Dinsdag 20/10/2020

ReportageKerstberk

‘Bomen die gekweekt worden als varkens, ik vind dat zielig’

Marloes en Rogier hebben al jaren geen kerstboom meer in huis gehaald. ‘Ik ga deze takjes versieren met origami.’Beeld Francis Vanhee

Wat is nu de meest ecologische optie: een echte of een plastic kerstboom? De eeuwige twijfelaar kon in Gent de kerstberk ophalen: goedkope overschotjes van de natuur, die dankzij Pinterest bovendien hipper dan ooit zijn. ‘Kerstbomen zijn toch niet meer van deze tijd?’

Katarina houdt een fijn berkenboompje vast en tuurt omhoog naar de uitlopende takjes. “Deze heeft een mooie vorm, toch?” Ze twijfelt, kijkt naar een ander boompje met een mooie witte bast. “Die kleur is dan weer wat feestelijker.” We staan aan de ingang van het Gentse parkbos, waar Katarina kan kiezen uit een tiental ‘kerstberken’. Dunne berkenboompjes – ze doen denken aan groot uitgevallen paastakken – die hier een tweede leven krijgen als alternatieve kerstboom. 

“Ik heb al een paar jaar geen kerstboom meer”, vertelt Katarina, die met haar berkenboompje de bus op stapt, richting huis. “Zelfs een plastic boom vind ik niet meer van deze tijd: het kost veel energie om het te maken. Maar zo’n berk, dat vind ik heel apart.” 

Ook bij Eric en Greet komt er al even geen omgehakte spar of den meer in huis. “De afgelopen jaren maakten we zelf een boom met houten takken in de vorm van een piramide, maar dat was nogal klein en op den duurt steekt dat ook tegen.” Eric: “Mijn vrouw versiert graag dingen.” De kerstberk dus, dit jaar. Ze hadden daarover gelezen in een lokaal krantje, en het leek hen wel een fijn alternatief. “Wij zijn erg begaan met het milieu: we eten geen vlees en doen zo veel mogelijk met de fiets. Ook onze kinderen vinden het belangrijk dat kerst ecologisch is en de kleinkinderen willen vooral iets kunnen versieren.” 

Dankzij Pinterest en Instagram vinden mensen die geen traditionele kerstboom willen steeds meer alternatieven. Beeld Francis Vanhee

De kerstberk is ideetje van Inverde (een onderdeel van het Agentschap voor Natuur en Bos), dat eens wil polsen of er interesse is. De berken, die heel makkelijk en snel groeien, worden gekapt om andere soorten, zoals jonge eiken, meer ruimte te geven om te groeien. “Het zijn restproducten van de natuur, die we normaal laten liggen zodat ze vanzelf verteerd worden”, vertelt medewerker Werner Van Craenenbroeck. “Tot een collega op het idee kwam om ze als kerstbomen te verkopen. Ze hebben immers een mooie vorm.” 

Want iedereen weet inmiddels: zowel de traditionele naaldboom als zijn variant uit kunststof is nefast voor ons ecologische karma. Voor een plastic kerstboom is onder meer aardolie nodig en wat recyclage betreft, spring je er ook niet ver mee. “Het nadeel van een kerstboomplantage is dan weer dat het een monocultuur is”, zegt Van Craenenbroeck – om maar te zwijgen over insecticides en pesticides.

Aan het bos heeft Inverde afgelopen weekend een kraampje opgetuigd waar ze kerstkoekjes en chocomelk verkopen, en om twijfelaars over de streep te trekken hebben ze een paar berkjes versierd met een gouden slinger en hangertjes met gedroogde bloemen. Acht euro kost zo’n boompje en het geld gaat via Music for Life naar vzw Boom. “We zullen dit weekend zo’n 200 kerstberken verkopen. Het lijkt wel aan te slaan, hoewel we mikken op een niche.” 

“We mikken op een niche, maar de kerstberk lijkt wel aan te slaan”, zegt medewerker Werner Van Craenenbroeck.Beeld Francis Vanhee

Nochtans: de alternatieve kerstboom heeft meer dan ooit het momentum mee. Een simpele zoekopdracht levert op Google tientallen voorbeelden op, van tweebenige ladders die met lichtjes versierd worden over houten constructies tot stoffen exemplaren. “Dankzij Pinterest en Instagram”, weet Caroline Van Peteghem van Netwerk Bewust Verbruiken. “Ik zie steeds meer mensen die zelf aan het knutselen slaan, of tijdens een boswandeling een mooie dode tak meenemen.” 

Een jogger stopt geïnteresseerd, net als een koppel wandelaars. “Bomen die geweekt worden als varkens en koeien, dat is zielig”, knikken ze. Marloes en haar man Rogier komen een lange berk ophalen. “We hebben hoge plafonds.” Ook zij hebben al tien jaar geen kerstboom meer: zij heeft geen zin om de gevallen naalden op te ruimen, hij vindt een plastieken exemplaar foeilelijk. “Ik zie nog weinig kerstbomen in mijn omgeving”, zegt Marloes. Dat de frêle berkentakjes weinig gewicht kunnen dragen, daar had ze al aan gedacht. “Ik ga ze versieren met origami.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234