Maandag 27/06/2022

Bobby Fischer is niet dood: zijn geest waart op het internet

Er waart op het internet een spook rond. En wat voor één: de verloren gewaande zoon van de schaakgoden, Bobby Fischer, ja hij, zou verschillende sterke grootmeesters verpletterend verslagen hebben in snelschaakpartijtjes op één van de on-line-servers. Telkens onder een schuilnaam welteverstaan. Dat hardnekkige gerucht is in enkele weken tijd doorgedrongen tot in elke uithoek van de schaakgemeenschap op het net. Het wordt verspreid op een moment dat de schaakwereld vooral behoefte lijkt te hebben aan 'een beetje orde', nu de nieuwe machthebbers van de wereldschaakbond in korte tijd in snel tempo een aantal eeuwenoude regels drastisch wil veranderen.

Van onze medewerker

Wouter Janssens

Inmiddels zijn we bijna dertig jaar na de roemruchte tweekamp tussen het Amerikaanse enfant terrible en Boris Spasky in 1972 in Reykjavik. Na die tweekamp zei Fischer: "Het enige wat ik ooit nog wil doen is schaken." Maar sindsdien leeft de Amerikaanse schaaklegende teruggetrokken als een kluizenaar, en schuwt hij elk contact met de buitenwereld.

Misschien was het geldgebrek dat hem precies twintig jaar later uit zijn schuilplaats dreef. De tweekamp die hij in 1992 in het toen door het Westen geboycotte Joegoslavië speelde, was opnieuw tegen Boris Spassky en ging om een slordige vier miljoen dollar.

Sindsdien is Fischer opnieuw bijzonder moeilijk op te sporen. Hij werd veroordeeld door het Amerikaanse parlement vanwege de verboden match in Joegoslavië en mag zijn vaderland niet meer in, op straffe van onmiddellijke arrestatie. (Nochtans zou hij onlangs de VS via een sluipweg in Canada binnen zijn geraakt om de begrafenis van zijn overleden zus bij te wonen.)

Behalve een paar pijnlijke, zeer anti-joodse interviews die zijn wankele geestelijke gezondheid schijnen te bevestigen, is er inmiddels weinig meer van de excentrieke (halfjoodse) Amerikaan vernomen. Zeker is dat Fischer een hele poos 'ondergedoken' heeft geleefd in Boedapest. In de Hongaarse hoofdstad heeft hij op schaaktechnisch gebied samengewerkt met onder andere de jonge Hongaarse aas Peter Leko. Thans zou Fischer in Japan vertoeven.

Begin dit jaar drong de Australische popgroep Lazy Susan in de meeste Angelsaksische landen de hitlijsten binnen met de song 'Bobby F.'. De tekst is niet erg samenhangend ("In Tampa Bay and Lafayette they all knew Bobby F's name. I know a girl who made her mark in smaller cities but her fame's the same. When Bobby F made his comeback in the 90s he was worse for wear. I know a girl who made a comeback but her mind was altogheter there." enzovoort), maar de verwijzingen naar good old Bobby zijn zonneklaar. De zangeres van de groep beweert een onvoorwaardelijke fan te zijn van Fischer.

Het internetgerucht is natuurlijk moeilijk te controleren, maar de aanwijzingen waarmee het gevoed wordt, zijn niet mis: de grootmeesters die bekennen door een volslagen onbekende de vloer te zijn aangeveegd zijn niet van de minsten. En de jonge Franse grootmeester Fressinet verklaarde dat hij keer op keer van het bord geveegd werd door iemand die zijn partijen steevast begon met totaal ongebruikelijke, vreemdsoortige openingszetten als 1. f3 en 2. Kf2, en zo op een bizarre manier een kunstmatige korte rokade begon uit te voeren.

Het doet denken aan Fischers voorliefde voor koningszetten en ook een beetje aan Fischer-random-chess: een nieuwe vorm van schaken waarbij de pionnen de normale beginposities innemen, maar de andere stukken op de eerste rij bij elke partij weer op een willekeurige plaats terechtkomen. Op die manier wordt een uitgebreide kennis van openingstheorie over de traditionele beginstelling waardeloos.

De huidige officiële wereldkampioen Viswanathan Anand heeft zijn status eer aangedaan door in het Mexicaanse schiereiland Yucatan op overtuigende wijze een vierkamp te winnen. Anand had aan het einde een vol punt voorsprong op de thans in Griekenland wonende Brit Nigel Short.

Het toernooi werd gehouden ter ere van de eerste Mexicaanse grootmeester. Carlos Torre (1904-1978) heeft een welhaast even schimmig schaakverleden als Bobby Fischer. Zijn carrière aan de top duurde amper drie jaar, van 1924 tot 1926, maar in die korte tijd speelde hij zich de reputatie van wereldkampioensschapskandidaat bij elkaar. Tegen de drie groten uit de eerste helft van deze eeuw (Emanuel Lasker, José Raoul Capablanca en Alexander Aljechin) verwierf hij een positieve score (+1, =2).

Op zijn 22ste kreeg Torre echter af te rekenen met enkele tegenslagen, die hij nooit echt te boven schijnt te zijn gekomen. Op één en dezelfde dag kreeg hij een brief van zijn verloofde waarin ze zei met een ander te zullen gaan trouwen, en een andere van de universiteit van Mexico, die hem vertelde dat de interessante baan die hem was aangeboden naar iemand anders zou gaan. Het was allemaal te veel voor Torre, die onmiddellijk en definitief stopte met schaken en een slechtbetaald baantje in een warenhuis accepteerde.

De eindstand: 1. Anand 4,5/6; 2. Short 3,5; 3. Chalifman 3; 4. Hernandez 1.

Wit: Anand

Zwart: Short 1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 d6 5. c3 g6 6. d4 Ld7 7. 0-0 Lg7 8. Te1 Pge7 9. d5 Pa5 10. Lxd7+ Dxd7 11. b3 0-0 12. c4 c5 13. Ld2 b6 14. Dc1 Pb7 15. a3 f5 16. Pc3 f4 17. Dc2 Lf6 18. Teb1 Dc7 19. Pe1 g5 20. Pa4 Pc8 21. b4 Ld8 22. Tb3 Ta7 23. Tab1 Dg7 24. bxc5 bxc5 25. Pd3 Tf7 26. Lc3 Te7 27. De2 Tc7 28. g3 Dd7 29. Pab2 Dh3 30. Kh1 Tf7 31. gxf4 gxf4 32. Tg1+ Kf8 33. Dd1 f3 34. Tg3 Dh4 35. Dg1 Pe7 36. Lxe5 dxe5 37. Pxe5 Pd6 38. Tbxf3 Dxe4 39. Pxf7 Pxf7 40. Pd3 Pg6 41. Pxc5 Dxc4 42. Pe6+ Ke8 43. Dd1 Td7 44. Td3 Lb6 45. Tg4 Da2 46. Te4 Pfe5 47. Td2 Dxa3 48. f4 Pf7 49. Td3 Da2 50. Tb3 Td6 51. Pc5+ Pe7 52. De1 Ld8 53. Te2 en zwart geeft op, want mat of groot materiaalverlies is niet meer te vermijden, bijvoorbeeld Da5 54. Txe7+ Kf8 55. Te8+ Kg7 56. Dg1+ Tg6 57. Dd4 enz.

Wit: Hernandez

Zwart: Anand 1. e4 c5 2. Pc3 d6 3. f4 Pc6 4. Pf3 g6 5. Lc4 Lg7 6. 0-0 Pf6 7. d3 0-0 8. Lb3 Pd4 9. De1 a5 10. Dh4 a4 11. Lxa4 Lg4 12. Tb1 Lxf3 13. gxf3 Txa4 14. Pxa4 b5 15. Pc3 Da5 16. a3 b4 17. Pd1 Pxc2 18. Df2 b3 19. Pe3 Da4 20. Kh1 Pd7 21. Pc4 Tb8 22. f5 Pb6 23. Pxb6 Txb6 24. fxg6 hxg6 25. Lg5 Tb7 26. De2 Dc6 27. Tg1 d5 28. Tg2 Td7 29. h4 Pd4 30. De3 c4 31. dxc4 dxc4 32. h5 De6 33. hxg6 fxg6 34. Tg4 Pc2 35. Dc5 Le5 36. Tbg1 Kf7 37. Th4 Tc7 38. Df2 Lxb2 39. Dh2 Tb7 40. Th7+ Ke8 41. Td1 Ld4 42. Th8+ Kd7 43. Ta8 b2 44. Dh8 Kc6 45. De8+ Dd7 46. Dxg6+ e6 47. Ta6+ Kb5 48. Txe6 Dh7+ en wit geeft op.

- Leopoldsburg: de Limburgse interclubs zijn een prooi geworden voor Club Lefèvre (Landen), voor Vasco Eisden en Boutersem. Op de slotronde werden alle ontmoetingen tegelijk afgewerkt in het buurthuis van Heppen, zodat alle deelnemers de strijd om de titels, promotie- en degradatieplaatsen op de voet kon volgen. Een ideetje voor de nationale interclubs? De eindstand: 1. Club Lefèvre 106; 2. Vasco Eisden I 100; 3. Boutersem 93; 4. Vasco Eisden II 92 (24); 5. Genk 92 (23); 6. MSK 91 enz.

- Brussel: op 9 juni vindt 'The 12 hours Brussels' Blitz' plaats. 70.000 frank prijzengeld. Inl.: Manfred Grede, 02/538.35.75.

Wit: Kg1, Da1, Ta4, Td2, pib2, d4, g3, h2.

Zwart: Kg8, Db5, Td8, Te5, pia5, f7, g7, h6. 1. ... De8!! 2. dxe5 (er dreigde Te1+ en 2. Td1 Te2 komt natuurlijk niet in aanmerking) Txd2 3. Txa5 (3. Dc1 Dd7) Dc6 4. Ta8+ Kh7 5. Db1+ g6 (Tc2!) 6. Df1 Dc5+ 7. Kh1 Dd5+ en wit geeft op.

Dvoiris - Sax (2001)

Wit: Kh1, Df3, Tf1, Lg2, Lg3, pia4, b2, c2, e4, h2.

Zwart: Kg8, Db6, Tc8, Le6, Pd2, pia6, b7, d6, g7, h7.

De zwarte paardvork op d2 lijkt beslissend. Hoe kan wit aan zet de bordjes echter verhangen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234