Dinsdag 29/09/2020

Bommen op IS doden veel burgers

Mei was een erg dodelijke maand voor honderden burgers in Irak en Syrië. Sinds het aantreden van president Donald Trump is het aantal bombardementen, soms ook met fosfor, op IS-bolwerken Mosul en Raqqa opgevoerd.

De onderzoekscommissie van de Verenigde Naties (VN) die belast is met het in kaart brengen van mensenrechtenschendingen in Syrië, heeft deze week de noodklok geluid. In Raqqa en omgeving is sprake van circa 300 doden in en om de stad.

De burgers zijn volgens de VN niet gedood door Islamitische Staat (IS), andere terreurgroepen of het Syrische leger, maar door gevechtspiloten uit westerse landen. Zij nemen deel aan de internationale coalitie tegen IS, aangevoerd door de Verenigde Staten.

Volgens Paulo Pinheiro, voorzitter van de Onafhankelijke Internationale Commissie van Onderzoek inzake Syrië, zijn de honderden burgerdoden te wijten aan een "intensivering van luchtaanvallen" rondom Raqqa, door IS beschouwd als hoofdstad van het zelfverklaarde kalifaat. De westerse bommen hebben tot dusver bovendien al 160.000 bewoners uit hun huis verjaagd. "Syrische mannen, vrouwen en kinderen betalen de prijs voor het voortduren van deze oorlog."

Alhoewel de VN voor het eerst waarschuwen voor de gevolgen van westerse bombardementen in de oorlog tegen IS in Syrië en Irak, bestaat de bezorgdheid over de effecten van de Amerikaanse campagne al maanden. Kort na het aantreden van president Trump is het dodental als gevolg van dergelijke bombardementen dramatisch gestegen, waarschuwen onderzoekers.

Kiest Trump ervoor om in de strijd tegen IS Syrische en Iraakse burgers op te offeren? Sinds februari van dit jaar - kort na het aantreden van Trump - is er in elk geval iets veranderd op het slagveld in de Arabische woestijn. Zo blijkt uit cijfers van onderzoekscollectief Airwars, dat alle luchtaanvallen van de anti-IS coalitie sinds begin 2014 documenteert. Donderdag waarschuwde Airwars dat mei de op een na dodelijkste maand was voor burgers in Irak en Syrië: tussen de 348 en 521 burgerdoden, 20 procent meer dan in april.

Waar er voor het aantreden van Trump een verband leek te bestaan tussen de hoeveelheid luchtaanvallen en het aantal dodelijke slachtoffers, is dat nu niet meer het geval: een klein aantal bombardementen leidt onder Trump regelmatig tot veel doden. Bij Airwars vermoeden ze daarom een "onbekende verandering in de aanvalsprocedures op het slagveld".

Verboden fosfor

Het Amerikaanse leger, dat het merendeel van de bombardementen zelf uitvoert, met hulp van met name Engeland en Frankrijk, legde de schuld in de afgelopen maanden bij IS. Maar ook bij het Syrische leger van president Assad - dat zelf over een luchtmacht beschikt en steun krijgt van Russische piloten - en bij het Iraakse leger, dat met de Amerikanen samenwerkt en een verregaande eigen bevoegdheid heeft om bij de Amerikanen luchtaanvallen te 'bestellen'.

De omgeving in Syrië waar zich het offensief om Raqqa afspeelt, is bijna geheel van de buitenwereld afgesloten. De schade valt daardoor moeilijk in te schatten. De onderzoekers van de VN interviewen nabestaanden in Syrië noodgedwongen via skype. In de Iraakse stad Mosul, waar IS nog steeds het oude centrum bezet houdt, is de toegang aan het front iets beter. Maar ook hier worden journalisten en hulpverleners actief geweerd van de plaats des onheils bij een opnieuw door het Westen veroorzaakt bloedbad.

Human Rights Watch concludeerde deze week dat de VS-coalitie bij de herovering van IS-gebied in Irak en Syrië gebruik maakt van wit fosfor, een wapen dat dodelijke brandwonden kan veroorzaken en waarvan het gebruik daarom onder sommige omstandigheden is verboden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234