Woensdag 08/12/2021

Bom Maingain ontploft in eigen gezicht

De afloop van de missie van koninklijk opdrachthouder Jean-Luc Dehaene blijft uiterst twijfelachtig, maar FDF en N-VA lijken er met hun provocaties voorlopig niet in geslaagd de opdracht definitief te torpederen. Na de eerste verontwaardiging over de nazivergelijking van FDF-voorzitter Maingain gingen CD&V en Open Vld weer over tot de orde van de dag. Maar ook PS en cdH lieten zich niet verleiden tot riskante uitspraken over de niet-benoeming van de drie faciliteitenburgemeesters.

Vlaamse partijen slikken verontwaardiging over nazivergelijking van FDF-voorzitter door

De timing van Vlaams minister Bourgeois (N-VA) om die niet-benoeming te herbevestigen brengt CD&V in moeilijke papieren. Terwijl minister-president Kris Peeters (CD&V) niet anders kon dan zijn minister steunen, toonde partijvoorzitster Marianne Thyssen zich openlijk vertoornd over de N-VA-strategie.

De verontwaardiging spatte van de stoepstenen van de Wetstraat, gisterochtend bij aanvang van het federale kernkabinet. Op het netvlies van de vicepremiers Steven Vanackere (CD&V) en Guy Vanhengel (Open Vld) stond de voorpagina van La Libre Belgique gebrand. Daarop vergeleek FDF-voorzitter Olivier Maingain het besluit van Vlaams minister Bourgeois om drie FDF-burgemeesters niet te benoemen met “praktijken zoals onder de Duitse bezetting.” Op de radio had Maingain zijn harde woorden inmiddels herhaald. “Het is zoals men tijdens de bezetting burgemeesters benoemde omdat ze de bondgenoten waren van de bezetter. Als de verkozenen het Vlaamse gezag niet behagen, moeten ze verwijderd worden”, klonk het fors.

“Bijzonder kwetsend” noemde Vanackere die taal, “en een belediging voor het hele Vlaamse volk”. Ook Guy Vanhengel (Open Vld) vond de uitspraken van Maingain “er heel ver over”. Voor beide ministers moest MR-voorzitter Didier Reynders zich resoluut afzetten tegen de uitspraken van zijn partijgenoot. “Het zou goed zijn dat de leden van de regering zouden beslissen dat er grenzen zijn, en Maingain heeft die grenzen duidelijk overschreden”, was Vanhengel zonneklaar.

Maar kijk, de communautaire atoombom ging niet af, en de gevraagde openlijke afwijzing door Reynders kwam er niet. “Laten we nu toch eens stoppen met het minimaliseren van wat er in de andere gemeenschap gebeurt. Het is de beslissing van Bourgeois die gevaarlijk is”, zei Reynders na afloop van de ministeriële bijeenkomst. Ook bij cdH-vicepremier Joëlle Milquet primeerde de boodschap dat “N-VA stokken in de wielen wil steken”. “Laten we niet in de val trappen en meedoen aan kinderachtige spelletjes”. PS-voorzitter Elio Di Rupo had eerder al opgeroepen “te weerstaan aan de chantage van de N-VA”.

Geen Franstalige veroordeling van Maingains uitspraken dus, maar ook geen nieuwe provocatieve taal over het besluit van Bourgeois. De regeringspartijen lijken een stilzwijgende afspraak gemaakt te hebben om zich voorlopig niet meer te laten opjagen, niet door het FDF maar ook niet door de N-VA. “Bourgeois heeft enkel de aandacht willen afleiden van het voor N-VA minder positieve Oosterweelcompromis en Maingain is er met twee voeten ingetrapt”, klinkt het bij een regeringsbron. Niemand in de regering wilde gisteren dan ook bevestigen dat het spierballengerol tussen de communautaire scherpslijpers de onderhandelingspogingen van Jean-Luc Dehaene hebben ondermijnd.

Ook aan Vlaamse zijde ebde de koorts weg. “Ik kan enkel hopen dat Reynders de verantwoordelijkheidszin heeft te benadrukken dat dit niet kan. Als dat niet gebeurt, kunnen we alleen maar de bladzijde omdraaien en vaststellen dat wat overdreven is, ook geen betekenis heeft”, stelde Vanackere. Ook begrotingsminister Vanhengel heeft niet veel zin om een communautair robbertje uit te vechten. Zijn roep om een sterk signaal van Reynders maakte later op de dag plaats voor een pleidooi dat “de hele politieke wereld zich moet afzetten tegen dergelijke uitspraken”.

Na het luwen van de communautaire steekvlam mocht toch vooral Didier Reynders zijn wonden likken. De lauwe reactie van de andere Franstalige partijen op de uithaal van Maingain isoleert de MR immers nog meer als een riskante partner aan de onderhandelingstafel. PS- en cdH-bronnen blijven openlijk kiezen voor een gemeenschappelijk front van alle Franstaligen, maar verbergen nauwelijks hun misprijzen voor de provocaties van het FDF.

Aan de andere kant van de taalgrens beleeft CD&V moeilijke uren. Terwijl partijvoorzitster Marianne Thyssen openlijk haar afkeuring uitte over de timing van het besluit van Bourgeois, kon minister-president Kris Peeters niet anders dan zijn minister, die hem op voorhand verwittigd had dat dit op komst was, bijspringen.

“N-VA probeert Dehaene te torpederen”, zegt een CD&V-bron. “Thyssen wist ook dat de burgemeesterskwestie opnieuw in de lucht hing, maar had ruim op voorhand duidelijk gemaakt dat het dossier voorlopig best in de kast bleef. Eenmaal Bourgeois toch besliste door te zetten, kon Peeters niet anders dan hem steunen.”

In de Kamercommissie Binnenlandse Zaken betreurde premier Yves Leterme op zijn beurt “de provocaties die de opdracht van Jean-Luc Dehaene bemoeilijken en de onverdraagzaamheid voeden”. Elke aanwezige had de meervoudsvorm van het woord provocaties meteen opgemerkt: niet alleen het FDF kreeg een tik, maar ook de N-VA. Bij de Vlaams-radicalen ontkennen ze echter dat politieke strategie meespeelde in Bourgeois’ beslissing. "Ik ben helemaal niet betrokken bij de besprekingen over Brussel-Halle-Vilvoorde. Dit zijn twee gescheiden werelden”, aldus Bourgeois. Ook voorzitter Bart De wever weigerde de zwartepiet. “Bourgeois kon als minister niet anders. Bovendien was het uitgerekend Christian Van Eyken (UF/FDF) die in de commissie de vraag aan Bourgeois stelde. Ik zie echt niet in wat de kwade rol van de N-VA hierin is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234