Zaterdag 16/10/2021

Bloedwraak in de Braziliaanse sertão

allegorie

abril despedaçado/behind the sun HHHHI

Regie: Walter Salles

'Een huis clos in openlucht, intiem en tegelijk episch', zo omschrijft Walter Salles, regisseur van het internationaal gelauwerde Central do Brasil, zijn jongste film, een stilistisch bedwelmende en pakkende allegorische fabel over de vicieuze cirkel van bloedwraak tussen twee rivaliserende familieclans in de Braziliaanse sertão anno 1910.

Brussel

Van onze medewerker

Luc Joris

De gevolgen van die familietraditie van vendetta op vendetta hangen als een strakke strop rond de nog jonge nek van Tonio. Hij is de oudste van de twee overgebleven zoons van de Breves, kleine landeigenaars die moeizaam overleven van de verkoop van molasse in het harde, kurkdroge en door de zon geblakerde okerachtige landschap van het noordoosten van Brazilië.

De beeldmooie Tonio (Rodrigo Santoro, als posterboy gebruikt in Charlie's Angels 2) heeft de dood van zijn broer Inacio gewroken door de oudste zoon van de Ferreiras te vermoorden, een familie die enkele uren wandelen verderop woont in een goed onderhouden haciënda.

Als het bloed op het hemd van de vermoorde Ferreiras vergeeld is, en bij de daarop volgende volle maan, zal de oudste zoon van de Ferreiras op zijn beurt jacht maken op het leven van Tonio. Zowel bij Tonio als bij zijn jongere broer Pacu (Ravi Ramos Lacerda) groeit echter meer en meer het besef van het zinloze van deze wraakcyclus om een stuk grond. Dat is natuurlijk tegen de zin van hun vader (José Dumont), een strenge patriarch van weinig woorden die trouw zweert aan de familie-eer, hoe hard de moeder (Rita Assemany) ook zucht dat "in dit huis de doden de levenden bevelen". Abril despedaçado, geïnspireerd op de gelijknamige, en in het Nederlands als Breuk in april vertaalde, roman van Ismail Kadaré, wordt verteld vanuit het narratieve standpunt van de kleine Pacu en dat is een nieuw gegeven in vergelijking met het oorspronkelijke materiaal. Uiteraard smelt het hart van de toeschouwer voor deze spontane en guitige krullenbol, maar Salles toont zich opnieuw een begenadigd verteller en ontwijkt met gemak de sentimentele valkuilen.

Zijn elegante en met Spartaanse kracht vertelde film heeft de allures van een klassieke, universele tragedie die gerust de vergelijking met het beste werk van Paolo en Vittorio Taviani kan doorstaan. De fotografie van Walter Carvalho verdient daarbij alle lof: de interieurscènes zijn betoverende miniaturen in chiaroscuro, waarvan de oranjegloed net zo fel is als dat van het zonlicht buiten waar het zo warm is "dat je hoofd smelt als stroop in de keel".

Maar Carvalho toont zich niet alleen een weergaloos schilder van het coloriet en het schitterende dramatische licht van de sertão. In enkele heel symbolisch geladen scènes zoekt zijn camera het luchtruim op voor shots vanuit vogelperspectief van het wielrad van de suikerrietpersmachine (als metafoor van de tijd, het cyclische van de bloedvete) of de schommel (de hunkering naar vrijheid) op het erf van de Breves'.

Samen met een verbluffende, adembenemend gefilmde en gemonteerde achtervolgingsscène in een suikerrietveld zorgen deze cinematografische hoogstandjes voor een film zoals we ze in de bioscoop veel te weinig te zien krijgen.

Onvergetelijke momenten van pure filmische poëzie

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234