Maandag 26/08/2019

Catalaanse kwestie

Bourgeois houdt vol dat Reynders heeft toegezegd om Spaanse ambassadeur op het matje te roepen

Archiefbeeld van Geert Bourgeois (l.) en Didier Reynders (r.). Beeld BELGA

Het internationale conflict tussen Spanje en Vlaanderen krijgt nu ook een binnenlands, communautair randje. Federaal minister van Binnenlandse Zaken Didier Reynders (MR) weigert om de Spaanse ambassadeur op het matje te roepen, zoals Vlaams minister president Geert Bourgeois (N-VA) heeft gevraagd. Al houdt die laatste vol dat Reynders heeft toegezegd.

Spanje liet dinsdag weten de diplomatieke banden met Vlaanderen te verbreken. De Vlaamse vertegenwoordiger in Spanje verliest zijn diplomatiek statuut en Spanje zal geen nieuwe vertegenwoordiger accrediteren.

Vlaams minister-president Geert Bourgeois heeft Didier Reynders daarom gevraagd om de ambassadeur bij zich te roepen. Volgens hem was de buitenlandminister daar ook toe bereid, zo verklaarde hij in het Vlaams parlement. 

Didier Reynders ontkent dat. “Dat zal niet gebeuren”, zei zijn woordvoerder aan Belga. “De minister neemt kennis van de recente verklaringen en reacties van Vlaams minister-president Geert Bourgeois”, klonk het. Maar “het is niet de rol van de minister van Buitenlandse Zaken om commentaar te geven op verklaringen van een voorzitter van een deelstaatparlement”.

Bourgeois houdt echter voet bij stuk en gaat er van uit dat Reynders zijn toezegging nakomt. “De minister-president blijft erbij dat de federale minister van Buitenlandse Zaken hem toegezegd heeft om de Spaanse ambassadeur in Brussel bij hem te roepen om uitleg te vragen. Hij gaat er van uit dat hij dat ook doet.” Zo reageert het kabinet-Bourgeois op de verklaring van Didier Reynders.

Eerst nog eens de feiten op een rijtje. Gisterenavond liet Spanje weten dat het de diplomatieke relaties met Vlaanderen opschortte. Gevraagd naar zijn mening over de zaak, zei Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) in het Vlaams Parlement dat federaal minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) de Spaanse ambassadeur nu op het matje moet roepen. Meer zelfs: hij liet min of meer uitschijnen dat het om een uitgemaakte zaak ging.

“Hij (Reynders, red.) gaat de ambassadeur uitnodigen en gaat tekst en uitleg vragen bij die beslissing”, zei Bourgeois tijdens het vragenuurtje in het Vlaams Parlement. “Hij gaat hem wijzen op de institutionele realiteit in dit land, op de boodschap, namelijk de vrijheid van meningsuiting, en op het principe van de scheiding der machten.”

Luttele uren na Bourgeois’ uitspraken ontkent Reynders dat nu echter.  Het departement Buitenlandse Zaken “blijft ter beschikking om boodschappen van het Vlaamse gewest aan Spanje te bezorgen”, maar verder gaat Reynders niet. “Als de Vlaamse overheid via de Belgische ambassade in Spanje boodschappen wil doorgeven, zal Buitenlandse Zaken dat doen.”

Michel

“Er is geen diplomatiek conflict tussen de federale regering en Spanje”. Zo heeft premier Charles Michel woensdag voor aanvang van een Europese top in Brussel gereageerd op de rel tussen Madrid en de Vlaamse regering. “Dit is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van Spanje en de Vlaamse regering”, aldus de eerste minister.

“Er is in België een bepaalde autonomie voor de deelstaten in verband met de internationale betrekkingen”, zei Michel over het incident. Tegelijkertijd behoort het volgens de premier tot “de soevereniteit van de Spaanse regering om te bepalen welk beleid ze wil voeren op internationaal vlak, en welk diplomatiek beleid ze wil voeren met een aantal partners”.

Peumans

Het conflict tussen Vlaanderen en Spanje sleept al een hele dag aan. Concreet liet Spanje gisterenavond weten het diplomatiek statuut af van de vertegenwoordiger van de Vlaamse regering in Madrid, André Hebbelinck, af te nemen. Spanje geeft zo het teken dat het niet meer met Vlaanderen wil praten, want ook een opvolger van Hebbelinck, die zijn statuut verloren heeft, zou niet erkend worden.

Spanje doet dat na enkele scherpe uitspraken van Vlaams Parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA). Hoewel Peumans al meermaals kritiek heeft gegeven op Spanje in de Catalaanse kwestie, is een van de aanleidingen een uitspraak vorige woensdag. Bij de opening van de tentoonstelling in het Vlaams Parlement over de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd zou Peumans volgens een Spaanse krant het huidige Spanje vergeleken hebben met het Bosnië van de jaren ‘90.

Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA). Beeld BELGA

Daarnaast heeft Peumans vorige maand nog scherpe kritiek gegeven op Spanje in een brief, die hij richtte aan Carme Forcadell, de opgesloten voormalige voorzitter van het Catalaanse parlement. Daarin schreef hij dat “Spanje niet in staat is aan de voorwaarden te voldoen om deel uit te maken van een moderne democratische Europese Unie”. De Spaanse regering, die toen behoorlijk ontstemd was, riep daarop de Belgische ambassadeur op het matje.

Dat Peumans iets van een vergelijking zou gemaakt hebben tussen Spanje en Bosnië noemt hij nu “een grove leugen”. “Dit is pure stemmingmakerij”, reageerde de parlementsvoorzitter in het Radio 1- programma De Ochtend. “Ik pik dat niet. Spanje heeft me niet op de vingers te tikken.” Peumans zegt zelf “enkel herhaald te hebben wat ik ook al in de brief geschreven heb. Maar ook blijf ik erbij dat politici niet mogen opgesloten worden.”

Scheiding der machten

Bourgeois neemt zijn partijgenoot dus in bescherming. Hij vindt dat Spanje door de actie de scheiding der machten in ons land niet respecteert. De vertegenwoordiger van de Vlaamse regering behoort namelijk tot de uitvoerende macht, terwijl Peumans als voorzitter van het Vlaamse Parlement tot de wetgevende macht behoort.

“Wij hebben inderdaad de traditie dat parlementsvoorzitters een vrije mening mogen hebben”, zegt politicoloog Bart Maddens (KU Leuven). “De enige officiële stelling die het parlement hierover heeft aangenomen is een resolutie waarin het Spaanse politiegeweld tijdens het Catalaanse referendum wordt veroordeeld.”

Volgens Maddens past deze zet in het beleid van de nieuwe Spaanse regering om strenger op te treden, als het imago van Spanje van buitenaf wordt aangevallen. “Ik heb het gevoel dat men dit aangrijpt om België eens een lesje te leren. Het is duidelijk dat er een grote irritatie is langs Spaanse kant en de zaak van Peumans is nu de druppel die de emmer heeft doen overlopen.”

Symbolisch

Anderzijds is dit vooral een “symbolische daad”, zegt professor Europese Politiek Hendrik Vos (UGent). Ook al worden de diplomatieke betrekkingen met Vlaanderen nu even on hold gezet, die met België gaan gewoon door en het is niet alsof ons land nu ineens door andere landen als een soort van internationale paria zal worden weggezet.

“Het is niet zo dat Vlaamse bedrijven niet meer in Spanje actief kunnen zijn, of dat er achter de schermen niet meer met elkaar gepraat wordt”, zegt de professor. “Vlaanderen bestaat dan misschien even niet meer voor Spanje, maar België bestaat wel nog.”  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden