conclusie dat Europa zijn Lissabonstrategie helemaal niet rond krijgt. In plaats van zijn achterstand op de Verenigde Staten in te lopen, wordt de kloof met Amerika op het vlak van economische groei alsmaar groter, terwijl Europa wordt opgejaagd door nieuwe sterke spelers als China en India. De doelstellingen werden bijgesteld en afgezwakt. Ja, Europa moet nog steeds de modernste kenniseconomie ter wereld worden, maar de datum van 2010 werd wegens toch niet meer haalbaar stilletjes geschrapt.

Een jaar later zien we opnieuw dat Europa nauwelijks is opgeschoten met zijn Lissabonagenda. Waar een paar jaar geleden het opengooien van de telecomsector voor een nieuwe dynamiek zorgde op de Europese interne markt, lijkt er van verdere liberalisering van diensten na de ruzie en het daarop terugschroeven van de Bolkesteinrichtlijn nog maar weinig in huis te komen. Het opengooien van de energiesector kan moeilijk een succes worden genoemd. Nu lidstaten zoals Frankrijk met Suez en Spanje met Endesa hun energiekampioenen proberen te beschermen tegen buitenlandse overnamepogingen, kun je zelfs ronduit over een mislukking spreken.

Protectionisme steekt opnieuw de kop op. In plaats van gezamenlijk een antwoord te bieden op de uitdagingen die de globalisering Europa stelt, kruipen tal van lidstaten in hun eigen schelp en verdedigen ze het eigenbelang. Die tendens zie je de voorbije jaren ook op het vlak van fiscaliteit. De lidstaten voeren een verbeten strijd om bedrijven en jobs. De winstbelastingen zijn de voorbije jaren fors gedaald. Ierland gaf met een belastingtarief van 12,5 procent de toon aan. De nieuwe lidstaten uit Midden- en Oost-Europa doken met hun tarieven onder de 20 procent. Logisch dat de oudere lidstaten moesten volgen in deze Europese beauty contest. Ook België. De vennootschapsbelasting daalde van bijna 40 procent naar ongeveer 34 procent.

Met de invoering begin dit jaar van de notionele intrest krijgen bedrijven er een extra cadeau bij. Notionele intrest? Wie uit eigen middelen in het eigen bedrijf investeert, krijgt een fiscale aftrek vergelijkbaar met de intrest die datzelfde bedrijf de bank zou betalen als ze het geld geleend had. Premier Verhofstadt trok naar Azië en Amerika om dit unieke fiscale instrument aan te prijzen. Het moet gezegd, afgaande op de eerste berichten lijkt de nieuwe maatregel een schot in de roos. Ieder bedrijf in België dat zichzelf ernstig neemt, gaat na hoe voordeel te halen uit de notionele aftrek. Ook in het buitenland is er heel wat belangstelling voor de notionele aftrek.

Dat België zich weert met dit nieuwe fiscale instrument tegen de buitenlandse concurrentie is logisch. Daar is niks mis mee. Door de invoering van de notionele aftrek zal de effectieve belastingdruk dalen van 34 naar ongeveer 26 procent. Met zo'n tarief wordt België een stuk aantrekkelijker voor buitenlandse investeerders.

Maar de vraag is: hoe ver kun je nog gaan. Een lagere vennootschapsbelasting betekent minder inkomsten voor de staat. De vraag is of de overheid dat verlies met andere inkomsten kan compenseren. Nu al waarschuwen fiscalisten dat het budget van 600 miljoen euro dat voor de notionele aftrek in 2006 was gebudgetteerd niet zal volstaan. Hoe ver kan een land gaan met het braderen van zijn belastingtarieven? Europa kan maar best een ondergrens trekken, want anders komt er aan deze fiscale striptease nooit een eind. Jammer genoeg zal dat met het Europa van vandaag nooit lukken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234