Donderdag 23/01/2020

Stiltezoekers

"Boven op een col even plassen: mooier wordt het niet"

Sofie Goos. Beeld Franky Verdickt

Triatlete Sofie Goos (35) combineert slopende trainingen en lange stages met de zorg voor haar man en zijn vier kinderen. Een streepje noodzakelijke rust en stilte scoren, is dan ook geen lachertje. "Ik hou van een gestolen nachtelijk uurtje."

Een nuchter loopje in de morgen. Een zwembeurt na het ontbijt. Daarna heeft ze haar schoonvader naar het ziekenhuis gebracht. En na dit interview moet ze zorgen dat de kinderen te eten hebben alvorens ze naar de fitness trekt. Zo gaat het dag in, dag uit bij Sofie Goos. Maar ze klaagt niet. "Ik ben dankbaar dat ik een bestaan als topsporter mag leiden, hoewel ik eigenlijk alleen op stage echt kan leven als een topsporter. Daar ben ik alleen en kruip ik in mijn cocon."

Op onze kaart met spreuken botst de naar Antwerpen uitgeweken Kempendochter op een wijsheid van de Duits-Amerikaanse predikant Paul Tillich. "Loneliness expresses the pain of being alone and solitude expresses the glory of being alone."

Sofie Goos: "Alleen zijn is enkel fijn als je goed in je vel zit. Anders kan het een zwart gat zijn. Ik maal veel kilometers in mijn eentje. Dan ben je alleen met je gedachten. Als het slecht zit in je hoofd is dat heel lastig, want je kunt niet vluchten. In het zwembad zie je alleen maar die zwarte lijn. En op de fiets is het nog erger. Een duurtraining van vijf uur met allerlei zorgen aan je hoofd, dat is de hel. Dan voer ik lange monologen in mezelf, maak ik me kwaad, word ik verdrietig en zoek ik naar oplossingen.

"Zoiets beheerst mijn hele training, waardoor ik minder kan afzien. Dat gepieker vraagt zo veel energie dat ik mijn lichaam niet tot het uiterste kan drijven. Bij mijn man werkt het omgekeerd. Hij traint zich helemaal suf, om zich af te reageren."

Ga je dan trainingen schrappen of inkorten?
Sofie Goos: "Ik probeer dat niet te doen, want trainen is mijn job. Maar de kwaliteit is sowieso minder. Ik zie dat ook aan mijn resultaten. Die lopen gelijk met mijn gevoelsleven."

Sommige topsporters stellen een relatie liever uit tot na hun carrière, omdat ze niet willen dat een ruzie of slecht nieuws van het thuisfront hun prestaties zouden beïnvloeden. Kijk naar Sven Nys die vorig jaar een rampseizoen beleefde na zijn scheiding.
"Een relatiecrisis werkt verlammend. Wat Nys heeft meegemaakt, is te begrijpen. Ik heb zelf nooit kinderen gehad, maar ik kan me perfect inbeelden dat zo'n scheiding je hele wereld op zijn kop zet.

"Het werkt natuurlijk ook omgekeerd: de liefde kan je veel energie geven. Ik zei onlangs nog tegen mijn man dat we nu beter even uiteen zouden gaan om het dan een week voor mijn eerste wedstrijd weer goed te maken. Dan ben ik super! (lacht)

"Mijn man is de ideale begeleider voor mij. Als wielrenner - elite zonder contract - snapt hij wat competitie is. Mijn ouders assisteren me soms ook op training, maar zij zijn nerveuzer en zien hun dochter niet graag afzien. Mijn man zal me eerder stimuleren om nog een tandje bij te steken. Hij weet dat ik door de muur moet om beter te worden.

"Vóór mijn relatie met Jef was ik lange tijd vrijgezel. In het begin vond ik dat moeilijk. Ik was sinds mijn achttiende nog nooit langer dan een paar weken alleen geweest. Vanaf ik op kot ging, had ik altijd wel een vriend. En nadien ben ik heel snel gaan samenwonen. Maar dan viel ik plots weer alleen.

"Ik zie me daar nog staan, met een klein hartje, in die lege ruimte die ik zelf moest inrichten. Het duurde even voor ik er mijn eigen plek van had gemaakt. Maar eens ik rust had gevonden in de situatie, en in mezelf, vond ik het heerlijk om alleen in mijn appartementje te zijn. Ik at wanneer ik wou, kwam thuis wanneer ik wou, ging slapen wanneer ik wou. Ik hield ervan om lekker te koken voor mezelf, in stilte. Vanaf mijn appartementje op Linkeroever had ik een mooi panoramisch uitzicht over de stad.

"Het was zo fijn om eens aan niemand verantwoording te moeten afleggen. Ik besloot om nog lang alleen te blijven. En toen kwam ik mijn man tegen. (lacht) Ik had een training van 180 kilometer voor de boeg, als voorbereiding op de laatste Ironman van het jaar. Zijn koersseizoen zat er al op, maar hij wou per se met me meerijden. Ik weet nog dat ik tijdens die training zei dat ik er zo van genoot om vrijgezel te zijn. Een week later woonden we samen. Tja, als de trein van de liefde passeert ...

"Zo'n man in huis is ook best handig. Toen ik mijn man leerde kennen, piepte mijn ketting en zat er amper drie bar in mijn banden. Ik pompte ze soms drie weken lang niet op. Nu zorgt hij dat de fietsen in orde zijn en sta ik in voor de keuken.

"Ik hoef nooit meer een ketting te smeren, maar hij snijdt ook geen enkele wortel."

"Op sociaal vlak is topsport een 'dooddoener'. Ik heb er al veel vriendinnen door verloren." Beeld Franky Verdickt

Je man heeft vier kinderen uit een vorige relatie. Als topsporter had je het jezelf gemakkelijker kunnen maken door voor een latrelatie te kiezen, niet?
"Daar hebben we weleens aan gedacht. Als de kinderen bij hem waren, zou ik op mijn eigen plek wonen en de andere week bij hem. Het is al niet simpel om je eigen kinderen op te voeden, laat staan die van iemand anders. Zo'n gezin heeft zijn gewoontes. Als je erin stapt, moet je je aanpassen. En andersom ook.

"In het begin had zo'n latrelatie kunnen werken. Maar ondertussen wonen we vier jaar samen en ben ik gehecht geraakt aan de kinderen. Ik ben een deel geworden van hun leven en zou het niet meer anders willen. Maar ik betrap mezelf er wel op dat ik erg geniet van mijn eenzame lunches. Alleen aan tafel zitten eten, in een leeg huis: heerlijk."

Heb je bewust voor triatlon gekozen om meer tijd alleen te kunnen doorbrengen?
"Daar heb ik geen moment bij stilgestaan. Ik ging voor een vriendin supporteren in de triatlon van Frankfurt. Aan de finish stond 20.000 man, de sfeer was fantastisch. De heftige emoties bij de finishende atleten wekten mijn nieuwsgierigheid. Op dat moment deed ik al vier jaar niet meer aan sport. Ik werkte in de horeca en feestte graag. Maar dáár heeft de sport me teruggeroepen."

Train je graag alleen?
"Ik heb het leren appreciëren. Als kind zou ik triatlon niet hebben overleefd. Drie uur lang op een fiets zitten, daar moest ik op mijn zestiende niet eens aan dénken. Om nog te zwijgen van de zwemtrainingen. Jonge kinderen die zwemmen, dat vind ik altijd een beetje raar. Ik bewonder hun karakter. Het is knap dat ze al zo jong van een individuele sport kunnen genieten, maar ik zou dat vroeger nooit gekund hebben. Ik heb tot mijn 21ste gevolleybald. Op het veld staan met zes zingende en dansende meisjes: lachen, hoor. De fratsen aan de toog en in de douche waren minstens even belangrijk als de wedstrijd.

"Nu ik volwassen ben, kan ik wel genieten van dat eenzaam onderweg zijn. Lange duurtrainingen op de fiets doe ik wel vaak samen met mijn man. Maar als de wedstrijd nadert, kom ik in the zone en wil ik met niemand rekening houden. Als ik een intensief blokje moet afwerken, mag mijn trainingsgezel van zijn fiets vallen, ik rijd door. Om die reden noemt mijn man me een verschrikkelijke autist. Ik kan niet zeggen dat ik echt geniet van dat eenzame afzien, daarvoor doet het te veel pijn. Maar ik hou van het gevoel compleet afgepeigerd thuis te komen. Dan is de douche nog zaliger en smaakt het eten eens zo goed."

Op stage moet je altijd alleen trainen. Geniet je van de cocon waarin je daar leeft?
"Enorm! In januari hebben we altijd een eerste stage met het hele team (BMC-Etixx, red.). Dat is nog een vrij sociaal gebeuren: samen eten, gezamelijke trainingen, fotoshoots ... Maar in augustus ga ik elk jaar drie weken op hoogtestage naar Font-Romeu, in de Pyreneeën. Daar is een sportschool met een internaat. In de vakanties worden de kamers verhuurd aan topsporters. Ze zijn zo klein en primitief dat ze op gevangeniscellen lijken. Een bed, een tafel en een douche, meer is er niet. Als je je armen strekt, kun je de twee muren raken.

"Dit jaar ben ik er tien dagen alleen naartoe gegaan. Er is een refter waar alle atleten eten. Na een zware trainingsdag ging ik daar in mijn eentje eten, met een tijdschrift naast mijn bord. Ik hou van eetlezen. Soms komen andere atleten bij me zitten, omdat ze ook alleen zijn. Dan denk ik: 'Néééé'! Zien jullie die onzichtbare wand hier niet'? Een kort babbeltje is geen probleem. Maar als die mannen één keer bij je aan tafel hebben gezeten, ben je vertrokken voor de rest van de stage. En dan blijft mijn stapel magazines ongelezen.

"Als vrijgezel had ik geen tv. Vaak ging ik met een boek op café zitten, pintje erbij. Alleen, maar toch in gezelschap. Daar is niks zieligs aan. Het straalt net kracht uit: 'Ik durf hier alleen komen zitten en ben daar zielsgelukkig mee.' Maar een vrouw alleen aan een tafeltje, dat wordt blijkbaar gezien als een uitnodiging of als een wanhopige versiertruc. Ergerlijk."

Hoe ziet zo'n eenzame stagedag eruit?
"Je kunt ontbijten tussen 7u15 en 8u. Meestal zit mijn looptraining er dan al op. Na het ontbijt ga ik zwemmen of fietsen. 's Middags en 's avonds eet ik in de refter, en na achten ga ik naar mijn kamer om een dvd te bekijken of te lezen. Door de gebrekkige internetverbinding kun je er niet skypen. Niet erg, ik skype niet graag op stage. Wat valt er te vertellen? Meer dan trainen, eten en rusten is het niet.

"Ik heb liever dat ze me in mijn coconnetje laten. Na zo'n stage ben ik altijd super. Dat komt omdat ik er aan niks anders hoef te denken. Drie weken focus, zonder andere verplichtingen. Als je dat vergelijkt met zo'n hectische dag als vandaag ... Eigenlijk zou ik een volledig seizoen moeten kunnen leven zoals in Font-Romeu."

Heb je daar nooit last gehad van eenzaamheid?
"Niet één dag. Vroeger kwam ik er met andere triatleten: Tine Deckers, Frederik Van Lierde, Rutger Beke. Om acht uur zaten we te keuvelen in de gang, rug tegen de muur, zak koekjes op schoot. Op training deed ieder z'n ding, maar 's avonds was het gezellig. Daardoor voelde ik me er al thuis voor ik er in mijn eentje naartoe ging."

Mag ik er een spreuk van Henry Rollins tussen gooien, die misschien wel van toepassing is op zo'n stage? 'Loneliness adds beauty to life. It puts a special burn on sunsets and makes night air smell better.'
"Mee eens. Ik besef dat het een voorrecht is om voor je job in de bergen te mogen fietsen. Daarom onderbreek ik soms de training om te genieten van de schoonheid en te luisteren naar de stilte. Het liefst stop ik boven op een col waar geen verkeer is. Dan hurk ik neer in de openlucht, om te plassen, en laat ik de indrukwekkende schoonheid tot me doordringen. Dat is zowat mijn ultieme stiltemoment. En het frisse windje op mijn poep maakt het nog fijner. (lacht)

"Wij kennen die stilte hier niet. In Borgerhout slaap ik met de ramen dicht, omdat er 's avonds vaak nog mensen staan te praten op straat. In Font-Romeu laat ik het raam open. Daar is het muisstil.

"Met een vorig lief reisde ik ooit naar het zuiden van Afrika. We sliepen in een hut in Lesotho. Om acht uur 's avonds sloten ze de elektriciteit af. Het werd pikdonker en doodstil. Zo zwart als daar heb ik het donker nog nooit gezien. Mijn vriend werd daar gek van. Hij kon die akelige duisternis niet aan. Ik moest kaarsen aansteken om hem wat op zijn gemak te stellen."

Beeld Franky Verdickt

De Britse schrijver Richard Byrd trok ooit vijf maanden in zijn eentje naar Antarctica om er alleen te zijn met de elementen. Zou je dat kunnen?
"Ik zit daar niet meteen op te wachten. Op de zuidpool is geen flikker te zien. Maar een beetje meer rust zou me goed doen. Ik droom van een huisje in de Ardennen. Op het platteland krijgt het leven meer kwaliteit. Ik ben grootgebracht in Oud-Turnhout, de Kempense boerenbuiten. Wij woonden aan een zandweg en konden in onzen blote op straat spelen. Daar heb ik leren plassen in de openlucht. (lacht)

"Jurgen Van Goolen (ex-wielrenner, red.) en zijn vrouw zijn goede vrienden van me. Ze zijn naar Spanje geëmigreerd en leiden een heel ander leven. Dat lagere tempo, daar ben ik soms jaloers op. Ik heb het gevoel dat wij veel missen, omdat we zo druk bezig zijn.

"Maggie De Block vertelde in het Eén-programma Het huis dat ze haar dag altijd afsluit door een halfuur in een magazine te lezen. Dat vond ik schoon, dat zij met haar drukke leven toch elke dag een halfuur voor zichzelf afbakent. Zelf kom ik daar meestal niet toe. Wij hebben thuis een andullatiematras, een soort massagekussen om te recupereren en pijn te bestrijden. Eigenlijk zou ik daar elke avond op moeten liggen. Dat is 20 minuten pure ontspanning, want je kunt niets anders doen. Meestal ben ik 's avonds nog de was aan het opplooien of eten aan het klaarmaken. Met kinderen in huis is er altijd werk. Gelukkig geven mijn trainingen me de nodige zuurstof."

Heb je gekke gewoontes als je alleen bent?
"Realityshows. (vol schaamte) 'Dancing Moms', 'Helse bruiden', schoonheidswedstrijden, make-overs. Echt vreselijk. In april vorig jaar verbleef ik bij een gastgezin in Brazilië. Hun hele muur was één tv-scherm. Vier dagen lang heb ik daar de ene realityshow na de andere gezien.

"Ik kan ook een halve dag naar kookprogramma's zitten gapen. Als je alleen bent, is er niemand om daarover te zeuren. Soms doe ik het 's nachts, als ik niet kan slapen. Wanneer mijn man dan 's morgens het dekentje op de zetel ziet liggen, vraagt hij: 'Heb jij nu wéér Vitaya zitten kijken vannacht'?!' Ik hou wel van zo'n gestolen nachtelijk uurtje."

Als topsporter moet je leven met druk en mis je tijdens het seizoen heel wat sociaal contact met vrienden en familie. Weegt dat?
"Op sociaal vlak is het een 'dooddoener'. Ik heb er al vriendinnen door verloren, in de periode dat ik nog geen prof was. Ik trainde al even hard als nu. Die meisjes begrepen niet waarom ik niet altijd op de koffie kon komen en al eens een feestje moest missen. De mensen die zijn overgebleven, snappen het wel. Mijn etentjes met vriendinnen verlopen altijd volgens hetzelfde stramien: ik eet elk bord leeg, ben de enige die geen wijn drinkt en ga als eerste naar huis. Ik vind dat niet zo erg, omdat het eindig is. Over twee jaar is het gedaan met de opofferingen.

"Rutger Beke vertelde me dat hij op het einde van zijn carrière vaak dacht: 'Waarom zou ik nu in de regen gaan rijden? Wat voor zin heeft het dat ik me afbeul? En waarom moet ik de eerste schooldag van mijn kind missen?' Als je te vaak moet vechten tegen dat gevoel, moet je stoppen. Topsport verdraagt weinig relativering."

Volgende week: auteur Herman Brusselmans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234