Vrijdag 15/11/2019

Droogte

Boeren lijden onder maandenlange droogte

Boer Reinhard Hoste. Beeld Illias Teirlinck

"Als het niet binnen een paar dagen regent, verliezen we alles", zegt boer Reinhard Hoste. Volgens het KMI heeft België sinds juli vorig jaar te maken met een droogte. Voor boeren zijn het stressvolle tijden. Nog enkele weken zonder neerslag zou een ramp kunnen betekenen voor verschillende sectoren, waarschuwt het KMI.

Binnen in de boerderij van Reinhard Hoste is het koel, maar buiten verschroeit de zon het land. De groene verf op de keukenmuur steekt fel af tegen het verdorde gras op zijn weilanden. “10 kilometer verderop is de grond zo kaal als deze tafel”, zegt de boer, terwijl hij een sigaar opsteekt. Met zijn familie woont hij in het Ardense dorpje Ave et Auffe, in de gemeente Rochefort.

In het aangrenzende dorp Nassogne werden al maatregelen getroffen. Inwoners mogen van de burgemeester geen zwembadjes meer opzetten, hun auto niet meer wassen en hun bloemen liefst ook geen water meer geven. “Er staan geen boetes op, maar we vragen mensen om mee te werken. We proberen grotere problemen te voorkomen, want het werk van de boeren gaat nu even voor”, legt burgemeester Marc Quirynen uit. Het zijn maatregelen die sterk lijken op die van de droogte in 1976. Toen stond er een celstraf van drie dagen op het opzetten van een zwembadje. In dat jaar viel er dan ook maanden na elkaar geen druppel. Ook al is de huidige situatie nog niet zo erg als die van 1976, toch zijn de maatregelen volgens de boeren geen slecht idee. “We moeten het water goed besteden op dit moment. Pas d’eau, pas de vie”, zegt zijn zoon Joachim.

De twee mannen zorgen samen voor ruim vierhonderd koeien. Reken dat ieder dier dagelijks enkele tientallen liters water drinkt, en de rekensom is vlug gemaakt. “Niet alleen het water voor de dieren zelf is een probleem. Ook onze oogst is stukken kleiner dan anders”, zegt Hoste. Zijn zoon vult direct aan: “Kijk, normaal groeit ons maïs tot ongeveer 1 meter hoogte in deze tijd van het jaar. Op dit moment komen we nog niet eens aan de helft."

Reserves op

Niet alleen in Ave et Auffe is het watertekort van de afgelopen maanden schrijnend. In totaal viel er in de afgelopen elf maanden namelijk 506,7 millimeter neerslag in het land. Dat is maar 65 procent van de normale waarde, 781 millimeter. “Vorig jaar was een heel nat jaar en nu is het extreem droog. Dat zorgt ervoor dat we 80 procent van onze reserves hebben moeten gebruiken voor onze koeien”, zegt Hoste. 

Boer Reinhard Hoste en zijn zoon Joachim. Beeld Illias Teirlinck

De boer zit met de handen in het haar. Nog een zware winter en zijn reserves zijn op. Hoste is niet de enige die opziet tegen de komende maanden. Hoewel de situatie in Vlaanderen op dit moment iets beter is dan in Wallonië, zijn er ook streken in het zuiden van Vlaams-Brabant, het zuiden van Oost-Vlaanderen en Limburg waar slechts 60 procent van de normale neerslag is gevallen. Toch blijven de boeren in Ave et Auffe nuchter onder de droogte. “Wat we vandaag nog zullen doen? Water geven aan de koeien die dorst hebben”, lacht zijn zoon.

Extremen extremer

Maar wat precies maakt dat het zo droog is? Volgens weervrouw Jill Peeters is het lastig om direct een relatie te zien tussen de opwarming van de aarde en het klimaat. “Of de droogte een gevolg is van de klimaatverstoring? Dat is mogelijk, maar zoiets wordt onderzocht door deze situatie te vergelijken met een klimaat met minder broeikasgassen”, zegt Peeters. “Wel zien we dat extremen steeds extremer worden. Vorig voorjaar was het bijzonder nat, en nu bijzonder droog."

De extreme weersituaties zijn volgens Peeters te wijten aan luchtverplaatsingen op grote hoogte. “Vroeger volgde de straalstroom, een soort ‘snelweg van lucht’, een bepaalde route. Nu zie je dat diezelfde luchtstroom trager is en dat die wat kronkels aflegt. Dat zorgt voor blokkades en die veroorzaken bijvoorbeeld een tijd van grote droogte”, zegt de weervrouw.

Hoewel een droogte als in 1976 nog ver weg is, moet het zwembadje misschien toch nog even opgeborgen blijven. Al was het maar voor de boeren. “Maar ja, ils s’en foutent als het om water gaat”, zucht Joachim Hoste. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234