Zaterdag 21/09/2019

Brexit

Boris Johnson probeert zijn zin te krijgen bij Angela Merkel

De Britse premier en de Duitse bondskanselier in Berlijn. Beeld EPA

Boris Johnson heeft internationaal gedebuteerd als Britse premier. Hij bracht een bezoek aan Berlijn, waar hij Angela Merkel tot nieuwe onderhandelingen over de brexit trachtte te bewegen. Maar die had daar weinig oren naar. Zo komt het doemscenario van een brexit zonder deal weer wat dichterbij.

“Boris Johnson bijt in graniet”, zo klonk het in de Duitse pers nog vóór de nieuwe Britse premier in Berlijn was geland. Want hoewel ze diplomatisch en beleefd verklaarde dat ze al wat kan wil doen om de brexit zo zacht mogelijk te maken, sloot Merkel al voorbaat uit dat er nog iets verandert aan de scheidingsdeal waarmee Europa ingestemd heeft, maar die door het Britse parlement verworpen werd. 

Het is de regeling voor Noord-Ierland die daarin de struikelsteen blijft. In een brief aan Europees president Donald Tusk dreigde Johnson er maandag nog mee dat als die zogenaamde backstop niet uit het akkoord wordt gehaald, zijn land op 31 oktober vertrekt zonder deal. Kort na zijn aankomst in Berlijn verklaarde Johnson dat hij nog altijd hoopt op een brexit mét een deal. “Als de backstop wordt geschrapt, dan kunnen we snel vooruitgang maken”, declameerde hij.

De meeste waarnemers gaan er echter van uit dat Johnson er zelf niet in gelooft. Het bezoek van gisteren aan Merkel en dat van vandaag aan de Franse president Emmanuel Macron – die zich nog harder dan Merkel verzet tegen een wijziging van de deal – zouden louter dienen om de zwarte piet voor die brexit zonder deal naar Europa door te schuiven. Vorig weekend lekte immers uit dat de Britse autoriteiten immense problemen voorzien als het tot dat scenario komt, inclusief tekorten aan voedsel, brandstof en geneesmiddelen. En terwijl zijn onverzettelijkheid er nu nog voor zorgt dat de Conservatieven er fors op vooruitgaan in de polls (ze klimmen daar van 25 procent in mei naar 42 procent nu, terwijl zowel de Brexit Party van Nigel Farage als de sociaaldemocraten van Labour gevoelig verliezen), kan Johnson het natuurlijk wel missen om als de schuldige voor al dat onheil bestempeld te worden.

Nieuw uitstel?

Of de brexit zonder deal nog af te wenden valt, hangt vooral af van het Britse parlement. Dat komt begin september voor het eerst weer bijeen. Verwacht wordt dat het onmiddellijk zal stemmen over een motie van wantrouwen tegen Johnson – en het kan zich ook nadrukkelijk uitspreken tegen een brexit zonder deal, zoals het in het verleden al heeft gedaan. Dat zou op zijn minst voor nieuw uitstel kunnen zorgen. 

Als het aan Labour-leider Jeremy Corbyn ligt, spant de oppositie samen om Johnson ten val te brengen en een nieuw referendum over de brexit te organiseren. Daar is een meerderheid van de bevolking voor gewonnen, zo blijkt ietwat ironisch uit dezelfde poll die Johnsons Conservatieven een winstkoers toedicht. 52 procent van de Britten wil zo’n referendum, terwijl slechts 29 procent zich daartegen verzet en maar 23 procent akkoord gaat met de brexit zonder deal waarop Johnson aanstuurt.

42.000 Belgische jobs verloren

Het lijdt weinig twijfel dat de Britten zelf het grootste slachtoffer worden van een brexit zonder deal, maar ook in de 27 overblijvende Europese lidstaten zal zo’n harde scheiding heel wat schade veroorzaken. Zo heeft de KU Leuven becijferd dat een brexit zonder deal daar 1,2 miljoen jobs zal kosten, terwijl er dat ‘slechts’ 284.000 zouden zijn met een akkoord. 

België zit in de hoek waar de zwaarste klappen vallen: in ons land zouden zonder deal 42.000 jobs verloren gaan, waarvan bijna 28.000 in Vlaanderen. Alleen in Ierland en op Malta zou er nog een groter aandeel van de tewerkstelling op het spel staan. Het goede nieuws, als we dat zo mogen noemen, is dat het voor België wel iets minder uitmaakt of de brexit met of zonder deal geschiedt. Want in dertien landen is het verschil tussen de twee scenario’s groter dan bij ons. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234