Zaterdag 23/01/2021

'Blues heeft niets met de goot te maken'

Jon Spencer staat met zijn Blues Explosion tot aan zijn knieën in de modder van de Mississippi. Hun muziek is tegelijk een versmelting van Memphis-blues, Philly-soul en Detroit-straatgeluiden. Het is dan ook weinig verwonderlijk dat de groep uit de metropool New York komt, waar alles altijd al in eenzelfde poel samenstroomde.

De muzikale leider Jon Spencer is half opgebouwd uit talent en half uit imago. Die perfecte mengeling zorgt voor de puurste rock-'n-roll, waar Spencer zich al jaren met zijn Blues Explosion laat op voorstaan. Voorheen kreeg de band nog het voorvoegsel Jon Spencer &, maar die wordt vandaag resoluut weggelaten. "Iedereen moet weten dat elk lid even belangrijk is in de groep. Het is niet omdat ik er geweldiger uitzie dan die twee anderen, dat mijn naam meer aandacht zou moeten verdienen. (lacht niet)"

Je klinkt op je recentste plaat Damage! af en toe als een hiphopper. Er komt vaak zelfverheerlijkende praat te pas aan je teksten.

Jon Spencer: "Velen snappen mijn gevoel voor humor niet. Als ik 'Can you dig this band?' roep, is dat trouwens ook meer omdat ik indertijd opgehitste bluesmannen iets soortgelijks hoorde roepen. Het heeft niets met hiphopbranie te maken. Dat stoort me trouwens mateloos aan dat genre. Ik wil niet afgedaan worden als een opschepper, want daar is niets van aan. Ik ben gewoon trots op deze band, en dat moet ik af en toe tonen. (droog) Daarnaast zijn die tussenwerpsels ook handig om ons promopraatje korter te houden."

In eerdere interviews noemde je de Blues Explosion 'the money machine'.

"Ik speel in verschillende groepjes, en van al die bands is Blues Explosion zonder twijfel de commercieelste. Dat is niet negatief opgevat trouwens. Met Blues Explosion betaal ik niet enkel mijn rekeningen, maar vereffen ik ook de rekening met al mijn innerlijke verlangens: dit is exact de muziek die ik altijd graag wilde spelen. Alleen is het zo dat mijn andere groepjes, zoals Pussy Galore vroeger bijvoorbeeld, nooit genoeg opbrachten om me enigszins in leven te houden."

Je houdt van de blues, maar je hoeft niet zo nodig in de goot te vegeteren, zoals je blueshelden van weleer.

"Dat is het minst interessante deel van de blues. Je fixeert je te veel op details, op de sappige randverhalen. Blues heeft niets met de goot te maken. Ik ben ervan overtuigd dat Huddy Ledbetter (Leadbelly, GVA) even aangrijpende songs had geschreven als hij in een kast van een villa had gewoond."

Leg eens uit. De blues begon toch altijd in de marge?

"Die mens had de blues gewoon in zijn ziel. Je kunt even fucked-up zijn in een appartement in New York als in het modderige slib van de Mississippi, weet je. Het gaat erom wat er zich in je geest afspeelt, en dan pas in je leven. De Rolling Stones hadden bijvoorbeeld ook de blues, zelfs nog lange tijd toen ze al stinkend rijk waren. De blues is een virus dat rijk en arm evenzeer besmet. Je moet er gewoon vatbaar voor zijn."

Met Pussy Galore speelde je vroeger vaak covers van de Rolling Stones. De hoes van Now I Got Worry had iets weg van Exile on Main Street. Mis ik nog referenties?

"Op Damage! staan geen referenties aan de Rolling Stones. Iedereen wil ons zo graag zien als de zoveelste epigoon van de Stones, maar dat is flauwekul. Ik hou van Richards en Jagger, en daarom speelde ik songs van hen. Maar met de hoes van Now I Got Worry wilde ik hen nooit plagiëren of eren. Iedereen zoekt vaak te veel achter mijn motieven."

Wat moeten fans dan denken als ze je in een van je films een naald in je penis zien prikken?

"(zonder een kik te geven) Dat was in een zwartwitkunstfilm die ik ooit regisseerde: PUS: The Movie. We hebben het hier over iets dat jaren geleden gebeurde, dus zo happig ben ik niet om erover te vertellen. Mijn verleden moet rusten. Maar bon, die undergroundfilm was bedoeld om te provoceren met hilarische taferelen."

Je zorgde toen bijna voor een rel. Op een festival dreigden kijkers ermee om de zitjes af te breken toen jouw film niet vertoond werd.

"Die reactie had ik nooit verwacht. Bedenk dat ik een onbekende filmmaker was, maar vanwege die shockerend scènes was iedereen benieuwd. Het had meer met de spektakelwaarde te maken dan met artisticiteit. In kunstkringen werd censuur echter niet gepikt, en de zaal stond dan ook op haar kop toen het festivalbestuur weigerde om mijn film te spelen. Uiteindelijk hadden ze het beter ook niet gedaan: echt goed was die film niet. Ik heb de jaren tachtig daarom al lang achter me gelaten."

In de jaren tachtig ben je ook muziek beginnen te maken. Meer uit noodzaak dan uit passie, zei je wel eens.

"Die ambitie brandde niet erg bij me, nee. Ik hield gewoon van rock-'n-roll. Wat ik toen hoorde op de radio, beviel me geen zier. Ik zag geen andere uitweg dan zelf muziek te beginnen te maken. Wat je hoort op mijn platen is wat ik wil horen. Het kan me in se niet veel schelen of criticasters mijn werk afbranden, of dat het grote publiek voor eeuwig uitblijft. Waar het me vooral om te doen bleef, was dat ik eindelijk naar nieuwe muziek kon luisteren die mij boeide. Die drijfveer is niet ijdel, maar alleen heel persoonlijk."

Waarom klonk Pussy Galore dan zoveel extremer dan Blues Explosion bijvoorbeeld?

"Omdat Pussy Galore een veredelde jeugdzonde is. Een hoop mensen spreken vandaag nog over Pussy Galore als de ultieme cultgroep die de beste muziek aller tijden schreef. Een geweldig compliment, daar niet van, maar ik haat het dat Blues Explosion daarmee weggecijferd wordt. Ik vind deze band stukken straffer dan de beste platen van Pussy Galore."

Ik dacht dat je altijd muziek maakte die jezelf ongelooflijk boeide?

"(bits) Goed geprobeerd, wijsneus. Maar vergeet niet dat een mens door de jaren heen sterk verandert, en ik verander om de maand van karakter, dus... De jaren tachtig vroegen ook gewoon om een sterk antidotum voor suikerpop. Daarom klonk Pussy Galore zo extreem - het was hollen of stilstaan toen. Je moet altijd de rijstrook kiezen waar je iedereen kunt inhalen."

Gunter Van Assche

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234