Zondag 28/02/2021

Terreur in Frankrijk

Boefjes werden in de cel terroristen

null Beeld © Herve Lequeux / Photo News
Beeld © Herve Lequeux / Photo News

De jongste dader van het bloedbad bij Charlie Hebdo en de moordenaar van een agente de dag nadien kenden elkaar sinds 2006 uit de gevangenis. In 2010 werden ze samen al eens opgepakt omdat ze een islamistische terrorist wilden bevrijden, een complot dat reikte tot in Brussel.

"Amedi, 27 jaar, ontmoet vanmiddag Nicolas Sarkozy!" Het is woensdag 15 juli 2009, en Amedi Coulibaly, dan 27 jaar, prijkt met een foto in de regionale editie van de krant Le Parisien. Later op de dag zal hij met negen andere jongeren de president van de Republiek ontmoeten, als succesvol voorbeeld van een jongerenstage in de Coca Cola-fabriek van Grigny.

Op de foto kijkt hij trots, een jonge Afro-Fransman, gekruiste armen. "Het doet me plezier. Ik weet nog niet wat ik hem (Sarkozy) zal vertellen. Ik zal beginnen met bonjour!", grapt hij. Coulibaly legt uit te hopen dat Sarkozy hem aan een vaste job kan helpen en dat hij zijn handtekening wil voor de familie. "Hem in levenden lijve ontmoeten, dat is indrukwekkend. Of we fan zijn of niet, hij blijft de president."

Flink strafblad

Niemand stond er toen blijkbaar bij stil dat Amedi op dat ogenblik al een flink strafblad had en bij zijn vele gevangenisverblijven al de kiemen waren gezaaid van het jihadistische radicalisme dat hem tot de moord donderdag en een bloedige gijzelingsactie gisteren dreef.

'Doly de Grigny', zoals zijn vrienden hem dan nog noemen, groeide op in een gezin met negen zussen. Op zijn zeventiende loopt het mis met de jongeman, die zich tot dan toelegde op een diploma techniek. Zijn correctionele rechter krijgt van een keiharde gerechtspsychiater te horen dat hij "een onvolwassen en psychopathische persoonlijkheid" heeft, een "gebrekkige gave tot introspectie" en een "ontoereikende moraal". In 2001 krijgt hij meteen drie jaar cel. Coulibaly lijkt te zijn opgegeven voor hij aan zijn leven kan beginnen. Hij wordt een 'draaideurcrimineel', die in korte tijd zes veroordelingen zal oplopen voor diefstal met geweld, een bankoverval en drugstrafiek.

Het is in de gevangenis van Fleury-Mérogis (Essonne) dat hij volgens Le Nouvel Observateur in 2006 Chérif Kouachi (32) zal ontmoeten, de jongste broer van de twee Charlie Hebdo-moordenaars. Kouachi zat er opgesloten voor zijn betrokkenheid bij een netwerk dat in Parijs jonge jihadi's ronselde voor de oorlog in Irak. In de gevangenis bekeert Coulibaly zich tot de islam. Ze radicaliseren snel onder invloed van Djamel Beghal, een bekende jihadist die sinds 2001 een celstraf van tien jaar uitzit voor een verijdelde poging tot aanslag op de VS-ambassade in Parijs.

Op 18 mei 2010, nog geen jaar nadat hij op het Elysée was ontvangen, valt de politie opnieuw bij Coulibaly binnen. De agenten treffen er een klein arsenaal aan van 240 kogels van 7.62 mm voor automatische geweren.

Ook duiken er foto's op die in april van dat jaar genomen zijn met Beghal, die na zijn voorwaardelijke vrijlating een jaar eerder in Murat, in de regio Cantal, in huisarrest zit. Coulibaly blijkt hem tussen januari en mei 2010 vier keer te hebben opgezocht. Hij wordt er samen met Chérif Kouachi gefotografeerd door een antiterreurbrigade die Beghal in de gaten houdt, de Sous-direction anti-terroriste (SDAT).

Belegering in Brussel

Kouachi wordt tussen 9 en 16 april zelfs regelmatig gefotografeerd met Beghal, blijkt uit enkele van de beelden die aan Le Monde werden gelekt. Op 11 april worden ze vervoegd door twee mannen die al eerder veroordeeld zijn voor terrorisme: Ahmed Laidouni en Farid Melouk.

Laidouni is een bekende ronselaar van jihadisten, die al in 1998 een celstraf kreeg omdat hij rekruteerde voor Afghanistan. Vorig jaar werd hij in Marokko opgepakt wegens zijn actieve rol bij Jabhat-al-Nusra, het Al Qaida-filiaal in Syrië. Afghanistan-veteraan Melouk kreeg zeven jaar cel in het Parijse proces van de Algerijnse Groupe Islamique Armé (GIA) maar bleef voortvluchtig. Hij werd op 5 maart 1998 in België opgepakt na liefst dertien uur gewapende weerstand te hebben geboden aan het Speciaal Interventie Eskadron (SIE) in de Elsense Wérystraat. Omdat hij op de agenten schoot kreeg Melouk hier negen jaar cel.

En er zijn nog banden tussen het netwerk en ons land. De speurders vinden bij Coulibaly een brief die gericht is aan een zekere 'Omar' in België, "waarin om valse administratieve documenten wordt verzocht, zeer belangrijk voor een zaak die mijn persoonlijk belang overstijgt", schrijft de auteur, vermoedelijk Beghal. Al gauw blijkt dat Coulibaly meewerkt aan een ontsnappingsplan. Doel is de bevrijding van Smaïn Aït Ali Belkacem, de explosievenexpert van de Parijse cel van de GIA. Hij zit sinds 2002 een levenslange celstraf uit voor zijn rol in de bloedige aanslagen op het voorstedelijke RER-netwerk in 1995 en '96. Daarbij vallen in het totaal 16 doden en meer dan 300 gewonden. Samen met Coulibaly worden een aantal mensen opgepakt, onder wie Beghal en Chérif Kouachi.

"Coulibaly lijkt een zekere fascinatie te hebben voor Djamel Beghal en lijkt tegenover hem geen terughoudendheid of kritische zin voor de dag te leggen", verklaarde een politiebron in die tijd. "Hij lijkt onderworpen aan alles wat Beghal zegt."

De jongste Kouachi ontsnapt aan vervolging wegens gebrek aan bewijzen. Met Coulibaly heeft justitie het nu wel even gehad. In december 2013 krijgt hij vijf jaar effectief, Beghal krijgt tien jaar. Na aftrek van zijn voorhechtenis wordt Coulibaly op 4 maart vorig jaar voorwaardelijk vrijgelaten, met een enkelband waarvan hij pas op 15 mei van dat jaar wordt verlost.

Hij gaat opnieuw samenwonen met zijn vroegere levenspartner Hayat Boumeddiene (26), met wie hij enkel voor een imam trouwde. Haar opsporingsbericht was verspreid omwille van mogelijke medeplichtigheid bij de moord op de jonge Frans-Caraïbische agente donderdag, maar volgens verschillende media zou ze gisteravond nog voortvluchtig geweest zijn. Boumedienne wordt hopelijk de kroongetuige die kan vertellen hoe Coulibaly en de broers elkaar na zoveel jaar weer ontmoetten in een dodelijke omhelzing.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234