Donderdag 23/09/2021

Klimaatakkoord

Bourgeois: "Goede hoop dat we vrijdag akkoord vinden"

Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA). Beeld BELGA
Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA).Beeld BELGA

Vlaams minister-president Geert Bourgeois heeft goede hoop dat de drie Vlaamse partijen vrijdag tijdens de ministerraad overeenstemming zullen vinden over het klimaatakkoord. Dat zegt hij in de marge van de Belgische economische missie in Canada. Er is volgens hem nog tijd genoeg om vóór aanvang van de Klimaatconferentie in Parijs tot een evenwichtige verdeling te komen.

Volgens Bourgeois kunnen de drie partijen vrijdag worden verzoend. "We hebben binnen deze coalitie totnogtoe altijd al een oplossing gevonden", zegt hij in Vancouver. "Iedereen moet nu eerst zijn berekeningen maken. Ik verneem dat ook (federaal minister van Leefmilieu) Marghem zegt dat er nog vragen zijn bij de cijfers. Dat moet worden uitgeklaard." Marghem verklaarde dinsdag in de Kamer dat de uitgelekte cijfers niet gefinaliseerd zijn.

"Het doel moet zijn om te komen tot een evenwichtig akkoord met de nodige solidariteit tussen de verschillende overheden", besluit de minister-president. "De consensus moet realistisch zijn en in verhouding tot ieders mogelijkheden."

"Evenwichtig akkoord"

CD&V betwistte dat het bereikte klimaatakkoord tussen de gewesten financieel nadelig zou zijn voor Vlaanderen, zoals coalitiepartner N-VA beweert. Volgens CD&V-fractieleider Koen Van den Heuvel gaat het om een verdedigbaar en "evenwichtig" akkoord en is het akkoord zelfs "financieel beter voor Vlaanderen dan de contouren van het mandaat van minister Schauvliege".

Eerder nam coalitiepartner N-VA het ontwerpakkoord onder vuur. "De verdeling van de lusten en de lasten gebeurt in het meest recente voorstel niet op een eerlijke en faire manier", zei fractieleider in het Vlaams Parlement Matthias Diependaele.

Naast N-VA had ook coalitiepartner Open Vld vandaag vragen bij het bereikte klimaatakkoord. "Onze bekommernis is vooral dat met de middelen uit het Klimaatfonds voldoende klimaatbeleid kan gevoerd worden", zegt Open Vld-parlementslid Willem-Frederik Schiltz. De Vlaamse liberalen willen de bekommernissen wel in de schoot van de regering bespreken. "Want het is belangrijk dat we eindelijk tot een akkoord kunnen komen", aldus Schiltz.

CD&V-fractieleider Koen Van den Heuvel. Beeld PHOTO_NEWS
CD&V-fractieleider Koen Van den Heuvel.Beeld PHOTO_NEWS
Matthias Diependaele (N-VA). Beeld BELGA
Matthias Diependaele (N-VA).Beeld BELGA
Willem-Frederik Schiltz (Open Vld). Beeld BELGA
Willem-Frederik Schiltz (Open Vld).Beeld BELGA

"Financieel beter"

Maar CD&V wilde niet weten van de kritiek op het akkoord. Volgens fractieleider Koen Van den Heuvel gaat het om een "evenwichtig akkoord". "Wat voorligt is goed voor het imago van ons land en voor het klimaat", klinkt het. Van den Heuvel geeft toe dat Schauvliege buiten haar mandaat is gegaan om een akkoord te bereiken, maar dat ze wel "binnen de geest" van haar mandaat is gebleven.

"Op die manier sleepte ze een akkoord in de wacht dat financieel beter is voor Vlaanderen dan de contouren van haar mandaat", aldus Van den Heuvel. Dat laatste is een verwijzing naar het feit dat de doelstelling voor hernieuwbare energie is verlaagd van 10,5 naar 10 procent. Op die manier zou 85 miljoen euro minder doorgerekend worden aan bedrijven en gezinnen, een veel groter bedrag dan de 9,6 miljoen euro die Vlaanderen misloopt door de lagere inkomsten uit emissierechten.

"Vreemde shift"

N-VA-fractieleider Diependaele betwist die interpretatie (en cijfers) uit CD&V-hoek. Hij begrijpt ook niet dat CD&V het akkoord nu plots verdedigt. "CD&V heeft samen met ons zes jaar lang een akkoord geblokkeerd met net dezelfde argumenten die wij aanhalen, namelijk dat er een eerlijke verdeling van de lasten en lusten moest zijn en dat het akkoord niet nadelig mocht zijn voor Vlaanderen". "Dit is een heel vreemde shift in de houding van de CD&V", aldus Diependaele. "Als dit voor hen aanvaardbaar is, waarom hebben ze dan niet eerder de knoop doorgehakt?"

"Factuur van 130 miljoen euro"

N-VA heeft eerst en vooral een probleem met de geformuleerde doelstellingen op het vlak van hernieuwbare energie. "Wallonië zou nu al overschotten boeken die zij dan kunnen verkopen aan de federale overheid, want die zal haar doelstellingen niet halen", zegt Diependaele. "Zo zal een factuur van 130 miljoen euro naar de Vlaamse gezinnen worden doorgeschoven." Dat vindt de N-VA-fractieleider onfair.

Ook op het vlak van de verdeling van de emissierechten is er volgens hem sprake van een onfaire verdeling. 64 procent van de bijdragen aan het klimaatfonds komt uit Vlaanderen, zegt hij, terwijl er maar 50 procent naar hier terugvloeit.

Vrijdag bespreekt de Vlaamse regering dat ontwerpakkoord opnieuw. Op het kabinet-Schauvliege verdedigt men het akkoord en benadrukt men dat iedereen aan de onderhandelingstafel water in de wijn heeft moeten doen.

BBL: "Geloofwaardig naar Parijs"

De Bond Beter Leefmilieu wijst erop dat het vrijdagnacht bereikte compromis een laatste kans was om tijdig tot een akkoord te komen voor de klimaattop in Parijs, die over 33 dagen van start gaat. "Het uittrekken van klimaatfinanciering, dat deel uitmaakt van het akkoord, is een vereiste om geloofwaardig naar de klimaatonderhandelingen in Parijs te trekken", zegt beleidscoördinator Mathias Bienstman (BBL). "We roepen alle partijen van de Vlaamse regering, in het bijzonder de N-VA, op om zich constructief op te stellen. We willen er daarbij aan herinneren dat de verdeelde doelstellingen voor emissiereducties en hernieuwbare energie helemaal niet ambitieus zijn. Het is bijgevolg onbegrijpelijk "dat zelfs deze zwakke doelstellingen een struikelblok zouden vormen voor de Vlaamse regering".

Greenpeace vindt dat ons land de "beschamendste episode van zes jaar non-beleid" meemaakt. "Onze klimaatministers lijken op een andere planeet te leven en beschouwen het klimaatbeleid als een Excel-tabel waarin naar hartenlust met cijfertjes geschoven kan worden", zegt Joeri Thijs (Greenpeace). "Voor dergelijk amateurisme is geen plaats om een internationale klimaattop."

Greenpeace roept de ministers op om weg te blijven uit Parijs. "De aanpak van de grootste uitdaging voor mens en planeet verdient beter dan het onderwerp te zijn van een politiek spelletje."

Klimaatzaak: "Jammerlijke herleiding tot communautaire zaak"

Klimaatambassadeur Serge de Gheldere, een van de gezichten achter Klimaatzaak, doet de hele cijferdiscussie af als een verengde discussie. Bovendien vindt hij het enorm onstellend om te zien dat "na zes jaar heen en weer gaan, de discussie herleid wordt tot een politiek communautaire zaak". "Het klimaat is van belang voor ons allemaal, enerzijds voor de wereld en anderzijds voor de landen, regio's en steden die daarop inzetten. Want zij gaan erop vooruit, op die plaatsen is het beter leven door minder luchtvervuiling, betere mobiliteit en minder energiekosten."

De Gheldere zegt verder dat ook de eisers van Klimaatzaak ongeduldig en ontsteld zijn. "Dit wordt door sommigen blijkbaar gezien als iets waar je je tegen moet verzetten. Er wordt gesproken van 'inspanningen', alsof je offers moet brengen. Het zal niet makkelijk zijn om van fossiele brandstoffen af te stappen, maar iedereen die daarop inzet, gaat erop vooruit, voorbeelden genoeg. Ik begrijp die weerstand niet, maar het onderlijnt nog meer de nood om er via de rechter voor te zorgen dat we uit die patstelling geraken, die nogmaals werd bevestigd."

Net als milieuorganisaties, wijst de Gheldere erop dat de tijd dringt. Hij herinnert er ook aan dat België achterop hinkt om de Europese klimaatdoelen tegen 2020 te halen. "We zijn een van de vier EU-landen die niet op koers liggen, terwijl wij vinden dat de Europese doelstellingen niet voldoende zijn om een klimaatverandering tegen te gaan. Hierdoor laat België de grote kansen van een fossielvrije economie liggen, met alle misgelopen voordelen voor burgers, bedrijven en uiteindelijk de overheid zelf."

Waalse en Brusselse regering keuren goed

De Waalse en de Brusselse regeringen hebben al het licht op groen gezet voor het ontwerpakkoord dat de verschillende milieuministers van het land bereikten.

De Brusselse minister-president Rudi Vervoort is tevreden met het evenwichtige akkoord dat deze middag door de Brusselse regering werd goedgekeurd en wil dat alle Belgische politieke actoren hun verantwoordelijkheden nemen nu dat snelle oplossingen zich opdringen voor het behoud van onze planeet. De Belgische geloofwaardigheid in het buitenland staat op het spel, stelt hij in een mededeling.

"Dit akkoord is essentieel voor het internationale imago van België. Het laat de federale en gewestelijke instanties toe om met een sterk en duidelijk standpunt naar de klimaattop in Parijs te gaan", onderstreepte de Waalse PS-minister Paul Furlan. Volgens Furlan bereikte Wallonië "niet alles waar het op gehoopt had", maar is het "beter een akkoord te hebben waarbij iedereen een inspanning levert" dan "het uitblijven van een akkoord, wat schadelijk is voor ons allemaal".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234