Dinsdag 11/05/2021

Bracke & Crabbé effenen pad voor meer democratie

De directie van de VRT-televisie is zo opgetogen over Bracke & Crabbé dat deze 'zeer toegankelijke, innovatieve talkshow met een politieke dimensie' zondagavond een extra lange editie krijgt in de Grote Verkiezingsshow op TV 1. Dat wellicht tot grote ergernis van de Miel Dekeysers van deze wereld, die vinden dat het dooreenhaspelen van entertainment en (politiek) nieuws niet kan. Of van de gewezen televisiebaas Jan Ceuleers, die zegt dat hij momenteel beter geïnformeerd is door VTM. Maar zijn woorden waren nog niet koud of de commerciële zender voerde het Schaduwkabinet af. En de VTM-verkiezingsshow belooft zondag meer vertier.

Algemeen directeur televisie Christina von Wackerbarth heeft het eigenlijk niet zo moeilijk om de critici de mond te snoeren. De vergelijking met de gemeenteraadsverkiezingen van 1994 spreekt boekdelen. Toen zond de publieke omroep welgeteld één politiek debat uit op de toenmalige TV 2, goed voor 133.000 kijkers, en een verkiezingsshow, ook al op TV 2, die op het topmoment een half miljoen kijkers haalde. Zes jaar later brengt de VRT ruim veertig uur 'verkiezingsuitzendingen', waarvan Bracke & Crabbé slechts één, zij het belangrijke pijler is. Maar daarnaast zijn er ook het campagnejournaal, De Zevende Dag, Zinzen, TerZake en het debatprogramma Woord tegen Woord, "elk met een eigen objectief en een eigen aanpak".

Maar hoe gaat Siegfried Bracke, tot voor kort nog dé serieuze Wetstraat-journalist van de VRT, om met de kritiek van Miel Dekeyser en consorten?

Siegfried Bracke: "Het is in de grond verschrikkelijk elitair en het toont aan dat men blijkbaar nooit goed geweten heeft waarmee men bezig is. Het bewijst tegelijk waarom het in de tijd met de toenmalige BRT al met al niet zo goed is gegaan. Miel Dekeyser gebruikt ook van dat soort louche beeldspraken waar ik niet van hou. Als het woord democratisering of popularisering valt, zegt hij dat het de machinist - lees journalist - is die bepaalt waar de trein naartoe gaat. Dat is waar. Maar hij vergeet er wel bij te vertellen dat de machinist net als de trein wordt afgeschaft als er geen reizigers zijn. En dat is het hele dispuut. Waar zijn we mee bezig en vooral voor wie? Moeten we nu echt pleiten voor het systematisch organiseren van een soort Mattheuseffect waarbij diegenen die al veel weten nog meer weten, of moeten we - zoals Cas Goossens destijds zo mooi zei - de omroep van de hele Vlaamse Gemeenschap zijn. Als we dat inderdaad zijn, dan moeten we ook werken voor de mensen die minder hebben, verstaan, weten. Dat hebben wij met Bracke & Crabbé gedaan. En met succes, getuige het feit dat een kwart van onze kijkers die dag geen nieuwsuitzending heeft gezien. Bij die mensen is het al belangrijk te weten dat politiek bestaat en dat politici ook maar gewone mensen zijn."

U zult het ongetwijfeld met me eens zijn dat de informatieve waarde van Bracke & Crabbé toch niet altijd even hoog lag.

"Ik ben er niet eens zo zeker van dat het informatieve gehalte van Woord tegen Woord, waar ik honderd procent achter sta, hoger ligt dan dat van Bracke & Crabbé. Je moet alleen weten waar je mee bezig bent. Ik heb in Bracke & Crabbé politici dingen horen zeggen waarvoor ik ze, hadden ze dat in een ander programma van de nieuwsdienst gezegd, zo afgemaakt had dat het bloed tot op de lens spoot. Dat hebben wij - want het verschil tussen Ben en ik is echt niet zo groot als algemeen wordt aangenomen - niet gedaan. Ik heb ongelooflijk veel geleerd uit het Censydiam-onderzoek dat met een kijkerspanel gevoerd werd naar het proefprogramma. Dat heeft mij de ogen geopend. Ik heb ingezien dat waar wij totnogtoe mee bezig waren weliswaar waardevol was, maar dat een groot aantal mensen er geen boodschap aan heeft. Ik heb altijd gedacht dat ik echt goed bezig was als ik erin slaagde om politici in een zo kort mogelijke tijd de gordijnen in te jagen. Ik heb uit dat onderzoek niet alleen geleerd dat sommige mensen dat niet eens verstaan, maar dat velen dat ook buitengewoon onaangenaam en oninteressant vinden en dat zij behoefte hebben aan een gewone uitleg, een mens die eens gewoon zijn ding mag doen. Vandaar dat ik me afvraag of het informatieve gehalte wel zoveel verschilt. Het is gewoon gericht op andere delen van het publiek. En met de kijkcijfers van Woord tegen Woord begin ik werkelijk te geloven dat we met Bracke & Crabbé voor een bepaalde groep mensen het pad hebben geëffend voor de politiek. Zo laat op de avond meer dan 300.000 kijkers en een marktaandeel van boven de 30 procent, dan kun je dat toch niet slecht noemen."

Hoofdredacteur Leo Hellemans zegt dat hij vooral de antipolitiek wil bestrijden.

"Dat is precies wat ik bedoel. Antipolitiek betekent evenzogoed apolitiek, met name: het interesseert me niet, ik versta dat niet, ik wil dat niet en dus kijk ik niet. Als we erin slagen die mensen toch te bereiken met dit soort programma, wat wil je dan nog meer?"

Zegt u nu dat de 'harde journalist' de antipolitiek in de hand werkt?

"Ik denk dat dit mogelijkerwijs wel eens zo zou kunnen zijn. We moeten heel goed weten waar we mee bezig zijn. Waarmee ik nu ook niet gezegd wil hebben dat er geen plaats moet zijn voor een hard interview. Dat is bij de VRT ook mogelijk want we hebben vele nieuwsprogramma's en we hebben twee netten. Maar er moet ook plaats zijn voor programma's als Bracke & Crabbé en ik ben ongelooflijk blij dat we dat hebben gedaan. Ik loop al langer rond met het idee dat de democratie naar de kloten gaat. Als we het op een andere manier aanpakken, dan kunnen we er misschien nog iets aan doen. Ik weet dat het grote woorden zijn, maar ik ben zo vrij ze te menen."

De VTM-directie heeft beslist dat na de verkiezingen het politieke debatprogramma Schaduwkabinet niet terugkomt. Om meer kijkers te halen zou het programma een hoger amusementsgehalte (lees hoger Bracke & Crabbé-gehalte) moeten krijgen, en dat wil de commerciële zender niet, zo luidt de officiële uitleg.

"Het afvoeren van het Schaduwkabinet bewijst eens te meer de onvervangbare waarde van de publieke omroep. Politiek is niet geschikt voor de commerciële omroep. Het hangt ervan af waaraan de omroepdirectie geld wil uitgeven. Stoelendans en het Schaduwkabinet zijn blijkbaar te duur voor VTM. Wel ik kan u verzekeren dat Bracke & Crabbé nog veel duurder is. Ik denk dat de dingen nu duidelijk zijn gesteld."

Tijdens de Grote Verkiezingsshow krijgen we vanaf halftien - als alles naar wens verloopt - een bijzondere aflevering van Bracke & Crabbé. Hoe bijzonder?

"Het wordt uiteraard iets anders. Alle afleveringen van Bracke & Crabbé waren verschrikkelijk goed geformateerd. En dat kan je op 8 oktober uiteraard niet omdat je het resultaat van de verkiezingen niet kent. Het wordt veel moeilijker, ook al omdat je veel minder afspraken kunt maken. Maar we maken ons sterk toch heel wat politieke kopstukken in de studio te krijgen. De flexibele formule biedt ons ook de mogelijkheid om het programma zoveel als nodig te onderbreken voor belangrijk nieuws on the field. Maar de toon zal wel dezelfde blijven. Ik hoop dat het verschrikkelijk om te lachen zal zijn, want één van mijn stellingen is: als er niet mee gelachen kan worden dan is het gewoonlijk ook niet serieus genoeg." Leo Bonte

Zie ook pagina's 2 en 7

'Moeten we nu echt pleiten voor het systematisch organiseren van een soort Mattheuseffect waarbij diegenen die al veel weten nog meer weten?'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234