Zondag 19/09/2021

Boekenparadijs

oms kan literatuur zo mooi zijn dat je een zin uit een boek zou willen knippen om ze in te kaderen. Deze bijvoorbeeld, uit het boek Een verhaal van liefde en duisternis van Amos Oz, waarin de auteur beschrijft wat zijn vader deed toen de eerste exemplaren van zijn zelfgeschreven boek bij hem thuis arriveerden: “Toen hij klaar was, viel hij niet aan op zijn nieuwe boek, maar rolde hij rustig het touw op, verwijderde het omhulsel van glanspapier waarin het was ingepakt, raakte licht met zijn vingertoppen het omslag van het bovenste exemplaar aan, betastte het als een verlegen minnaar, bracht het voorzichtig naar zijn gezicht, beroerde de pagina’s een beetje, sloot zijn ogen en rook eraan, ademde diep de geur van de verse drukinkt in, het genot van het nieuwe papier, de verrukkelijke, bedwelmende geuren van de lijm.”Ik lees dit meesterwerk over de Joodse geschiedenis op het mooiste strand dat ik ooit heb gezien, op Ko Tarutao, een eiland in het uiterste zuiden van Thailand. Naast me zijn twee mensen allebei hetzelfde boek aan het lezen: The Beach van Alex Garland, waarin een Amerikaan in Thailand op zoek gaat naar het mooiste strand ter wereld. Rechts van me ligt mijn vriendin. Links ligt Jim, een 27-jarige Amerikaan. Omdat hij voorlopig in dezelfde richting reist als wij, trekken we al een paar dagen samen op.Achter me kabbelt de zee, waarvan het water warm en helder blauw is. In een straal van vijftig meter zie ik nog twee andere koppels. Verder niets, behalve dan de krabben die zo snel mogelijk in het zand verdwijnen wanneer ze je horen komen. Dit stuk strand is het best bewaarde geheim op aarde. Om er te komen moet je eerst in het havenstadje Pak Bara zien te geraken. Vandaar vaar je met een dure speedboat naar het eiland, waar een twintigtal bungalows staan. Wij slapen in een kamer waarin vier flinterdunne matrassen op de grond liggen en die voortdurend omsingeld is door aapjes, die het eten proberen te bemachtigen uit het enige restaurant op het eiland. Van aan de bungalows moet je nog eens een uur bergop en bergaf fietsen vooraleer je het paradijs op aarde vindt.Zo’n twintig jaar geleden zag het strand van Ko Phi Phi er precies hetzelfde uit. Op dat strand, dat in 2004 werd weggespoeld door de tsunami lagen we drie dagen eerder. Sinds het begin van de jaren negentig heeft het eiland een andere, even desastreuze vloedgolf te verwerken gekregen: een niet aflatende stroom toeristen, die met ferry’s worden aangevoerd uit Krabi en Phuket. Zeker sinds hier in 1999 de film The Beach met Leonardo Di Caprio in de hoofdrol werd verfilmd, willen ze met honderden tegelijk foto’s van zichzelf komen nemen op het ‘mooiste strand ter wereld’.Tegenwoordig logeren het hele jaar door toeristen in goedkope guesthouses boven de tientallen restaurantjes, duikscholen en tattooshops in de straten van Ton Sai Village, het enige dorp op het eiland, dat daardoor veel van zijn pracht verloren heeft. Maar het is nog altijd Blankenberge of Phuket niet: het strand ziet niet zwart van het volk, en je struikelt er niet over bejaarde Duitsers en Nederlandse families. In en voor het blauwe water liggen Scandinavische binken met brede schouders en Zweedse blondines in bikini.Wanneer de stoere jongens als James Bond uit het water komen en zich op hun handdoek gooien, lezen ze een boek. “You are reading The Beach?”, vroeg één van hen aan Jim, onze Amerikaanse reispartner. “The book is a lot better than the movie”, voegde de Zweed eraan toe.Op het strand van Ko Phi Phi zag ik overal jonge mensen met een boek, terwijl tal van internetgoeroes me de voorbije drie jaar hebben proberen wijs te maken dat jongeren geen boeken meer lezen. En diegenen die dat wel nog deden zouden binnenkort allemaal overschakelen op eReaders, de digitale toestellen waarop je elektronische boeken kunt lezen. Die eReaders zullen ongetwijfeld doorbreken, vroeg of laat, maar op de stranden en uit de rugzakken zijn de papieren boeken nog lang niet verdwenen.Ik vraag me af wat het meest het paradijs op aarde benadert: op een wondermooi strand met wit zand en blauw water liggen, of mijn fantasie laten verdwalen in de woorden waarmee Amos Oz magistrale zinnen heeft neergepend en waarmee hij een wereld heeft gecreëerd die ik zelf mag inkleuren, de wereld van de boeken, waarin hij als kind zelf veelvuldig is verdwaald. “Mijn hele kindertijd woonde ik in de wijk Kerem Avraham in Jeruzalem”, schrijft Oz. “Maar in werkelijkheid woonde ik aan de rand van het bos, bij de hutjes, de schoorstenen, de wei en de sneeuw in mama’s verhalen en de geïllustreerde boeken die zich opstapelden op het lage kastje naast mijn bed: ik was in het oosten en mijn hart in het verre westen. Onophoudelijk zwierf ik, duizelig, door virtuele bossen, bossen van woorden, in hutjes van woorden, over weiden van woorden.’Tegen de Zweedse bink op het strand van Ko Phi Phi heb ik over The Beach hetzelfde gezegd als tegen het Nederlandse meisje die vertelde dat ze onder de indruk was van de film De helaasheid der dingen, maar dat ze niet wist dat er ook een boek van bestond: “De film is goed, maar het boek is altijd beter.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234