Zaterdag 19/10/2019

Bootvluchtelingen acteren hun verhaal, mét slapstick

De Gentse Feesten starten en dus dompelt cirQ zijn bezoekers weer onder in snijdende kolder. Vijf bootvluchtelingen beelden er hun avonturen uit met een vrolijk waterballet in de Leie. 'Met visuele humor kunnen we een zeer dramatisch verhaal vertellen.'

Drie Iraanse asielzoekers zijn druk aan het schrijven. Rond hen verandert de parking aan de Willem de Beersteeg in het paradijs BataHlan, maar de drie hebben een verhaal te vertellen. Vandaag beleven ze hun debuut als acteur. Gisteren repeteerden ze samen met een Iraakse Koerd en een Syriër hun voorstelling Den grooten overtocht.

"Oké, guys, tijd om jullie om te kleden", roept regisseur Ruud Gielens. De vijf wandelen naar een container om hun wetsuit en zwemvest aan te trekken. Mahmoud Razzaz (23) trippelt rond, de Syriër voelt de zenuwen al. Drie jaar geleden sloeg hij op de vlucht voor de burgeroorlog. Toen hij met zes anderen van Turkije naar Griekenland wou varen, kregen ze motorpech. De Griekse kustwacht onderschepte hen en wou hen na een pak rammel laten terugvaren. "Gelukkig blééf onze motor kapot", zegt Mahmoud.

Na amper anderhalf jaar studeren spreekt Mahmoud al vlot Nederlands. "Ik heb Nederlands gestudeerd met Mega Mindy, daarin wordt duidelijk gesproken", grijnst hij. Dat hij nu in een stuk over bootvluchtelingen acteert, vindt hij niet eens raar. "Ik vind die humor echt leuk."

"Het moet een soort verdrinkingsballet worden", zegt Ruud. "Of neen, noem het een vluchtelingenwaterballet."

De humor van cirQ durft de goegemeente al eens te verontrusten. Hun eerste show, Bataclan, was de sensatie van 2005, maar in 2010 kregen ze de politie op hun dak wegens Circus Vangheluwe. Dit jaar besloten ze iets te doen met vluchtelingen - "potentiële Belgen", in cirQ-jargon - en richtten ze een interimkantoor op voor asielzoekers, Refu-interim. "Er werken nu 65 vluchtelingen in allerlei hoedanigheden mee aan BataHlan. Sommigen staan achter de bar, anderen acteren", zegt medewerker David Mirroir.

"Het was moeilijk om onze humor uit te leggen", geeft Xavier Cloet, directeur-generaal van cirQ, toe. "Maar tegelijk is slapstick het enige wat iedereen kent. Mr. Bean verenigt meer mensen dan Bob Marley."

Overwinning op IS

Regisseur Ruud neemt zijn acteurs mee naar het parkje op het einde van de Willem de Beersteeg. De Leie slingert er zich omheen. Eerst mogen de vijf oefenen op het droge: een kringetje vormen, zwaaien met de benen, molenwieken met hun armen. "Oké, naar het water!", beveelt Ruud.

Kreetjes weerklinken. "This is very cold!", gillen ze. Al ploeterend proberen ze hun choreografie te herhalen. Aan de overkant van de Leie fronsen mensen hun wenkbrauwen in een kramp, Ruud schatert door het gebrek aan synchronisatie. Iraniër Ali Mohebi (25) vergeet telkens hoe hij zijn armen moet bewegen, zijn landgenoot Soheil Mahmouodi (24) krijgt een berisping omdat hij zijn benen niet hoog genoeg opheft.

"Het is niet gemakkelijk", zucht de Koerd Mohammad Bashir Adel (26) in perfect Vlaams.

Vijf ex-bootvluchtelingen op een rij, in wetsuit en badjas, die gekke bewegingen maken in een park en zich daarmee amuseren: het is een kleine, maar significante overwinning op IS. "Iedereen zal over deze show spreken. Of hij nu goed is of slecht!", moedigt Ruud hen aan.

Iraniër Mohsen Mahjoobi (31) kan de foute grollen van cirQ smaken. "Een jaar geleden zou ik niet hebben kunnen spreken over de nare ervaringen tijdens de oversteek met de boot, maar nu lukt dat met humor. Ik ben trots om hier deel van uit te maken."

"Je wordt niet vrolijk als je hun verhalen hoort", zegt Ruud. "Toch kunnen we met visuele humor een zeer dramatisch verhaal vertellen. Je kunt er mensen mee aan het denken zetten."

De regisseur stuurt zijn acteurs terug het water in. Deze keer oefenen ze mét muziek. Vijf spartelende sukkelaars in het water, met 'Ode an die Freude' van Beethoven erboven: het is een zicht dat alle passanten doet schaterlachen. En dan moet het beste stuk nog komen.

De vijf waden naar de oever. Ze grijpen naar hun kruis en maken op 'Thriller' van Michael Jackson obscene heupbewegingen. Als Egyptische hiërogliefen arriveren ze op de kust van Europa om zich lachend onder het - voorlopig afwezige - publiek te mengen. "En dan zullen we de bezoekers een visuele genadeslag toedienen", voorspelt Ruud. "Maar die verklappen we nog niet."

Den grooten overtocht, van 15 tot en met 24 juli, Willem de Beersteeg, Gent

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234