Maandag 28/11/2022

Bowie gaat strijd aan met zijn eigen verleden

Na hoeveel jaar stilte draait een comeback uit op 'Rock-'n-Roll Suicide'? David Bowie testte het uit. Bijna tien jaar geleden verdween hij van de radar, om vandaag opnieuw mee te spelen op wereld-niveau. De dood en zijn eigen verleden leveren inspiratie. Gunter Van Assche

'Here I am, not quite dying." Als een Britse gentleman lacht Bowie alle onheilstijdingen subtiel weg in 'The Next Day', de ouverture van zijn nieuwste plaat. Goed, officieel heeft de Britse superster het in die song over een middeleeuwse dwingeland die traag wegrot in een holle boom. Maar de boodschap mag je net zo goed persoonlijk opvatten. Zeker wanneer hij er in 'Love is Lost' fatalistisch aan toevoegt: "Wave goodbye to life without pain." Ziggy Stardust is officieel gepensioneerd en dat liet zich blijkbaar voelen in het vege lijf.

Een paar jaar geleden leek het zelfs ei zo na afgelopen met de 'Thin White Duke'. Ernstige hartproblemen bezorgden hem volgens producer en vriend Tony Visconti de schrik van zijn leven. En een langdurig kluizenaarschap voedde het geruchtencircuit: voelde David Bowie zijn levenseinde naderen?

Op een eerbiedwaardige rock-'n-roll-leeftijd van 66 jaar maakt hij vandaag evenwel een opvallende comeback. Exact tien jaar na 's mans laatste plaat, ziet een nieuwe langspeler het daglicht.

Twee jaar werd aan The Next Day gewerkt. In het grootste geheim. Moeilijk was dat stiekeme gedoe niet, beweert Visconti. Alle groepsleden kenden elkaar al zoveel jaren dat de omerta meer weg had van een vriendendienst. Al beweren andere groepsleden dan weer dat het soms op het nippertje was: in New York kampeerden paparazzi om elke hoek van de studio.

Om te tonen hoe goed bewaard hun geheim bleef: slechts één iemand lekte het wereldnieuws. Voormalig Bowie-gitarist Robert Fripp liet iets glippen op zijn blog, maar bizar genoeg hechtte niemand geloof aan dat bericht. Als een ninja kon Bowie zich dus geruisloos bewegen in de richting van een nieuwe release.

Alhoewel: nieuw? Op The Next Day lijkt David Bowie liefst stil te staan bij zijn eigen verleden. Als iemand dat mag, is hij het natuurlijk. Bowies verleden maakt een wezenlijk deel van de popgeschiedenis uit. En zolang vaderlandse gloriën zoals The Van Jets of Das Pop mogen flirten met één of meerdere Bowies, dan mag de meester dat zelf ook.

Zeker omdat de Britse superster nog steeds de hedendaagse mode blijkt te dicteren: de laatste weken zag je zijn naam zelfs passeren in gespecialiseerde bijlagen. "Get the Bowie look!" toeterde een Brits vrouwenblad. Ook zonder vuurrode haarkleur, schetterende gezichtsverf of flamboyant plunje blijft David Bowie de zeitgeist beheersen.

Ziggy Stardust

Muzikaal ligt dat net iets anders. De trendsetter in Bowie blijkt op rust. Zijn Berlijnse periode viert zelfs hoogtij op The Next Day: in 'Where Are We Now' haalt hij herinneringen op aan de Duitse hoofdstad waar hij in de jaren zeventig meesterwerken als Low, Heroes of Lodger schreef. Bowie knipoogt voortdurend naar oude successen in songs (zie de track-by-track hiernaast). Alladin Sane, Ziggy Stardust en The Thin White Duke komen beurtelings op visite. Voorts vleit een zanglijn zich subtiel aan tegen 'Apache' van The Shadows in 'How Does The Grass Grow'.

De keuze van producer viel dan ook niet toevallig op Tony Visconti, een oude getrouwe in de kliek van Bowie. Eerder hielp die al mee met het inblikken van klassiekers als Space Oddity, Heroes, Young Americans of Scary Monsters. Zijn laatste samenwerking met Bowie dateert bovendien van Reality uit 2003, tegelijk het laatste muzikale levensteken van de Britse zanger. Veel is er niet veranderd aan hun gezamenlijke magie.

Ook de bezetting toont een blij weerzien: Gerry Leonard - die ook Heathen voor zijn rekening nam - speelt opnieuw gitaar. En Gail Ann Dorsey nam in de meeste songs weer de bas op zich, al hoor je haar ook af en toe ook in een koortje achter de zanger.

Middeleeuwen

Bowie blijft ook tekstueel in het verleden. Zo verslond hij naar verluidt boeken over de middeleeuwse Engelse geschiedenis, wat de songs over soldaten, bajonetten en een middeleeuwse tiran verklaart.

Verder staat (zijn eigen) sterfelijkheid vaak in de aandacht. In 'I'd Rather Be High' wordt er "gestommeld naar het graf", terwijl je in 'If You Can See Me' hoort hoe Bowie bloeddorstig stelt: "I will slaughter your kind". Nog macaberder klinkt 'You Feel So Lonely You Could Die' waarin Bowie in iemands suïcidale geest kruipt: "Death alone shall love you."

De eerste golf recensies toont op zijn beurt een levendig enthousiasme: "De meest dwingende comeback in de rockgeschiedenis" juicht Neil McCormick van The Telegraph. Zijn schrijvende collega Andy Gill van The Independent is al even laaiend en vervangt 'meest dwingende' simpelweg door 'beste' in zijn beschrijving van Bowies terugkeer.

Zelf struikelden we bij een eerste beluistering niet over zoveel superlatieven. Daarvoor kan David Bowie de strijd met zijn eigen roemrijke verleden niet aan. Maar wie die platen als norm neemt, trekt natuurlijk sowieso aan het kortste eind.

Stel dat deze plaat een testament zou blijken, zoals de roddelbladen eerder suggereerden, dan gaat Bowie toch met een knaller de pijp uit.

The Next Day verschijnt op 8 maart bij Sony/BMG. De plaat is al vanaf morgen integraal te streamen op iTunes.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234