Zondag 24/01/2021

Bom dia

Evi Van Acker is onze grootste medaillekandidate in Rio. Tot de Olympische Spelen navigeert onze Gentse zeilster maandelijks door de actualiteit.

In 2009 was er nog geen vuiltje aan de lucht, maar wel al in het water. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) plooide voor de goede bedoelingen, voorspoedige signalen en sterke beloftes toen het de Olympische Spelen toewees aan de Cidade Maravilhosa. Want Rio had het harder nodig dan Chicago of Madrid. Het zou een positieve verandering teweegbrengen. Hun economie zou stabiel genoeg zijn, aan financiering geen gebrek en het vervuilde water in de baai van Guanabara zou aangepakt worden. Met nog een halfjaar te gaan, kampt Brazilië met een zware recessie en een sterk stijgende werkloosheid en inflatie. Ook het water is ver van schoon. Rio de Janeiro komt zijn beloftes niet na en dat doet pijn.

Meer dan 70 procent van het rioolwater stroomt onbehandeld aan 10.000 liter per minuut de baai binnen. Twee jaar geleden betuigde Eduardo Paes, burgemeester van Rio, zijn spijt al dat hij het momentum van de Spelen niet heeft kunnen aangrijpen om het water van de baai volledig te zuiveren. Tegelijk maakt hij zich niet te veel zorgen en vindt hij dat het allemaal wel meevalt als je het vergelijkt met de luchtvervuiling in Peking. Is het dan toch een mooie verkooptruc geweest?

Hoe zit het nu eigenlijk met dat water? Onderzoek van het nieuwsagentschap Associated Press onthult hallucinante cijfers over de hoeveelheid ziekteverwekkende bacteriën en virussen die zich in de baai van Guanabara bevinden. Het aantal virussen per liter is dertigduizend (!) keer hoger dan wat Europa en de VS alarmerend vinden. Door de stroming zou de situatie dicht bij de kant overigens even erg zijn als verder weg op zee of bijvoorbeeld bij Copacabana, waar triatleten straks om eeuwige roem gaan strijden. Atleten die drie koffielepels van het water inslikken, zouden 99 procent kans hebben om een virale infectie op te lopen.

Tijdens het Olympisch Test Event deze zomer werd 7 procent van de zeilers ziek, onder wie de Duitser Erik Heil die wekenlang out was door geïnfecteerde wonden na besmetting met de multiresistente bacterie MRSA. Of hij de bacterie ook daadwerkelijk opliep in de baai zullen we nooit weten, maar goed: één en één is nog steeds twee.

Je moet geen microbioloog zijn om te zien hoe het met het water in Rio gesteld is. Maar overdrijven is ook een kunst. De vele artikels die over het vervuilde water gepubliceerd zijn, hebben het vaak over taferelen die wij nog nooit waargenomen hebben. Tot nu toe is niemand uit ons team ziek geworden. Afgelopen zomer liet ik me zelfs nog positief uit over de toestand van het water omdat we veel inspanningen en verbetering zagen. Verschillende ECO-boten waren toen hard bezig om de baai op te ruimen.

Nu, minder dan zes maanden voor de Spelen, is mijn optimisme aanzienlijk geslonken. Geen event voor de deur en dus ook geen ECO-boot te bespeuren. Waarom zou je wat schoonmaken als niemand naar je kijkt? Als ik mijn boot te water laat in Marina da Glória kan ik mijn zeillaarsjes niet zien, ook al staan ze amper 20 centimeter onder het wateroppervlak. Tijdens de trainingen is het op bepaalde plaatsen slalommen tussen de plastic zakken en ander afval. Windvlagen die blinkende ribbeltjes op het water toveren, zijn soms onzichtbaar door de dikke laag smurrie die op het oppervlak drijft. Emma (Plasschaert, red.) schrok zich gisteren nog een bult toen ze een dode rat zag drijven: opgeblazen, op zijn rug en de pootjes naar boven. Ranzig.

De gezondheid en het welzijn van de atleten zouden een absolute prioriteit moeten zijn bij de organisatie van de Spelen. Iedereen die een beetje serieus met de zeilsport bezig is, komt al jaren het water van Rio verkennen en wordt verplicht om te trainen in dergelijke omstandigheden. In London zeilden we in Weymouth, in Peking in Qingdao. Waarom we hier niet in Búzios varen, een schone plek op twee uur rijden, blijft een vraagteken. Zal wel politiek getekend zijn en zo.

Bezorgd zijn we niet, bedroefd wel en voorzichtig ook. Maar als wij wat hebben, dan kunnen we thuis een beroep doen op de expertise van de beste artsen, voor de lokale bevolking geldt dat niet. Misschien hadden wij als atleten meer van ons moeten laten horen. Misschien had het IOC de Spelen niet moeten toekennen aan een land waar je voor geld de duivel kan laten dansen.

Vuil of niet, het is inmiddels onze tweede thuis. Wij blijven komen tot we het complexe water helemaal onder de knie hebben. En laat ons eerlijk zijn: tussen al die smurrie kan zo'n stukje eremetaal net extra blinken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234