Woensdag 27/01/2021

Terrorisme

Boko Haram: het kalifaat aan de evenaar

Beeld AP

Boko Haram, de extremistische groepering actief in Nigeria, heeft de eed van trouw gezworen aan IS. Het is tot nu toe de grootste terreurgroep die zich achter IS schaart.

In de audio-boodschap die zaterdag online werd gezet, zegt een stem die wordt toegeschreven aan Boko Haram-leider Abubakar Shekau, dat hij zijn trouw verklaarde aan kalief Abu Bakr al-Baghdadi. "We zullen naar hem luisteren en hem gehoorzamen in goede en slechte tijden, in wat ons bevalt en wat ons niet bevalt, zelfs al zien we onrechtvaardigheden, en we zullen zijn macht niet betwisten." Een eed van trouw dus, die afgelopen weekend gretig werd verspreid op sociale media.

Boko Haram is de groepering die vorig jaar op de voorgrond trad met de ontvoering van 276 tienermeisjes in Nigeria. Een aantal van hen is intussen kunnen ontsnappen, maar de rest is nog spoorloos en vermoed wordt dat ze werden uitgehuwelijkt aan Boko Haram-strijders.

Sleutelstaat

De eed van trouw is het gevolg van het sterke merk dat IS is geworden, sterker dan Al Qaida ooit geweest is. Verschillende organisaties die eerder onder Al Qaida-vlag opereerden of er direct aan gelieerd waren, bekeerden zich in de afgelopen maanden tot IS. Vaak ging het om kleinere organisaties, zoals bepaalde facties van de Taliban of strijdende partijen in Syrië. Dat ook Boko Haram nu de eed van trouw aflegt, is een belangrijke stap. Geschat wordt dat de groepering beschikt over zo'n 6.000 strijders en een redelijke tot sterke greep heeft op het noordoosten van Nigeria. Met hun steun krijgt het imago van IS alleszins een oppepper.

Of de samenwerking zich ook op het slagveld zal concretiseren, is nog de vraag, maar voor IS betekent dit wel dat de extremistische groepering zijn macht kan uitbreiden tot in West-Afrika, buiten de regio van het Midden-Oosten, waar het een kalifaat heeft gesticht in het grensgebied van Syrië en Irak. Nigeria kan dan de sleutelstaat worden van het toekomstige Afrikaanse deel van het kalifaat, dat IS wil uitbreiden over de regio rond de Middellandse Zee, de bovenste helft van Afrika, en de Arabische regio's. Een eed van trouw betekent meteen ook een nieuw potentieel aan militanten dat wordt aangeboord, zowel voor IS als voor Boko Haram.

Het is nog niet duidelijk wat die eed van trouw zal teweegbrengen voor Boko Haram. Mogelijk zou de groepering later kunnen profiteren van IS-financiering van haar strijders. Maar alleszins wordt de status van Boko Haram in jihadistische middens door hun steun aan IS naar een hoger niveau getild, waardoor het recruteringspotentieel van buitenlandse strijders groter wordt.

Van Boko Haram werd lang vermoed - al werd dat nooit bewezen - dat het relaties onderhield met Al Qaida, de grote concurrent van IS. Met de boodschap van zaterdag heeft Shekau komaf gemaakt met die geruchten: IS, en enkel IS, is voor hen de groepering die het kalifaat op aarde zal vrijwaren.

Stijlbreuk

Toch komt de stap van Boko Haram, dat officieel Jamaat ahl al-sunnah li-dawah wal jihad heet, niet helemaal als een verrassing. Al maanden zijn er aanwijzingen dat beide groepen nader tot elkaar komen, en dat was vooral te zien in de propagandastrategie. Postte de groepering tot voor kort pas dagen na een gepleegde aanslag nog korrelige, nietszeggende video's van het gebeuren, dan is een en ander nu veel gepolijster. De video's volgen al enkele uren na een aanslag, met duidelijke beelden waaraan vaak ook Franse, Arabische of Engelse ondertitels zijn toegevoegd.

Boko Haram heeft sinds vorige maand ook een nieuwe Twitter-account, die massaal wordt gepromoot door IS-aanhangers en die plots berichten in het Arabisch verspreidt, een taal die niet meteen courant is in Nigeria. Net als IS maakt Boko Haram ook video's waarin jongens worden opgeleid tot kindsoldaat, compleet met kalasjnikov en gemaskerde gezichtjes. Boko Haram heeft recent nog een online mediakanaal opgericht, al-Urwah al-Wuthqa ('De onverbrekelijke connectie'), die erg veel weg heeft van Al Furqan, een van de kanalen die IS gebruikt voor haar propaganda en aankondigingen. Qua brutaliteit kunnen beide groeperingen zich eveneens met elkaar meten: onthoofdingen, ontvoeringen van vrouwen (zoals de meisjes van Chibok in Nigeria en de Yezidi-slavinnen in Irak) en verminkingen als straf voor burgers die niet willen luisteren.

Ook de audioboodschap van afgelopen weekend was opvallend IS-getint: in het Arabisch, met Engelse én Franse vertaling.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234