Zaterdag 14/12/2019

Bodywarmer, made in de gevangenis

Werken is in de gevangenis zo populair dat gedetineerden vier maanden op een wachtlijst belanden eer ze aan de slag kunnen. In Brugge kan ongeveer alles geproduceerd worden, behalve alcohol en postzegels. Voor Open Bedrijvendag zette de gevangenis de deur even op een kier.Sofie Vanlommel

De ruimte verschilt op het eerste gezicht niet van een doorsnee industriële werkplaats. De kale muren, hoge plafonds en vloeren in gegoten beton. Maar achter de ratelende naaimachine die een lap stof bewerkt, zitten geen vrouwen met een hoofddoekje maar twee mannen in grijze plunje. Ze zijn allebei tot minstens vijf jaar veroordeeld, en in de voormiddag werken ze hier voor een loon tussen 1,5 en 3 euro per uur in het naaiatelier. Ze maken gevangenisplunjes en werkkledij, bodywarmers en parasols in felle kleuren en een strak design.

Voor zowat elke eenvoudige job waarvoor je je handen nodig hebt, van inpakken tot bestickeren, staat er in het penitentiair complex van Brugge zo'n 160 man klaar om het werk te doen. Ongeveer hetzelfde aantal klust in de poetsploeg en de keuken.

Privilege

Werk is in de gevangenis zo populair dat er een wachtlijst geldt van vier maanden, die op dit moment tweehonderd kandidaten telt. Er verblijven ruim 800 mannen en vrouwen in deze grote gevangenis, waar werken een privilege is dat je moet verdienen. Het levert wat zakgeld op en vooral een bezigheid, in een regime dat enkel verplicht is zijn bewoners één uur per dag te luchten.

"Afrekeningen in de werkplaatsen zijn zeer minimaal." De terloopse opmerking in de smidse, uitgerust met zware machines, is geruststellend bedoeld maar drukt het bezoek met de neus op de feiten. Het blijft de gevangenis. Elk schaartje, elke pincet heeft een nummer en een plaats. Is een werktuig op het einde van de shift vermist, dan gaat de hele ploeg op zoek. Tot aan elk haakje weer een schaartje hangt.

Afnemers van de producten zijn Belgische fabrikanten van nicheproducten, zegt directeur Jurgen Van Poecke. "Wij kunnen een alternatief zijn voor de lagelonenlanden. Soms is het dankzij ons werk dat bepaalde producenten in België kunnen blijven."

De werkateliers zijn geopend in het kader van Open Bedrijvendag. In heel Vlaanderen trok dat evenement afgelopen weekend liefst 695.000 bezoekers. De 480 tickets voor een bezoek aan de Brugse gevangenis verkochten "als was het een concert van Bruce Springsteen", lacht de directeur. Van Poecke wil zijn penitentiair complex en de mensen die er werken "eens in een positief daglicht plaatsen. In de media of op televisie gaat het altijd over incidenten, spektakel en ontsnappingen." Maar was het niet hier dat drie gevangenen in 2009 per helikopter... Van Poecke maakt de vraag zelf af. "Ja, dat was hier. Die vraag hebben we vandaag al vijfhonderd keer gekregen. En ja, de palen die het landen met een helikopter tijdens de wandeling buiten onmogelijk moeten maken, staan er."

Knelpuntberoepen

Of het klopt dat het bier Brugse Zot hier in de geschenkverpakking werd geplaatst, wil een geïnteresseerde bezoeker weten? "Kan niet", zegt de vrouw in uniform die de arbeiders in het gareel houdt. "Alcohol komt er niet in. Met postzegels kunnen we ook niet werken. Dat kan gebruikt worden als betaalmiddel. Ik verzeker u, als we postzegels zouden verpakken, schieten er 's avonds van de honderd nog vijf over."

Solliciteren met een strafblad op de reguliere arbeidsmarkt is als vissen zonder aas: werknemers zullen niet snel bijten. Daarom krijgen de gedetineerden niet alleen de mogelijkheid om in de ateliers te werken, maar kunnen ze ook een opleiding volgen voor knelpuntberoepen, zoals lasser of installateur. "We hopen zo hun kansen op werk te maximaliseren als ze de gevangenis verlaten", zegt Van Poecke. "In een sector waar het moeilijk is om de vacatures in te vullen, geraken ze hopelijk sneller aan de bak."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234