Dinsdag 19/11/2019

Kanker

Bloedtest om kanker op te sporen'veelbelovend'

Beeld shutterstock

CancerSEEK heet de test, en met een eenvoudige druppel bloed zou die moeten kunnen achterhalen of iemand kanker heeft. "Een keer per jaar bij de huisarts bloed prikken om te checken of je kanker hebt: dat wordt de toekomst."

Een team van de Amerikaanse Johns Hopkins Universiteit werkt aan een universele bloedtest voor kanker. Het doel: een eenvoudige bloedprik ontwikkelen die kan uitsluiten of iemand in een vroeg stadium al dan niet kanker heeft.

De wetenschappers ontwikkelden nu de CancerSEEK-test (vrij vertaald: de kankerspeurtest) die op zoek gaat naar mutaties in zestien genen die vaak voorkomen bij kanker, en ook naar acht proteïnen die met de ziekte worden geassocieerd.

Het werd inmiddels getest bij 1.005 patiënten met acht verschillende soorten kankers die nog niet naar andere weefsels waren uitgezaaid. Het ging om eierstok-, lever-, maag-, pancreas-, slokdarm-, darm,- long- en borstkanker. De bloedprik detecteerde 70 procent van alle kankers, zo staat te lezen in het vaktijdschrift Science. 

Veelbelovend

De onderzoekers zijn enthousiast, temeer omdat vijf van de acht kankers die ze onderzochten heel erg moeilijk zijn op te sporen in een vroeg stadium. Zo zijn er bij pancreaskanker erg weinig symptomen, waardoor de ziekte in veel gevallen te laat wordt opgemerkt. Vier op de vijf patiënten die de diagnose krijgen, overlijden.

Al werkt de test bij de ene kanker beduidend beter dan bij de andere. Zo vond CancerSEEK zowat alle gevallen van eierstokkanker, maar was het een pak minder nauwkeurig bij borstkanker. Maar dat de Amerikanen met hun test zowel naar DNA-mutaties als naar proteïnen kunnen zoeken, is een grote vooruitgang.

"Het ziet er veelbelovend uit", zegt Bruce Poppe, professor genetica (UZ Gent). "Al moet de echte uitdaging nog komen, natuurlijk: dit testen bij een gezonde populatie. We weten nog niet in welke mate de test zal reageren op andere ziektes, zoals bijvoorbeeld reumatoïde artritis. De kans dat je dan meer valspositieve gevallen hebt, is groot."

Niet duur

Ook in ons land zijn experts overtuigd van de mogelijkheden die bloedtesten bieden bij kankerscreening. "In de toekomst wordt bloed dé manier om kanker te spotten. Zeker bij mensen die kanker hebben gehad, denk ik dat ze makkelijk kunnen worden opgevolgd met zo'n test”, zegt professor genetica Joris Vermeesch (KU Leuven). 

Poppe beaamt: "Elk jaar je bloed laten prikken bij de huisarts om te checken of je kanker hebt: dat wordt de toekomst."

Maar er zijn ook belangrijke uitdagingen. Hoe gevoelig moet zo'n test worden? Want wat als de bloedprik iets detecteert dat niet per se gevaarlijk is? Mannen met een zich traag ontwikkelende prostaatkanker bijvoorbeeld zijn vaak meer gebaat bij een goede opvolging dan een echte behandeling.

"Het is niet omdat we dingen vinden, dat dit altijd relevant is", zegt Vermeesch. "Maar in de tussentijd zijn de mensen wel ongerust gemaakt." Het is dus nog even wachten vooraleer zo'n bloedprik helemaal op punt staat. Goed nieuws alvast is dat CancerSEEK niet onmetelijk duur is. Een bloedprik kost ongeveer 500 dollar of 407 euro. Dat is ongeveer de prijs van een colonoscopie.

Lees ook: NIPT-test spotte al acht keer kanker (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234